Fundacja Sapere Aude Incipe

14/09/2026

Korowód „Idą wieki” – geneza Dni Historii Płocka

Korowód historyczny „Idą wieki”, zorganizowany został w Płocku 1966 roku w ramach uświetnienia obchodów 1000-lecia Państwa Polskiego. Pomysłodawcą i reżyserem widowiska był Druh Wacław Milke, który pragnął opowiedzieć o tysiącletnich dziejach miasta poprzez żywe obrazy tworzone przez jego mieszkańców. W przygotowania włączyły się szkoły, zakłady pracy, środowiska artystyczne oraz liczni społecznicy. Ważnego wsparcia naukowego udzieliło Towarzystwo Naukowe Płockie, a szczególną rolę odegrał jego Prezes - dr Jakub Chojnacki. Czterotysięczny korowód przemienił ulice miasta w niezwykłą scenę historyczną, a licznie zgromadzeni na ulicach Plocczanie z zaciekawieniem obserwowali barwne widowisko. W kolejnych obrazach ukazano postacie i wydarzenia prowadzące widzów od legendarnych początków państwa polskiego aż po dzieje najnowsze. Obok dzieci i młodzieży występowali dorośli mieszkańcy Płocka, dzięki czemu przedsięwzięcie stało się wspólnym dziełem całej lokalnej społeczności. Korowód „Idą wieki” łączył walory artystyczne z edukacją historyczną, budując dumę z przeszłości oraz poczucie lokalnej tożsamości. Choć początkowo było wydarzeniem jednorazowym, niemal trzy dekady później jego idea odrodziła się w ustanowionych w 1993 roku Dniach Historii Płocka. Dzisiejsze święto miasta pozostaje żywym dziedzictwem korowodu i potwierdzeniem, że historia łączy pokolenia i buduje lokalną tożsamość miasta.

Projekt: 80 lat Dzieci Płocka - historia, która łączy pokolenia realizowany jest w ramach programu NOWEFIO – zachowując historię
społeczności. Operatorem jest Fundacja Sztuki Przygody Przyjemności ARTS,
Partnerem Centrum Archiwistyki Społecznej. Sfinansowano przez Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego ze środków Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich na lata 2021-2030

11/09/2026

Jugosławia w obiektywie Stefana Deptuszewskiego

Liczne wyprawy Harcerskiego Zespołu Pieśni i Tańca „Dzieci Płocka” były nie tylko okazją do ukazywania piękna polskiego folkloru poza granicami kraju. Pozwalały również młodym Płocczanom poznawać kulturę, historię i krajobrazy odwiedzanych państw. Dla uczestników każda podróż stawała się niezwykłą lekcją otwartości i szacunku dla innych narodów. Rzadko jednak zdarzało się, aby w takich wyprawach uczestniczyli profesjonalni fotografowie, kamerzyści lub dziennikarze, którzy mogliby utrwalić ich wyjątkową atmosferę. Jedną z niezwykłych pod tym względem podróży było tournée „Dzieci Płocka” po Jugosławii. Podczas tej wyprawy zespołowi towarzyszył serdeczny przyjaciel druha Wacława Milke – Stefan Deptuszewski, jeden z najwybitniejszych polskich artystów fotografików. Był on nie tylko znakomitym dokumentalistą, lecz także uważnym obserwatorem ludzi, miejsc i codziennego życia. Jego obecność sprawiła, że historia tej podróży została zachowana na wyjątkowych fotografiach. Stefan Deptuszewski urodził się 2 września 1912 roku w Jordanowicach, obecnie stanowiących część Grodziska Mazowieckiego. Fotografią zainteresował się już w dzieciństwie, pomagając w grodziskim laboratorium Antoniego Herfurtha. W 1934 roku samodzielnie wykonał swoje pierwsze negatywy, powiększenia i odbitki fotograficzne. Po II wojnie światowej dokumentował zniszczenia Warszawy, ruiny oraz ekshumacje ofiar niemieckich zbrodni. Efektem tej pracy była jego pierwsza indywidualna wystawa zatytułowana „Warszawa w ruinach”. Przez wiele lat utrwalał także zabytki, krajobrazy, obrzędy, rękodzieło oraz ginący świat tradycyjnej kultury ludowej. Jego fotografie publikowano w czasopismach, encyklopediach, przewodnikach, pracach naukowych i kolejnych tomach „Katalogu zabytków sztuki w Polsce”. Szczególne miejsce w jego dorobku zajmowały zdjęcia wykonane podczas licznych podróży zagranicznych. Wielokrotnie odwiedzał Jugosławię, tworząc obszerną i niezwykle wartościową dokumentację fotograficzną tego kraju. Towarzysząc „Dzieciom Płocka”, utrwalił nie tylko ich występy, lecz także spotkania, przeżycia oraz to co sprawiało zachwyt młodych ludzi nad poznawanym światem. Dzięki jego zdjęciom możemy dziś spojrzeć na tournée po Jugosławii oczami jego uczestników i poczuć atmosferę tamtej niezwykłej wyprawy. Fotografie Stefana Deptuszewskiego są bezcennym świadectwem historii zespołu oraz przyjaźni łączącej wybitnego artystę z druhem Wacławem Milke i „Dziećmi Płocka”.

Projekt: 80 lat Dzieci Płocka - historia, która łączy pokolenia realizowany jest w ramach programu NOWEFIO – zachowując historię
społeczności. Operatorem jest Fundacja Sztuki Przygody Przyjemności ARTS,
Partnerem Centrum Archiwistyki Społecznej. Sfinansowano przez Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego ze środków Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich na lata 2021-2030

03/09/2026

SPOŁECZNE ARCHIWUM "DZIECI PŁOCKA"

80 lat działalności Harcerskiego Zespołu Pieśni i Tańca „Dzieci Płocka” to tysiące fotografii, dokumentów, slajdów i negatywów.

Fundacja Sapere Aude Incipe oraz HZPiT "Dzieci Płocka" aktywnie działają nad porządkowaniem i digitalizacją materiałów archiwalnych w ramach projektu „80 lat Dzieci Płocka – historia, która łączy pokolenia”. Planujemy zeskanować, opisać i udostępnić około 500 archiwaliów, a także zebrać wspomnienia dawnych uczestników Zespołu.

W starych pudełkach i kopertach odnajdujemy niezwykłe historie – nie tylko „Dzieci Płocka”, lecz także całego miasta. Szczególne miejsce zajmuje kolekcja pozostawiona przez założyciela Zespołu - Druha Wacława Milke. Są w niej między innymi materiały związane z korowodem historycznym „Idą wieki”, który dał początek Dniom Historii Płocka. Wkrótce podzielimy się z Wami efektami pracy.

Zwracamy się do dawnych uczestników Zespołu i ich Rodzin: jeśli macie fotografie, dokumenty, negatywy, programy koncertów, pocztówki lub inne pamiątki związane z „Dziećmi Płocka”, pomóżcie nam je ocalić. Nie musicie przekazywać oryginałów – wystarczy możliwość ich zeskanowania i opisania.

📧 Materiały i informacje (zdjęcia wraz z historią) można przesyłać na adres: [email protected]

Razem ocalmy 80 lat historii zapisanej w twarzach, wydarzeniach i wspomnieniach kolejnych pokoleń mieszkańców Płocka.

09/06/2026

Fundacja Arts bardzo dziękujemy za zaufanie i zabieramy się do pracy 🫡

Gratulujemy wszystkim laureatom!

Jednocześnie gratulujemy wszystkim wnioskodawcom, którzy w tym roku nie otrzymali dotacji. Wiemy, ile pracy, pasji i zaangażowania włożyli Państwo w swoje projekty. Każda złożona oferta to ważny głos w trosce o pamięć lokalnych społeczności.

Jesteśmy do Państwa dyspozycji.

Wyniki konkursu dostępne są na stronie Programu: https://zachowujachistoriespolecznosci.arts-fun.pl/

19/02/2026

19 lutego - Dzień Nauki Polskiej - święto ustanowione w 2020 roku, przypadające w rocznicę urodzin Mikołaja Kopernika, jednego z najwybitniejszych polskich uczonych.
Na fotografii – karta tytułowa książki Mikołaj Kopernik i jego układ Świata