03/11/2025
KOMUNIKACJA
Reagujemy nie na to, co zostało przekazane, ale na to, co zrozumieliśmy, a odpowiedzialność za nasz stan przypisujemy sobie (jeśli mamy taki poziom zrozumienia procesu) lub partnerowi interakcji (jeśli wglądu w siebie nie mamy). Komunikacja relacyjna zakłada, że partnerzy komunikacji bardziej skoncentrowani są na przedmiocie rozmowy niż na sobie, zastanawiają się nad tym, co robią lub mogą zrobić razem, mniej istotny jest sposób, czy narzędzie, forma komunikacji.
1. Komunikacja to nie tylko mowa — nawet jeśli dziecko nie mówi słowami, to nadal może aktywnie uczestniczyć w wymianie znaczeń, doświadczeń, relacji.
2. Kluczowa jest rola „partnera komunikacyjnego” (rodzica, terapeuty, nauczyciela), bo osoba ta nie tylko „uczy”, ale przede wszystkim stwarza warunki, wspiera i współdziała z dzieckiem.
3. Wsparcie komunikacyjne powinno być indywidualne, dostosowane do specyficznych możliwości i potrzeb dziecka, a także do jego środowiska: domu, szkoły, grupy rówieśniczej.
4. Rozwój komunikacji może być wolny i jest różny u każdego dziecka, więc ważna jest cierpliwość, obserwacja, dostosowanie działań, unikanie porównań z dziećmi typowo rozwijającymi się.
5. Motywacja dziecka, jego aktywność komunikacyjna (nie tylko bierne odbieranie) są elementami decydującymi, a „włączenie użytkownika AAC” oznacza, że dziecko staje się współtwórcą swojego systemu komunikacji.
6. Komunikacja to nie tylko mówienie – to przede wszystkim bycie zrozumianym i umiejętność bycia w relacji.
7. Znaczenie rodzinnego kontekstu: dom, rodzice, środowisko codzienne – to miejsce, gdzie komunikacja się rozwija, więc działania terapeutyczne i wspierające muszą być integralne z życiem rodzinnym.
Komunikacja empatyczna tworzy głębokie więzi międzyludzkie oparte na autentyczności, szacunku i szczerości.