29/03/2026
Często pytacie, dlaczego nie publikujemy tu większej ilości fotografii i mamy na to usprawiedliwienie. Nasze działania to nie tylko zbieranie i udostępnianie archiwaliów czy organizacja wydarzeń. To także poszukiwanie śladów historii naszych miejscowości w muzeach i archiwach. Tym razem Monika przeprowadziła małe śledztwo w sprawie pewnego zabytku.
W ubiegłym roku po otwarciu nowej odsłony Muzeum Etnograficznego w Poznaniu (Muzeum Kultur Świata), nasz stały korespondent, Paweł Skrzypalik z Cyfrowe Lapidarium Poznania, poinformował, że na ekspozycji znajduje się rysunek czepca z miejscowości Wiórek. Ekspozycja prezentuje zbiór przedwojennych rysunków strojów ze zbiorów muzeum. Część z obiektów została utracona podczas II wojny światowej, dlatego szkice są tym bardziej cenne.
Z publikacji „Kreacje: stroje ludowe rysowane na miarę” (I. Rosińska, wyd. Muzeum Narodowe w Poznaniu, 2025) dowiadujemy się, że czepiec został pozyskany około 1911 roku przez Helenę i Wiesławę Cichowicz. Był wtedy prezentowany na wystawie wraz z kilkunastoma innymi tego typu nakryciami głowy. Niesamowite działania pań Cichowicz zdecydowanie zasługują na osobny wpis — w skrócie: zajmowały się pozyskiwaniem tradycyjnych strojów wiejskich, jeszcze zanim doszło do rozkwitu znanego nam dzisiaj muzealnictwa i etnografii. Zapewne nie zdawały sobie sprawy, jak wielkie dzieło wykonują.
I teraz najciekawsze. Podczas marcowego wykładu Iwony Rosińskiej pt. „Wywołane. Stroje ludowe na unikatowych rysunkach w kolekcji Muzeum Kultur Świata w Poznaniu” dowiedziałam się, że czepiec z Wiórka znajduje się obecnie w zbiorach muzeum! Mamy więc nadzieję, że kiedyś zostanie on wyeksponowany na wystawie obok rysunku.
Druga informacja prowadzi nas jeszcze dalej w przeszłość. Czepiec ze zbiorów Muzeum został zakupiony od Apolonii Ćwiklińskiej z Wiórka i według ofiarodawczyni pochodził z 1867 roku. Co wiemy o Apolonii? W 1863 roku, w parafii Głuszyna, 23-letnia Apolonia z domu Niemier poślubiła 26-letniego Antoniego Ćwiklińskiego.
A ponieważ czepiec był nakładany kobiecie podczas oczepin… czy możliwe, że pochodzi właśnie z jej ślubu w 1863 roku, a nie z 1867? Tego już się nigdy nie dowiemy.