Karol Wałachowski

Kontakt: organizacja

Karol Wałachowski Ekonomista, zastępca prezydenta Krakowa

Ujawniamy plan ogólny. Na stronie UMK od dziś każdy może zobaczyć jak wygląda wersja robocza planu ogólnego z dnia 31.07...
29/10/2026

Ujawniamy plan ogólny.

Na stronie UMK od dziś każdy może zobaczyć jak wygląda wersja robocza planu ogólnego z dnia 31.07.2026 r., przygotowywana za czasów A. Miszalskiego i S. Kracika.

BIP Miasta Krakowa - Robocza wersja projektu Planu Ogólnego Miasta Krakowa z dnia 31 lipca 2026 r.

Dziś Prezydent Łukasz Gibała powołał mnie na swojego pierwszego zastępcę. Będę odpowiadał za planowanie przestrzenne, ro...
21/10/2026

Dziś Prezydent Łukasz Gibała powołał mnie na swojego pierwszego zastępcę. Będę odpowiadał za planowanie przestrzenne, rozwój gospodarczy i turystykę.

To wielkie wyróżnienie i wyzwanie. Chciałbym, żeby Kraków w wielu obszarach w końcu znalazł się w XXI wieku. W planowaniu przestrzennym czas na jasne reguły, które premiują wspólny interes, a nie pojedyncze interesy.

W turystyce najwyższa pora zakończyć model nastawiony na przyciąganie masowego ruchu, którego negatywne skutki odczuwają wszyscy mieszkańcy. Czas na równowagę.

Trzeci priorytet to gospodarka. Przyszłość centrów usług biznesowych, które odpowiadają za ponad 100 tys. miejsc pracy jest niepewna. Czas na dywersyfikację krakowskiej gospodarki i wspieranie sektorów o wysokiej wartości dodanej.

W najbliższą niedzielę referendum w Częstochowie. Gdybym nadal w niej mieszkał, na pewno wziąłbym w nim udział.Jeśli śle...
19/10/2026

W najbliższą niedzielę referendum w Częstochowie. Gdybym nadal w niej mieszkał, na pewno wziąłbym w nim udział.

Jeśli śledzicie moją działalność publiczną, to wiecie, że rzadko zajmuję stanowisko wobec konkretnych polityków czy partii. Raczej zwracam uwagę na mechanizmy i oceniam konkretne decyzje.

W przypadku Częstochowy jest jednak inaczej. To szczególnie bliskie mi miasto. Tam mieszkałem, chodziłem do liceum, w jego okolicy spędziłem pół życia. Od 15 lat jestem w Krakowie, ale nadal z uwagą obserwuję, co się tam dzieje.

A dzieje się źle. Widać to po liczbie mieszkańców. Ubywa ich, także takich jak ja, którzy wyjechali. W 2010 roku, gdy Krzysztof Matyjaszczyk obejmował urząd, Częstochowa liczyła 237 tys. mieszkańców. Na koniec 2025 roku GUS naliczył 201 tys. To o co siódmego mieszkańca mniej. W mieście od lat panuje marazm. Władze nie potrafią odpowiedzieć na pytanie, w którą stronę miasto ma zmierzać, jakie są jego silne strony i które sektory powinno wspierać w pierwszej kolejności.

Od 25 lutego prezydent Częstochowy nie może wejść do własnego urzędu. Prokuratura Krajowa zarzuca mu przyjęcie co najmniej 169 tys. zł, w tym 40 tys. zł gotówką za zmiany w budżecie miasta korzystne dla konkretnego wykonawcy. W tym samym śledztwie jest co najmniej 18 podejrzanych, wśród nich były wiceprezydent i były przewodniczący rady miasta. O winie zdecyduje sąd. Ale sąd utrzymał już odsunięcie prezydenta od obowiązków, a ten nie podał się do dymisji. Od prawie ośmiu miesięcy miastem rządzi zastępca, którego nikt nie wybierał na prezydenta.

Mimo to rada miasta nie zarządziła referendum sama, a nieobecnemu prezydentowi udzieliła wotum zaufania. Mieszkańcy musieli zebrać podpisy.

Referenda odwoławcze rzadko przegrywają na głosach. Przegrywają na frekwencji. Dlatego 25 października liczy się każdy, kto przyjdzie: jego głos decyduje i o wyniku, i o ważności. Kraków, w którym dziś mieszkam, pokazał, że da się to zrobić. Wystarczy mobilizacja i odwaga.

Hotel Forum jest najpiękniejszy. Jego historia to historia transformującej się Polski, z rozmachem, dziadostwem, służbam...
18/10/2026

Hotel Forum jest najpiękniejszy. Jego historia to historia transformującej się Polski, z rozmachem, dziadostwem, służbami i gangsterami. Gorąco polecam świetną wystawę w Muzeum Podgórza.

Kilka dni temu rozmawiałem z redaktorem Nowakiem-Bończą o miejskich instytucjach i wyzwaniach nowego prezydenta.Podejmow...
18/10/2026

Kilka dni temu rozmawiałem z redaktorem Nowakiem-Bończą o miejskich instytucjach i wyzwaniach nowego prezydenta.

Podejmowanie ważnych decyzji, takich jak ta o zarządzaniu Centrum Muzyki, przez komisarza powołanego tylko do bieżącego administrowania oceniam jednoznacznie negatywnie. Ta sprawa nie jest pilna i powinna należeć do nowych władz.

W obszarze kultury jest sporo do zrobienia. Kultura to duży zasób Krakowa, na który wydajemy najwięcej spośród dużych miast. Problemy w MOCAK-u, ogromny budżet KBF, ARM i Wesoła. To wszystko kwestie na najbliższe miesiące.

A wszystko w sytuacji budżetowej, która za kilka lat grozi armagedonem.

„Kultura jest siłą Krakowa” – przekonuje dr Karol Wałachowski z Uniwersytetu Ekonomicznego. Jego zdaniem nowy prezydent nie powinien szukać oszczędności w małych teatrach, lecz przyjrzeć się dużym miejskim instytucjom, takim jak Krakowskie Biuro Festiwalowe, którego działalność k...

Gdybym mógł cofnąć czas i być Michałem Kuleszą, zrobiłbym 25 województw. Nie z sentymentu, tylko z rachunku. Kraj pokryt...
16/10/2026

Gdybym mógł cofnąć czas i być Michałem Kuleszą, zrobiłbym 25 województw. Nie z sentymentu, tylko z rachunku. Kraj pokryty siatką silnych średnich miast daje ludziom szpital, szkołę i pracę bez przeprowadzki do metropolii. Taką siatkę odziedziczyliśmy po PRL. Od lat 90. sami ją rozmontowujemy.

W rozmowie z Remigiuszem Okraską dla Nowy Obywatel tłumaczę, dlaczego model polaryzacyjno-dyfuzyjny nie zadziałał nigdzie i nigdy. Metropolie zasysają z prowincji ludzi i kapitał, a korzyści rozlewają się najwyżej na przedmieścia.

Robię czasem brutalne ćwiczenie: co, jeśli nic nie zrobimy? Za dekadę mniejsze samorządy zaczną się sypać. Szpital przestanie wypłacać pensje, szkoła zamknie się z braku pieniędzy. Części małych miasteczek już nie uratujemy. Gra toczy się dziś o miasta stutysięczne, bo to one utrzymują szpitale i szkoły dla całej okolicy.

Mówimy też, co robić. Deglomeracja z głową, a nie na rympał, jak z Ministerstwem Przemysłu w Katowicach. Transport wewnątrz regionów. Tanie mieszkania komunalne. Standard usług publicznych. I kapitał, który daje dobre miejsca pracy, a nie kolejny magazyn. Cały wywiad w nowym numerze Nowego Obywatela.

Totalny must read dla każdego zainteresowanego prowincją.Nowy Obywatel przygotował numer poświęcony „Polsce B”, czyli pr...
14/10/2026

Totalny must read dla każdego zainteresowanego prowincją.

Nowy Obywatel przygotował numer poświęcony „Polsce B”, czyli problemom polskiej prowincji. W środku znajdziecie m.in.:

Łukasz Zaborowski tłumaczy, skąd w Polsce biorą się nierówności terytorialne.

Karol Trammer w pogłębiony sposób pisze o deglomeracji, czyli rozproszeniu urzędów po całym kraju. W drugim tekście bierze na warsztat miasta wojewódzkie, które stały się beneficjentami systemu.

Filip Walkowiak opowiada, skąd w Polsce wziął się chaos przestrzenny i jakie są jego konsekwencje.

Andrzej Andrysiak mówi o patologiach samorządów.

Duszan Augustyn pokazuje, jak neoliberalna narracja zamieniła złożony problem nierówności terytorialnych w prostą opowieść o tych, którzy „nie dali rady”.

Magdalena Okraska pisze o słabnących peryferiach, które reszta kraju traktuje jak dalekiego, nieaspirującego krewnego.

Wreszcie Michał Rydlewski przygląda się kulturze i mediom, które napędzają „chamofobię”, czyli uprzedzenia wobec prowincji.

W numerze jest też moja rozmowa z Remigiusz Okraska o dysfunkcjach naszych samorządów, polityce wspierającej metropolie i rozwiązaniach dla mniejszych miast.

Dawno nikt nie wydał tak dobrej publikacji o prowincji. Szczerze polecam!

Kraków jest konserwatywny tylko w jednym sensie. Jego elity nie lubią zmian. Na tym krakowski konserwatyzm się kończy.Ka...
12/10/2026

Kraków jest konserwatywny tylko w jednym sensie. Jego elity nie lubią zmian. Na tym krakowski konserwatyzm się kończy.

Każde miasto ma elity. Zwykle tworzą archipelag: biznes, polityka, media, uczelnie. Kraków przez dekady miał coś innego. Krakówek, czyli zamkniętą sieć relacji przekazywaną rodzinnie i towarzysko, która decydowała, kto jest „swój”. Ten układ nie wpuszczał nowej krwi, więc zaczął słabnąć. Wraz z migracją i rozwojem sektora usług wyrosła kontrelita. Te wybory były ich starciem. Dlatego lokalne podziały okazały się silniejsze niż partyjne szyldy.

Drugi wymiar to pieniądze. Deficyt operacyjny powyżej 1 mld zł przez trzy lata oznacza, że miasto pożycza nie na rozwój, tylko na bieżące funkcjonowanie. Mieszkańcy dostali naraz podwyżki biletów, parkowania i opłat za odpady. W tym samym czasie turystyka i najem krótkoterminowy zarabiają na dziedzictwie miasta, nie dokładając się proporcjonalnie do jego kosztów. Krakowianie nie buntują się przeciw płaceniu. Buntują się przeciw poczuciu, że są równi i równiejsi.

Wygrana w wyborach to dopiero początek. Teraz czeka nas trzecia tura: czy nowa ekipa zdoła zakorzenić się w urzędzie, który przez 20 lat budował stary układ. Czasu jest mało. Realnie to półtora budżetu.

Kraków stanął na skraju ekonomicznego armagedonu, a zwycięstwo w wyborach wcale nie musi oznaczać, że Łukasz Gibała łatwo przejmie kontrolę nad urzędem. Ekonomista dr Karol Wałachowski mówi o zabet...

06/10/2026

Przez 22 lata Jacek Majchrowski był kluczowym graczem, bez którego nie da się zrozumieć dzisiejszego Krakowa.

W „Kulturze politycznej” rozmawiałem z red. Dawidem Rydzykiem o fenomenie Majchrowskiego, „Krakówku” i sztuce trwania. Mówiliśmy też o tym, jego styl rządzenia był reliktem PRL i jak prezydentura wpłynęła na finanse i rozwój miasta i dlaczego, ostatecznie czasy go dogoniły.

Jan T. – leśnik z wykształcenia, były członek PZPR. Ponad dekadę na dyrektorskich stanowiskach w krakowskim magistracie....
02/10/2026

Jan T. – leśnik z wykształcenia, były członek PZPR. Ponad dekadę na dyrektorskich stanowiskach w krakowskim magistracie. Ostatni raz powołany w 2015 roku, gdy toczyło się przeciwko niemu 13 postępowań. Dziś prawomocnie skazany na 5,5 roku więzienia.

To historia, która jest gotowym scenariuszem na film. Jan T. to najbarwniejsza postać krakowskiego magistratu i symbol tego, jak głęboko może zepsuć się urząd. Przez lata uchodziło mu na sucho niemal wszystko.

CMENTARZE: „URODZIŁEM SIĘ 1 LISTOPADA”

Kariera Jana T. w magistracie zaczyna się w pierwszej połowie lat 90. We wrześniu 1995 roku prezydent Józef Lassota powołuje go bez konkursu na dyrektora Zarządu Cmentarzy Komunalnych. Jan T. żartuje wtedy z dziennikarzami: „Jestem stworzony do tej roboty. Urodziłem się 1 listopada”.

Jego styl zarządzania szybko daje się wszystkim we znaki. Pracownicy nazywają go „terrorystą”. W niespełna dwa lata z ZCK odchodzą 123 osoby, czyli niemal cała załoga.

„Szef kazał położyć kafelki, a moi ludzie nie umieli tego zrobić porządnie, bo nie są przecież fliziarzami” – opowiadała „Wyborczej” jedna z kierowniczek. Fachowców opłaciła z własnej kieszeni. Materiały i ludzi woziła prywatnym autem, bo szef zlikwidował firmowy transport.

Pracownicy mówili, że „dyrektor lubi blondynki”. Podobno sam to ogłaszał. Jedna z pracownic opisała w skardze do prezydenta miasta, jak dyrektor razem z zastępczynią trzymali jej ręce i rozpinali bluzkę, żeby „sprawdzić krój stanika”. Inna zanotowała w kalendarzu, że pewnego lutowego dnia o godzinie 11 dyrektor przykuł swoją zastępczynię policyjnymi kajdankami do nogi krzesła. Jan T. przyznał później, że zapiął jej kajdanki. Tłumaczył, że „dla żartu, odprężony”.

Według pracowników codziennością były przekleństwa, które słyszeli nawet interesanci, i uwagi do pracownic o za długiej spódnicy albo za małym dekolcie, często przy petentach. Na służbowych imprezach miał upijać pracowników, nagrywać ich i fotografować, a potem publicznie z nich drwić.

W latach 1996–2002 Inspekcja Pracy kontrolowała ZCK 16 razy, za każdym razem po skargach. Wydała 80 decyzji o nieprawidłowościach, a dyrektor utrudniał kontrole. Żadna inna miejska jednostka nie miała wtedy takiego bilansu.

KAWIOR, SZAMPAN I PÓŁ TONY WĘDLIN

W 2001 roku ZCK kontroluje Regionalna Izba Obrachunkowa. Kontrolerów zdumiewają rachunki za mikrofalówki, żelazka, kawior, szampana i ponad pół tony wędlin. Dwaj zastępcy dyrektora zarabiają po ok. 190 tys. zł, grubo ponad limit tzw. ustawy kominowej. RIO sugeruje zwolnienie dyrektora.

Prezydent Andrzej Gołaś zawiesza Jana T., a ten od razu idzie na zwolnienie lekarskie. Zostaje na nim rok. W tym czasie wydzwania ze służbowego telefonu kilkanaście tysięcy złotych.

Zastępca zwołuje konferencję prasową i pokazuje „dorobek” poprzednika: zabytkowe meble, kandelabry, stare zegary, luksusowe łazienki, kilkanaście garniturów i trzy etole z lisów. W jednym z garaży stoi półtorametrowy pomnik klęczącego Jana Pawła II z brązu. Kosztował prawie 60 tys. zł, a składali się na niego „dobrowolnie” pracownicy.

Kilka lat później, już po aresztowaniu dyrektora, pracownica innej jednostki opowiadała „Wyborczej”: „Kiedyś zastanawiałam się, czy on w ogóle za coś płaci. Śniadanie jadł w pracy, obiad w pracy, wychodził późno w nocy, dojadając też w pracy. Papierosy kupowali mu podwładni”.

„NIEZATAPIALNY”

W 2002 roku wybory wygrywa Jacek Majchrowski. Zawieszony i wciąż chory dyrektor dostaje od nowego prezydenta jeszcze pół roku zaległego urlopu. Właśnie wtedy urzędnicy i dziennikarze zaczynają nazywać go „niezatapialnym”.

2 czerwca 2003 roku Majchrowski mianuje go dyrektorem Zarządu Dróg i Komunikacji, jednej z najważniejszych miejskich jednostek. Wystarcza 40 dni. Pracownicy masowo idą na zwolnienia. Dyrektor dzwoni przed północą i wzywa ludzi na budowę, żeby zapytać, dlaczego krawężnik położono tak, a nie inaczej.

Urzędnicy proszą o spotkanie z prezydentem, ale bez skutku. Pomaga dopiero ks. Józef Głowa z krakowskiej kurii. Dwie godziny po rozmowie z nim pracownicy dostają zaproszenie do gabinetu prezydenta. „Prezydent, słuchając naszych opowieści, łapał się za głowę” – relacjonowała jedna z obecnych osób. Majchrowski prosi o dwa tygodnie cierpliwości. Dzień później, 12 lipca 2003 roku, Jan T. sam składa dymisję.

WIELKI POWRÓT

Na tym się nie kończy. 2 października 2004 roku Jan T. wraca, i to znów do ZDiK. Wraca z przytupem: wjeżdża pod prąd w ulicę Dominikańską, a strażnikom miejskim, którzy go zatrzymują, ubliża. Sprawa zostaje zamieciona pod dywan.

Jednostka przechodzi kolejne reorganizacje: ZDiK, potem ZDiT, KZD i wreszcie ZIKiT. Nazwy się zmieniają, szef zostaje ten sam. Radni próbują się go pozbyć i wpisują do regulaminu konkursu wymogi dotyczące wykształcenia, których Jan T. nie spełnia. Majchrowski i tak powołuje go poza konkursem na pełniącego obowiązki dyrektora.

To lata „szklanej środy” ze stycznia 2005 roku. Spóźniona decyzja o wysłaniu piaskarek paraliżuje miasto, a Jan T. zostaje za to skazany na grzywnę. Do tego dochodzą tory na Kapelance i Monte Cassino, gdzie przy źle zbudowanych peronach niskopodłogowe tramwaje nie mogą otworzyć drzwi, oraz estakada nad rondem Polsadu, stawiana bez pozwolenia na budowę.

ARESZT

Pracowników wybawia dopiero policja. W marcu 2008 roku Jan T. zostaje zatrzymany rano, gdy wychodzi z domu. W areszcie spędza 21 miesięcy i wychodzi za kaucją. Gdy w sądzie zostaje poproszony, by się przedstawił, mówi: „Nazywam się Jan Tajster i jestem niepokorny”.

2015: SZEŚĆ DNI

Wydawało się, że to koniec. Tymczasem w lipcu 2015 roku Majchrowski powołuje Jana T. na dyrektora ZIKiT, jednostki z budżetem rzędu 600–700 mln zł i ok. 500 pracownikami. Toczy się wtedy przeciwko niemu 13 postępowań, m.in. o korupcję, mobbing, przekroczenie uprawnień i ustawianie przetargów.

Majchrowski broni swojej decyzji: przekonuje, że dopóki nie ma prawomocnego wyroku, Jan T. jest niewinny.

Gdy wiadomość o nominacji dociera do ZIKiT, jedna z urzędniczek mdleje i po pracy jedzie do szpitala. W mieście wybucha burza. CBA bierze pod lupę konkurs, a ponad 8 tys. osób na Facebooku domaga się odwołania prezydenta.

https://www.youtube.com/watch?v=3S1atfP7HXk

Presja okazuje się zbyt silna. Po sześciu dniach Majchrowski się wycofuje:

„Pozwalam sobie Państwa poinformować, że z dniem dzisiejszym podjąłem decyzję o rozwiązaniu umowy z Panem Dyrektorem Tajsterem. Wspólnie doszliśmy do wniosku, że atmosfera, jaka wytworzyła się wokół kwestii powołania go na stanowisko, wyklucza możliwość skutecznego wykonywania przez niego obowiązków służbowych”.

FINAŁ

Od tamtej pory o Janie T. słychać już tylko w sądach. W 2019 roku zostaje prawomocnie skazany na więzienie za ustawianie przetargów przy wizycie Benedykta XVI i przy pracach w podziemiach Rynku Głównego. Po kasacji kara wynosi ostatecznie rok i 10 miesięcy.

W grudniu 2025 roku zapada prawomocny wyrok w najpoważniejszej sprawie: 5,5 roku więzienia za łapówki. Wśród nich był dom w Kryspinowie, zbudowany na jego rzecz przez firmę realizującą miejskie kontrakty. Sąd orzekł przepadek 888 tys. zł. Akt oskarżenia trafił do sądu w 2008 roku, więc na prawomocny wyrok trzeba było czekać 17 lat.

Po latach ta historia wydaje się niemożliwa. O Janie T. wiedziało całe miasto: urzędnicy, radni, dziennikarze, kolejni prezydenci. Mimo to przez ponad dekadę kierował miejskimi jednostkami, od cmentarzy po zarząd dróg z budżetem liczonym w setkach milionów złotych. Kontrole RIO, 16 kontroli Inspekcji Pracy, skargi pracowników, interwencja kurii, sprawy sądowe – nic przez lata nie zatrzymało „Niezatapialnego”.

Adres

Kraków

Strona internetowa

Powiadomienia

Bądź na bieżąco: wyślemy Ci e-mail, gdy Karol Wałachowski opublikuje nowości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu, a subskrypcję możesz anulować w dowolnym momencie.

Kontakt: Organizacja

Wyślij wiadomość do Karol Wałachowski:

Skróty

Udostępnij