Karol Wałachowski

Karol Wałachowski Ekonomista | Polska średnich miast
Piszę o miastach i politykach publicznych
Patrzę w dane, by lepiej zrozumieć rzeczywistość

W metropoliach cudzoziemcem jest już co 10. mieszkaniec.Rozmieszczenie najlepiej tłumaczy wielkość miasta. Średnio 10 kr...
14/08/2026

W metropoliach cudzoziemcem jest już co 10. mieszkaniec.

Rozmieszczenie najlepiej tłumaczy wielkość miasta. Średnio 10 krotnie większe miasto, to 3 pkt procentowe cudzoziemców więcej.

Ciekawe są outlinery. Mikstat i Mława to przykłady migracji do dużych zakładów produkcyjnych, ściągających pracowników do zakładów. Na drugim biegunie znajduje się Tarnów, na którego obszarze funkcjonalnym mieszka tylko 1,2% cudzoziemców.

Częstochowa to kolejne miasto, w którym prawdopodobnie odbędzie się referendum odwoławcze.Komitet Czas na referendum - C...
13/08/2026

Częstochowa to kolejne miasto, w którym prawdopodobnie odbędzie się referendum odwoławcze.

Komitet Czas na referendum - Częstochowa 2026 zebrał już 22 tys. podpisów z wymaganych 15,9 tys. Nawet po odrzuceniu części z nich referendum powinno dojść do skutku.

Pierwszy etap w mojej ocenie został wykonany książkowo. Udało się zgromadzić szerokie grono apartyjnych społeczników o różnorodnych poglądach. W trakcie kampanii nie dano się przeciągnąć na stronę konfederatów, pisowców czy lewaków. Wspólnym mianownikiem była krytyka Krzysztofa Matyjaszczyka z różnych stron. Jak widać, w połączeniu z dużą ilością organicznej pracy, akcja okazała się sukcesem.

Większym wyzwaniem będzie w mojej ocenie drugi etap, czyli przekonanie Częstochowian do pójścia do głosowania. Do odwołania potrzeba 46,3 tys. głosów, czyli 30% wszystkich uprawnionych. Czemu to ogromne wyzwanie? Bo teraz trzeba dotrzeć do dziesiątek tysięcy wyborców, którzy na co dzień nie interesują się zbytnio polityką. A to wymaga rozbudzenia silnych emocji i sprawienia, by referendum stało się tematem rozmów przy niedzielnym stole.

W trakcie krakowskiego referendum pojawiło się kilka takich silnych emocji. Po pierwsze była to „epidemia kolesiostwa” – akcja pokazywania partyjnych kolegów zatrudnianych przez byłego już prezydenta. Konkretne twarze, kwoty i nazwiska robiły wrażenie. Widok zarabiającego pół miliona złotych prezesa z legitymacją KO czy młodej działaczki partyjnej, która dostaje pracę mimo przegranego konkursu, mówił sam za siebie. Po drugie, była Strefa Czystego Transportu – dla wielu grup atak na wolność (jeżdżenia autem) – oraz pokaz buty prezydenta, który wielokrotnie, z poczuciem wyższości, nie uznawał racji swoich krytyków. Po trzecie wreszcie, w Krakowie ważny był temat ośmieszania samego urzędu. Taniec na dachu, pokazanie tyłka studentom podczas juwenaliów czy mające być „młodzieżowe”, a w praktyce cringeowe filmiki w mediach społecznościowych - to wszystko dopełniało obraz kogoś, kto ośmiesza nas wszystkich.

Czy dziś w Częstochowie są takie tematy, o których rozmawia się w kontekście odwołania Krzysztofa Matyjaszczyka? Takie, które rzeczywiście podnoszą temperaturę wokół referendum i sprawiają, że staje się ono tematem rozmów? Tego nie wiem. Wiem jednak, że liczne zarzuty i afery powinny być dla wielu wystarczającym powodem. Warto byłoby jednak opowiedzieć o nich ludziom, którzy na co dzień nie interesują się polityką – namalować obraz zrozumiały dla przeciętnego odbiorcy.

Kolejnym jasnym tematem wydaje się depopulacja miasta i jego postępujący upadek. Miasto skurczyło się o 25% i nic nie zapowiada, żeby miało się to zmienić. Symbolem może być też sprawa stadionu Rakowa, za który kibice wstydzą się przed całą Polską. Mistrz kraju, który mecze w Europie gra na stadionie w Sosnowcu, to duży policzek i dowód, że samorząd nie dojeżdża.

A jak Wy widzicie referendum w Częstochowie? Może się udać?

13/08/2026

Niemal 2,5 roku temu Premier Donald Tusk obiecał w Krakowie pieniądze na budowę metra.

Od tego czasu Kraków dostał od rządu 0 zł na metro, a dodatkowo nie uchwalono podatku turystycznego, regulacji najmu krótkoterminowego i ustawy metropolitalnej.

Czy cudzoziemcy uratują wyludniającą się prowincję?Raczej nie. Nowe dane GUS pokazują, że migracje pogłębiają podział na...
12/08/2026

Czy cudzoziemcy uratują wyludniającą się prowincję?

Raczej nie. Nowe dane GUS pokazują, że migracje pogłębiają podział na silne metropolie i słabnącą prowincję. Prawie 3/5 cudzoziemców przebywa w 8 największych obszarach metropolitalnych. W ośrodkach poniżej 200 tysięcy mieszkańców niespełna 28%.

Czy to dziwi? Raczej nie. Migracja idzie za rynkiem pracy, a ten jest najsilniejszy w największych ośrodkach.

Jednym z największych mitów reformy administracyjnej było przekonanie, że Polska musi mieć duże województwa, bo tego wym...
10/08/2026

Jednym z największych mitów reformy administracyjnej było przekonanie, że Polska musi mieć duże województwa, bo tego wymaga Unia Europejska.

Twórcy reformy powtarzali to bez końca i tym samym zamykali dyskusję. Argument brzmiał prosto. Bez kilkunastu dużych regionów nie poradzimy sobie z wydawaniem środków unijnych, a poza tym świat i tak zmierza w stronę dużych regionów.

Po latach możemy zweryfikować, że było to tylko straszenie. W większości UE kraje mają mniejsze regiony. A Mazowieckie to rekordzista w Unii - największe pod względem powierzchni województwo stołeczne w całej wspólnocie.

Gdybyśmy dzisiaj chcieli być w średniej unijnej, powinniśmy mieć około 20-30 województw, a nie 16, tak jak dziś.

Zobaczcie ten reportaż o najmie krótkoterminowym.Znajdziecie w nim to, co najem robi z życiem zwykłych ludzi. Mieszkanie...
06/08/2026

Zobaczcie ten reportaż o najmie krótkoterminowym.

Znajdziecie w nim to, co najem robi z życiem zwykłych ludzi. Mieszkanie za ścianą zamienia się w hotel bez recepcji. Nowi goście co dwie noce, imprezy do rana, awantury na klatce, zamek na kod zamiast sąsiada.

W Krakowie dziesiątki tysięcy osób mieszkają dziś drzwi w drzwi z takim lokalem. Tysiące z nich po prostu się poddały i wyprowadziły z własnych mieszkań.

To nie są pojedyncze patologie ani „koszt bycia miastem turystycznym”. To skutek modelu, w którym zysk zostaje u operatora, a rachunek za hałas, zniszczoną klatkę i wykruszone sąsiedztwo płaci wspólnota.

Czy można czuć się obco we własnym domu? Coraz więcej mieszkańców p...

Czy w Krakowie jest już więcej miejsc noclegowych w mieszkaniach niż w hotelach?Cała baza hotelowa miasta to około 13 ty...
05/08/2026

Czy w Krakowie jest już więcej miejsc noclegowych w mieszkaniach niż w hotelach?

Cała baza hotelowa miasta to około 13 tys. pokoi. Na samym Airbnb ofert jest ponad 6 tys. (dane deweloperuch.pl), a szacunki dla całego rynku mówią o 10 tys. obiektów.

Porównywanie pokoi do ofert jest jednak mylące. Pokój hotelowy to zwykle dwie osoby. Mieszkanie na doby to najczęściej cztery albo więcej. Już dziś najem może przeważać nad hotelami.

Wniosek jest prosty. Największa baza noclegowa Krakowa jest rozproszona po klatkach schodowych, bez kategoryzacji, bez wymogów stawianych hotelom i bez realnej kontroli.

A skoro tak, to trudno dalej mówić o dzieleniu się mieszkaniem. To po prostu sektor hotelowy, tylko poza regulacją.

Krakowianie odwołali prezydenta w maju. Nowego wybiorą prawdopodobnie dopiero w połowie października. Przez te prawie pi...
03/08/2026

Krakowianie odwołali prezydenta w maju. Nowego wybiorą prawdopodobnie dopiero w połowie października.

Przez te prawie pięć miesięcy miastem kieruje komisarz wskazany przez premiera. Ten sam człowiek, którego odwołany prezydent powołał wcześniej na swojego zastępcę.

Można wyegzekwować odejście włodarza i nadal nie mieć nic do powiedzenia o tym, kto rządzi miastem. Tą lukę przepisów, która może nawet jeszcze dłużej przeciągać głosowanie, należy załatać.

Odwołanie prezydenta miasta uchodziło dotąd za mission impossible, a raz wybrani włodarze wydawali się praktycznie nieusuwalni. Przykłady Zabrza i Krakowa pokazują jednak, że lokalna polityka zmieniła się strukturalnie. Referendum odwoławcze, przez lata martwy przepis, stało się wiarygo...

Częstochowski komitet „Czas na referendum" ma czas do 17 sierpnia na zebranie 15,9 tys. podpisów. Ogłosił już 12,5 tys.,...
31/07/2026

Częstochowski komitet „Czas na referendum" ma czas do 17 sierpnia na zebranie 15,9 tys. podpisów. Ogłosił już 12,5 tys., czyli ok. 80 proc. wymaganej liczby, a do końca zbiórki zostały ponad dwa tygodnie.

Sytuacja jest bezprecedensowa. Krzysztof Matyjaszczyk rządzi miastem od 2010 roku, w lutym został zatrzymany przez CBA i usłyszał dwa zarzuty korupcyjne. Ma prokuratorski zakaz pełnienia funkcji, wstępu do urzędu, a nawet kontaktów z pracownikami. Miastem kieruje więc jego zastępca, którego, jak podkreślają inicjatorzy zbiórki, nikt nie wybierał. Sam Matyjaszczyk konsekwentnie utrzymuje, że jest niewinny.

Drugą osią kampanii nie jest jednak afera, tylko powolny upadek miasta. Liczba mieszkańców stopniała z ok. 260 tys. do ok. 200 tys.

To już druga próba. Poprzedni komitet nie zebrał podpisów, a różnica polega dziś na innym układzie poparcia: dołączył P*S, wycofała się Konfederacja. Jeśli zbiórka się powiedzie, do ważności głosowania potrzeba 30 proc. uprawnionych.

Częstochowa jest jednym z przykładów na to, że referendum odwoławcze przestało być martwym przepisem, a stało się wiarygodną groźbą.

Odwołanie prezydenta miasta uchodziło dotąd za mission impossible, a raz wybrani włodarze wydawali się praktycznie nieusuwalni. Przykłady Zabrza i Krakowa pokazują jednak, że lokalna polityka zmieniła się strukturalnie. Referendum odwoławcze, przez lata martwy przepis, stało się wiarygo...

Mandat wyborczy przestał być pięcioletnią gwarancją.Odwołanie prezydenta miasta uchodziło w Polsce za mission impossible...
30/07/2026

Mandat wyborczy przestał być pięcioletnią gwarancją.

Odwołanie prezydenta miasta uchodziło w Polsce za mission impossible. Statystyka to potwierdzała: 43 skuteczne referenda na 320 przeprowadzonych. Potem przyszło Zabrze, które dało przepis, i Kraków, który dał dowód wykonania w skali metropolii.

Dziś w Warszawie startuje zbiórka podpisów przeciwko Rafałowi Trzaskowskiemu. Do ważności głosowania trzeba tam frekwencji 35,3 proc., czyli więcej niż łączny warszawski elektorat P*S i Konfederacji z wyborów parlamentarnych. Wrocław i Radom przypominają z kolei, że większość takich inicjatyw kończy się na etapie zbierania podpisów.

O tym, dlaczego lokalna polityka zmieniła się strukturalnie i co to oznacza dla trudnych decyzji w miastach, piszę w nowym tekście dla zero.pl.

Adres

Kraków

Strona Internetowa

Ostrzeżenia

Bądź na bieżąco i daj nam wysłać e-mail, gdy Karol Wałachowski umieści wiadomości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu i możesz zrezygnować z subskrypcji w dowolnym momencie.

Skontaktuj Się Z Ta Organizacja

Wyślij wiadomość do Karol Wałachowski:

Skróty

Udostępnij