Dzieci 44

Kontakt: organizacja

Dzieci 44 Jesteśmy młodzieżą z Stowarzyszenia Miłośników Historii "HUZAR" z Kaźmierza

25/07/2022

1 sierpnia obchodzimy 78. rocznicę wybuchu powstania warszawskiego, podczas której będziemy obecni na Krakowskim Przedmieściu przy naszej Wielkopolskiej Barykadzie’44 🙂
Wybieramy się tam w zacnym i poważnym gronie, bo aż w ponad 190 osób!

Wśród nas będą:
➡ Artyści ze Studenckie Koło Literacko-Teatralne "Dygresja"
➡ Uczniowie i nauczyciele ze Szkoła Podstawowa im. Arkadego Fiedlera w Czapurach
➡ Harcerze i harcerki z Hufiec ZHP Poznań-Wilda
➡ Harcerze i harcerki ze 138. Próbnej Drużyny Harcerskiej “Riposta” z Giecza
➡ Uczniowie, rodzice i nauczyciele ze Szkoła Podstawowa nr 3 w Luboniu
➡ Uczniowie i nauczyciele ze Szkoła Podstawowa im. Marii Dąbrowskiej w Kaźmierzu
➡ Wolontariusze i członkowie Odra-Niemen Wielkopolska
➡ Poznaniacy, którzy zdecydowali się pojechać z nami.

Niezmiernie się cieszymy, że 1 sierpnia, w tak licznym i różnorodnym gronie, uczcimy razem Wielkopolan biorących udział w powstaniu warszawskim! Do zobaczenia na Wielkopolskiej Barykadzie’44 🙂

25/07/2022

NASZA MISJA Czy wiecie, że w Powstaniu Warszawskim brało udział około 800 mieszkańców Wielkopolski? Naszą misją jest upowszechnianie wiedzy o wielkopolskich powstańcach warszawskich oraz ukazanie powstania,jako ogólnonarodowego zrywu wolnościowego. Chcemy pokazać, że powstanie warszawsk...

20/07/2022

Dzisiaj mamy dla Was kolejną garść informacji o losach Jana Nowaka-Jeziorańskiego, który jest ostatnim bohaterem tegorocznej edycji Wspólnej Sprawy 1944. Zapraszamy do lektury!

Jan Nowak znalazł się w Warszawie na kilka dni przed wybuchem powstania warszawskiego z misją zapobieżenia powstaniu. Miał bowiem poinformować dowództwo Armii Krajowej o tym, że alianci nie będą pomagać, że podzielili Europę w ramach sojuszu antyhitlerowskiego i że Polska nie jest w brytyjsko-amerykańskiej strefie wpływów, tylko w strefie wpływów sowieckich. Przekazał ten meldunek, jednak na miejscu przekonał się, że wybuch powstania jest dziejową koniecznością. I tak sądził do końca swoich dni.

Już w latach 30. obudziła się w Zdzisławie nie tylko pasja do pióra, ale nade wszystko – do radia, podejmując współpracę z Polskim Radiem. Już wtedy za oręż uważał słowo. Był współtwórcą „barykady w eterze”, bo tak można nazwać powstańczą radiostację „Błyskawica”, z której nadawał także zespół redakcyjny Polskiego Radia, do którego należał Jan Nowak, współtworząc audycje w języku angielskim. Po kapitulacji powstania Jan Nowak odbył swoją ostatnią misję kurierską – w styczniu 1945 roku – przewożąc wiele ważnych dokumentów i informacji od Komendanta Głównego AK i Delegata Rządu głównie na temat powstania, m.in. na temat podjęcia decyzji o jego rozpoczęciu. Wtedy także zdał pierwszą prasie zachodniej relację uczestnika powstania warszawskiego.

Gdy w roku 1950 powstał amerykański Komitet Wolnej Europy i rozpoczęło się nadawanie audycji do krajów za „żelazną kurtyną”, nikt nie przypuszczał, że utworzona dwa lata później polska sekcja Radia Wolna Europa, będzie prawdziwą wolnościową tubą Polaków na emigracji. Wojnę, choć tym razem w eterze, prowadził przez niemal ćwierć wieku Jan Nowak-Jeziorański, przechodząc do historii jako legendarny dyrektor Rozgłośni Polskiej RWE.

Swoje życie emigranta (Austria, USA) przerwał w roku 1989 swoją pierwszą wizytą w Ojczyźnie na zaproszenie Lecha Wałęsy. Na stałe do Polski powrócił w 2002 roku, zamieszkał w Warszawie. Do końca aktywnie uczestniczył w życiu publicznym jako mentor.
Urodził się w nocy i – zmarł – w nocy z 20 na 21 stycznia 2005 w Warszawie, sześć lat po śmierci swojej żony Jadwigi Wolskiej „Grety” – łączniczki w powstaniu warszawskim – którą poślubił we wrześniu 1944 roku.
Został pochowany w grobowcu rodzinnym na warszawskich Powązkach. W jednym z wywiadów pozostawił szczególne przesłanie: "Mieć misję i cel… Wiedzieć, po co się żyje, po co pracuje, po co ryzykuje. Mieć cały czas poczucie, że służy się swojemu powołaniu, które jest sprecyzowane i wiadomo na czym polega. To najważniejsze…"

Na zdjęciu Jan Nowak-Jeziorański przemawiający w audycji Radia Wolna Europa w 1952 roku.

20/07/2022

Dzisiaj przedstawimy Wam życiorys ostatniego bohatera tegorocznej edycji Wspólnej Sprawy 1944 - Jana Nowaka Jeziorańskiego (a właściwie Zdzisława Jeziorańskiego)!

Urodził się w nocy z 2 na 3 października (stąd różne daty urodzenia) 1914 roku w Berlinie. Ojciec, Wacław, z pobudek patriotycznych próbował tuszować prawdziwie miejsce urodzenia, podając Warszawę, w której Zdzisław ostatecznie spędził całe swoje dzieciństwo i dorastanie, aż do podjęcia studiów.

Był uczniem warszawskiego gimnazjum im. Adama Mickiewicza i jednocześnie harcerzem 3 Warszawskiej Drużyny Harcerzy im. ks. Józefa Poniatowskiego. Swoim zacięciem reporterskim wykazał się już bardzo wcześnie, publikując po harcerskiej wyprawie do Pragi i Zaolzia relację w warszawskim tygodniku ilustrowanym „Siedem Dni”, co stanowi jego dziennikarski debiut.

Niemal cudem znajdując fundusze na wpisowe na studia, Zdzisław wybiera Poznań i ekonomię na Uniwersytecie Poznańskim. Jako student trafił pod opiekę profesora Edwarda Taylora, który dostrzegał w nim obiecującego przyszłego naukowca. W roku 1937 rozpoczął asystenturę w katedrze ekonomiki Uniwersytetu Poznańskiego, a pod koniec sierpnia 1939 roku jego szuflada zapełniała się rozdziałami pracy doktorskiej - dyplom doktora honoris causa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu odbierze dopiero w 1991 roku.

W roku 1937 ukończył Szkołę Podchorążych Rezerwy Artylerii im. Marcina Kątskiego. Gdy wybuchła wojna, podczas kampanii wrześniowej walczył w artylerii. Wzięty do niewoli niemieckiej, zbiegł z transportu, wykonując pod osłoną nocy brawurowy skok z pociągu. Odtąd w jego życiu wojennym rozpoczyna się – jak mówi sam bohater – „łańcuch cudownych ocaleń”.

Jako konspirator znakomicie odnalazł się w tak zwanej Akcji „N” polegającej na rozprowadzaniu materiałów propagandowych w języku niemieckim osłabiających morale żołnierzy niemieckich. Jego zadaniem było przedzierać się na Ziemie Zachodnie (tzw. wcielone), a stamtąd do Rzeszy. Jeździł w mundurze niemieckiego kolejarza, w czym nie przeszkadzała mu nieznajomość języka niemieckiego, w sytuacjach podbramkowych udawał, że śpi… W akcji „N” działał pod fałszywym nazwiskiem Jan Kwiatkowki – personalia wziął od swojego przyjaciela z lat gimnazjalnych – organizując także punkty przerzutu prasy podziemnej, m.in. bardzo często zahaczał o Poznań.

Obok zaangażowanej służby żołnierskiej, Zdzisława Jeziorańskiego nie opuszczała w czasie wojny wola władania piórem. W roku 1940 debiutuje w prasie podziemnej , publikując w „Znaku” (wydawnictwo organizacji „Tajna Armia Polska”) tekst o Konstytucji 3 Maja.

W historii polskiej walki z okupantem Zdzisław Jeziorański zapisał się ostatecznie jako Jan Nowak - emisariusz polskiego państwa podziemnego i zaangażowany ambasador sprawy polskiej – pozostając znanym do końca swojego życia jako Jan Nowak-Jeziorański, także „Kurier z Warszawy”. Jan Nowak w sumie odbył pięć wypraw na trasie Warszawa-Londyn jako kurier Komendanta Głównego AK i jego łącznik z londyńskim rządem RP.

Na zdjęciu jako podchorąży artylerii konnej, 1937 r.

20/07/2022

Czas na podsumowanie życiorysu Edwarda Serwańskiego – jednego z głównych bohaterów tegorocznej edycji Wspólnej Sprawy 1944. Chcemy tu przede wszystkim wskazać na jego niezłomność, upór i wytrwałość w ‘łączeniu’ Wielkopolski z Generalnym Gubernatorstwem, poprzez swoją działalność konspiracyjną i dokumentacyjną. Oto kilka etapów z życia Serwańskiego, które miały znaczący wpływ na ukształtowanie się postawy pełnej pasji służenia ojczyźnie:

➡ Debiut dziennikarski w gimnazjalnym miesięczniku „Promień” oraz prezesostwo Towarzystwa Tomasza Zana w Ostrowie Wielkopolskim.
➡ Harcerstwo oraz zaangażowanie w Akademickim Kole Harcerskim im. Heliodora Święcickiego.
➡ Obrona Warszawy w 1939 roku oraz wstąpienie tego samego roku w struktury organizacji „Ojczyzna”.
➡ Działalność w uruchomionej Sekcji Zachodniej Departamentu Informacji oraz bezpośredni udział w powstaniu książki „Z pierwszej linii frontu” z 1943 roku.
➡ Inspirator utworzenia struktur Wydziału Zachodniego Głównej Kwatery Szarych Szeregów.
➡ Emisariusz Biura Zachodniego, który przez pięć miesięcy, począwszy od lutego 1942 roku, budował nową sieć kontaktów utrzymującej łączność pomiędzy Wielkopolską z Generalnym Gubernatorstwem, której celem była nie tylko wymiana informacji ale nade wszystko utrzymanie więzi narodowej.
➡ Podjęcie bliskiej współpracy z zespołem informacyjno-propagandowym kierowanym przez Kiryła Sosnowskiego i Edmunda Męclewskiego, dostarczając mu szereg raportów o sytuacji w okupowanej Wielkopolsce.
➡ Reprezentant Wielkopolskiego Kuratorium Wojennego, na którym referował sprawy tajnego nauczania i jego potrzeby na terenie Wielkopolski.
➡ Udział w powstaniu warszawskim oraz szczęśliwa ucieczka z transportu ludności cywilnej do Pruszkowa.
➡ Kierownik akcji „Iskra-Dog”, która polegała na dokumentowaniu przebiegu powstania ze szczególnym uwzględnieniem zbrodni hitlerowskich popełnionych na ludności cywilnej oraz ich publikacji w 1965 roku.
➡ Etatowy pracownik oraz współzałożyciel Instytutu Zachodniego w Poznaniu, w którym poświęcił się badaniu dziejów okupacyjnych Wielkopolski aż do roku 1993.

Wszystkie kolejne etapy życia kształtowały postawy i kierunki działań Serwańskiego w jego dalszym angażowaniu się na rzecz ojczyzny i swoich rodaków. W jego postawie widzimy nie tylko potrzebę walki zbrojnej z okupantem ale również rozwijania i kształcenia kolejnych pokoleń Polaków. Edward Serwański po zakończeniu wojny nie zaznał spokoju – w 1948 roku został on uprowadzony przez funkcjonariuszy UB, a następnie więziony i katowany przez kolejne lata pod zarzutem działalności „w faszystowskim podziemiu” w czasie wojny i konspiracji w okresie powojennym. Nie zdołało to jednak złamać Serwańskiego, który poświęcił się pracy naukowej wiodącej aż do tytuł profesora nadzwyczajnego, uzyskanego w 1981 roku.

20/07/2022
20/07/2022

W poprzednich wpisach przybliżyliśmy Wam historię dzieciństwa i działalności harcerskiej Edwarda Serwańskiego (bohatera tegorocznej edycji Wspólnej Sprawy 1944) – czas na kilka niezwykle interesujących faktów związanych z losami bohatera po 1 września 1939 roku!

Wybuch wojny zastała „hulajnogę AKAHA” (takim przezwiskiem obdarowali Serwański jego przyjaciele) w rodzinnym Ostrowie, świeżo po powrocie z obozu harcerzy polonijnych z Lotaryngii. Powiatowa Komenda uzupełnień nie zakwalifikowała go jako ochotnika, stąd powziął decyzję o ewakuowaniu się z Ostrowa. Ostatecznie 17 września został wcielony do batalionu ochotniczego generała Stanisława Bułak-Bałachowicza. Jako dowódca plutonu walczył w obronie Stolicy w rejonie Czerniakowa-Wilanowa i na Bielanach. Po kapitulacji Warszawy szczęśliwie wrócił do Ostrowa, nie wiedząc, że właśnie rozpoczyna swój szczególny etap życia jako konspirator i dokumentalista.

Już jesienią 1939 roku wstąpił do konspiracyjnej organizacji „Ojczyzna”, powstałej w Poznaniu, która swym zasięgiem objęła nie tylko tereny włączone do Rzeszy niemieckiej – przede wszystkim Wielkopolskę – lecz także obszar Generalnego Gubernatorstwa. Jej patronem był ks. Józef Prądzyński, który w Wielkopolsce cieszył się szczególnym autorytetem, uosabiając ideały powstania wielkopolskiego (był kapelanem wojsk powstańczych). Na czoło zadań „Ojczyzny” wysuwała się od początku działalność informacyjno-dokumentacyjna i propagandowa, pomoc społeczna oraz organizowanie tajnej oświaty. Bardzo szybko organizacja ta została włączona w struktury Państwa Podziemnego.

„Ojczyzna” była inicjatorką powołania w Poznaniu Głównej Delegatury Rządu RP dla ziem wcielonych do Rzeszy, do czego bezpośrednio przyczynił się Serwański, a ks. Prądzyński już na początku 1940 r. został mężem zaufania Rządu RP w Wielkopolsce. Kluczową rolę odegrała „Ojczyzna” w powołaniu komendy Okręgu Poznańskiego Związku Walki Zbrojnej. W GG z kolei „ojczyźniany” byli organizatorami m.in. Biura Oświatowo-Szkolnego Ziem Zachodnich, w ramach którego w czterech okręgach szkolnych prowadzono akcję tajnego nauczania. Ponadto zainicjowali powołanie Zrzeszenia Dziennikarzy Ziem Zachodnich, które uruchamiało kursy dziennikarstwa. Szczególną jednak działalnością „Ojczyzny było uruchomienie Sekcji Zachodniej Departamentu Informacji Delegatury Rządu. Przy niej były afiliowane konspiracyjne pisma, m.in. „Biuletyn Zachodni”, „Ziemie Zachodnie Rzeczpospolitej”, jak również kilka książek, m.in. wydana anonimowo jako książka dyktowana Z pierwszej linii frontu (1943), przy której powstaniu bezpośrednio brał udział Edward Serwański. Szczególną misją Sekcji Zachodniej było bowiem dokumentowanie najrozmaitszych przejawów polityki okupanta oraz informowanie o nich rządu polskiego na emigracji, a za jego pośrednictwem – opinii światowej. To właśnie szczególna aktywność Serwańskiego w Sekcji Zachodniej DI przyczyniła się do nadania mu przezwiska „ułan Sekcji Zachodniej”.

W wyniku zabiegów działaczy „Ojczyzny”, jednocześnie instruktorów harcerskich – także poznaniaków – hm. dr. Józefa Wizy „Siwego” i hm. Romana Łyczywka „Mateusza”, utworzony został w 1942 r. Wydział Zachodni Głównej Kwatery Szarych Szeregów, a także powołana chorągiew skupiająca wysiedlonych z ziem zachodnich (1944). Głównym inspiratorem powstania tych struktur na terenie GG był Edward Serwański, który bardzo wcześnie po wybuchu wojny nawiązał kontakt w Warszawie m.in. z naczelnikiem Szarych Szeregów, poznaniakiem, Florianem Marciniakiem. Sam Serwański został kierownikiem należącego do Chorągwi Wysiedlonych hufca złożonego z członków środowiska akademickiego (Rój „Warta”). Jako wychowawca w pierwszej kolejności kładł nacisk na konieczność dobrego przygotowania się do życia w przyszłej Polsce, na naukę i pracę zawodową oraz właściwe postawy obywatelskie. Dopiero na dalszym planie w swoim programie wychowawczym lokował walkę bieżącą oraz szkolenie wojskowe do walki zbrojnej.

Na zdjęciu obwoluta i wstęp do książki "Z pierwszej linii frontu", która znajduje się w monografii "Pozytywista z duszą romantyka. Ożyciu i twórczości Edwarda Serwańskiego".

20/07/2022

Nowy tydzień witamy kolejnym wpisem o bohaterze tegorocznej edycji Wspólnej Sprawy 1944 – Edwardzie Serwańskim. Tym razem przyjrzymy się jego działalności harcerskiej, która ukształtowała jego niezłomne cechy charakteru, jak: pasja służenia ojczyźnie, zaciekawienie światem, umiłowanie przyrody, wierność przekonaniom, dyscyplina, hart i pogoda ducha, entuzjazm i optymizm.

Do harcerstwa Edward Serwański wstąpił już jako czternastolatek. Najpierw należał do gimnazjalnej drużyny im. Tomasza Zana, a później do drużyny im. Henryka Dąbrowskiego. Jego fascynacją była postać księdza Lecha Ziemskiego („Siwy Sokół”) – komendanta Hufca ZHP w Ostrowie Wielkopolskim, harcmistrza i prefekta. To on wprowadził młodego Serwańskiego w idee skautingu, ugruntował miłość do ojczyzny poprzez obozownictwo i krajoznawstwo i wprowadził w metodykę harcerską (w konspiracji Serwański czynnie zaangażuje się m.in. w tworzenie struktur podziemnego harcerstwa). To z „Siwym Sokołem” Edward Serwański odbył w latach 30. wycieczki po Wołyniu, Pokuciu, Huculszczyźnie, Polesiu i Nowogródczyźnie, jak również po Tatrach.
Serwański tak wspomina swojego mentora: "Wprowadzał nas w ten rozległy świat piękna w sposób najbardziej efektywny, poprzez nieustanne wędrówki po Polsce. Przeżywaliśmy z nim spotkania z architekturą […], uczył nas patrzeć na malarstwo, rzeźbę i grafikę […] Umiał kojarzyć wiedzę z kraju z literacką tradycją danego regionu, opiewanego przez poetów i prozaików. […] Wiedział zawsze, kiedy i gdzie zorganizować nam spotkanie z teatrem, operą, kiedy i dokąd pójść na dobry koncert. […] Dokądkolwiek przywędrowaliśmy, gdziekolwiek , od razu wprowadzał nas w najważniejsze sprawy regionu oraz w najważniejszy krąg ludzi."

W roku 1935, po zdanej maturze, Edward Serwański rozpoczął studia na Wydziale Prawno-Ekonomicznym Uniwersytetu Poznańskiego. Jako student związał się Akademickim Kołem Harcerskim im. Heliodora Święcickiego (AKAHA), istniejącym na uniwersytecie już od roku 1919. Była to jednostka organizacyjna ZHP, która szczególnie zapisała się w poznańskim środowisku akademickim oraz ruchu harcerskim. Jego pierwsi członkowie zapisali się jako m.in. uczestnicy powstań śląskich. W czasie II wojny AKAHA stworzyło podstawy organizacyjne i programowe Szarych Szeregów. Jego członkowie brali czynny udział w życiu Podziemnego Państwa Polskiego zarówno w konspiracji zbrojnej, jak i cywilnej.
Wybuch wojny ostatecznie zdeterminował drogę życiową 30-letniego wówczas Edwarda Serwańskiego, kierując jego zdolności, wiedzę i doświadczenie na trzy płaszczyzny działalności: harcerską, konspiratorską i naukową.

Na zdjęciu członkowie Akademickiego Koła Harcerskiego, Poznań, 1939-1945. Edward Serwański stoi pierwszy po prawej stronie.


Adres

Kaźmierz
Kaźmierz

Strona internetowa

Powiadomienia

Bądź na bieżąco: wyślemy Ci e-mail, gdy Dzieci 44 opublikuje nowości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu, a subskrypcję możesz anulować w dowolnym momencie.

Kontakt: Organizacja

Wyślij wiadomość do Dzieci 44:

Skróty

Udostępnij