20/07/2022
Nowy tydzień witamy kolejnym wpisem o bohaterze tegorocznej edycji Wspólnej Sprawy 1944 – Edwardzie Serwańskim. Tym razem przyjrzymy się jego działalności harcerskiej, która ukształtowała jego niezłomne cechy charakteru, jak: pasja służenia ojczyźnie, zaciekawienie światem, umiłowanie przyrody, wierność przekonaniom, dyscyplina, hart i pogoda ducha, entuzjazm i optymizm.
Do harcerstwa Edward Serwański wstąpił już jako czternastolatek. Najpierw należał do gimnazjalnej drużyny im. Tomasza Zana, a później do drużyny im. Henryka Dąbrowskiego. Jego fascynacją była postać księdza Lecha Ziemskiego („Siwy Sokół”) – komendanta Hufca ZHP w Ostrowie Wielkopolskim, harcmistrza i prefekta. To on wprowadził młodego Serwańskiego w idee skautingu, ugruntował miłość do ojczyzny poprzez obozownictwo i krajoznawstwo i wprowadził w metodykę harcerską (w konspiracji Serwański czynnie zaangażuje się m.in. w tworzenie struktur podziemnego harcerstwa). To z „Siwym Sokołem” Edward Serwański odbył w latach 30. wycieczki po Wołyniu, Pokuciu, Huculszczyźnie, Polesiu i Nowogródczyźnie, jak również po Tatrach.
Serwański tak wspomina swojego mentora: "Wprowadzał nas w ten rozległy świat piękna w sposób najbardziej efektywny, poprzez nieustanne wędrówki po Polsce. Przeżywaliśmy z nim spotkania z architekturą […], uczył nas patrzeć na malarstwo, rzeźbę i grafikę […] Umiał kojarzyć wiedzę z kraju z literacką tradycją danego regionu, opiewanego przez poetów i prozaików. […] Wiedział zawsze, kiedy i gdzie zorganizować nam spotkanie z teatrem, operą, kiedy i dokąd pójść na dobry koncert. […] Dokądkolwiek przywędrowaliśmy, gdziekolwiek , od razu wprowadzał nas w najważniejsze sprawy regionu oraz w najważniejszy krąg ludzi."
W roku 1935, po zdanej maturze, Edward Serwański rozpoczął studia na Wydziale Prawno-Ekonomicznym Uniwersytetu Poznańskiego. Jako student związał się Akademickim Kołem Harcerskim im. Heliodora Święcickiego (AKAHA), istniejącym na uniwersytecie już od roku 1919. Była to jednostka organizacyjna ZHP, która szczególnie zapisała się w poznańskim środowisku akademickim oraz ruchu harcerskim. Jego pierwsi członkowie zapisali się jako m.in. uczestnicy powstań śląskich. W czasie II wojny AKAHA stworzyło podstawy organizacyjne i programowe Szarych Szeregów. Jego członkowie brali czynny udział w życiu Podziemnego Państwa Polskiego zarówno w konspiracji zbrojnej, jak i cywilnej.
Wybuch wojny ostatecznie zdeterminował drogę życiową 30-letniego wówczas Edwarda Serwańskiego, kierując jego zdolności, wiedzę i doświadczenie na trzy płaszczyzny działalności: harcerską, konspiratorską i naukową.
Na zdjęciu członkowie Akademickiego Koła Harcerskiego, Poznań, 1939-1945. Edward Serwański stoi pierwszy po prawej stronie.