09/09/2026
Muzycy kłodzkiej parafii – pamięć, która trwa!
161. rocznica urodzin Paula Kauperta
Dzisiaj przypada 161. rocznica urodzin Paula Kauperta – organisty, dyrygenta, wiolonczelisty, kompozytora oraz pedagoga, jednej z najważniejszych postaci życia muzycznego Kłodzka w pierwszej połowie XX wieku. Jego wieloletnia działalność artystyczna, pedagogiczna i organizacyjna związana była przede wszystkim z parafią pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kłodzku oraz z miejscowym środowiskiem muzycznym.
Paul Kaupert urodził się 9 września 1865 r. we Wrocławiu. Zmarł 19 października 1949 r. w Kłodzku. W 1901 r. przybył do Kłodzka wraz z niedawno poślubioną żoną. Początkowo małżonkowie zamieszkali w kamienicy przy obecnej ul. W. Łukasińskiego 31, w budynku dawnego hotelu Stadt Rom. W późniejszych latach Kaupert mieszkał również przy Mälzplan, którą prawdopodobnie należy identyfikować z dzisiejszą ul. Połabską, a następnie w jednej z kamienic kłodzkiego Rynku. Przyjazd P. Kauperta do Kłodzka zapoczątkował jego wieloletnią działalność w miejscowym środowisku muzycznym. Listem nominacyjnym z 23 sierpnia 1901 r. został powołany na stanowisko organisty w kościele parafialnym Wniebowzięcia NMP w Kłodzku. Obowiązki na tym stanowisku objął oficjalnie 1 września 1901 r. i pełnił je do 1913 r. Istotny etap jego działalności rozpoczął się w 1909 r., kiedy objął funkcję dyrygenta chóru parafialnego. Z zespołem tym związany był przez kolejne dziesięciolecia, aż do przejścia na emeryturę 1 listopada 1943 r. W tym samym okresie należał do grona najważniejszych muzyków związanych z kościołem Wniebowzięcia NMP w Kłodzku. Był również jednym z założycieli Parafialnego Towarzystwa Cecyliańskiego (Pfarr-Cäcilienverein), utworzonego w 1913 r., którego działalność wpisywała się w rozwój i popularyzację muzyki kościelnej.
Aktywność Kauperta nie ograniczała się wyłącznie do muzyki religijnej. W latach 1904–1926 był związany z kłodzkim chórem męskim „Liedertafel”. Brał również czynny udział w życiu koncertowym miasta, występując podczas koncertów publicznych oraz jako solista. Do późnej starości pozostawał aktywnym muzykiem, uczestnicząc zarówno w koncertach, jak i w domowym muzykowaniu. Ważne miejsce w jego działalności zajmowała również praca pedagogiczna. Kaupert prowadził naukę muzyki oraz kształcił młodych wiolonczelistów. Współcześni cenili go jako nauczyciela sumiennego i zaangażowanego w pracę dydaktyczną. Jego działalność pedagogiczna przyczyniła się do trwałego związania jego nazwiska z systemem edukacji muzycznej na terenie powiatu kłodzkiego. W początkowym okresie działalności zawodowej istotnym obszarem jego aktywności była również twórczość kompozytorska. Chociaż w późniejszych latach zajmowała ona mniej miejsca niż działalność wykonawcza, pedagogiczna i organizacyjna, stanowiła ważne uzupełnienie jego wszechstronnej aktywności artystycznej. W swoim rozumieniu sztuki muzycznej Kaupert dążył do tworzenia utworów odznaczających się przejrzystością, dobrym smakiem oraz lekkością. Za jedno z najważniejszych jego dzieł uznawana była „Romanze” na skrzypce i orkiestrę, wyróżniająca się na tle pozostałej twórczości kompozytora.
Paul Kaupert zmarł 19 października 1949 r. w Kłodzku, w mieszkaniu przy ul. W. Łukasińskiego 26/9. Budynek ten zachował się do dnia dzisiejszego. Uroczystości pogrzebowe miały charakter bardzo skromny. Jego miejsce spoczynku, zachowane do naszych czasów, znajduje się w starej części nekropolii przy ul. Dusznickiej w Kłodzku. P. Kaupert należał do grona najbardziej doświadczonych i zasłużonych muzyków związanych z parafią pw. Wniebowzięcia NMP w Kłodzku. Jego ponad czterdziestoletnia działalność artystyczna i pedagogiczna pozostawiła trwały ślad w historii muzycznego życia miasta. Jako organista, dyrygent, wiolonczelista, kompozytor i pedagog odegrał istotną rolę w kształtowaniu lokalnej kultury muzycznej, zarówno w obszarze muzyki kościelnej, jak i świeckiej.
Przypadająca 9 września 161. rocznica jego urodzin stanowi okazję do przypomnienia postaci muzyka, którego działalność przez wiele dziesięcioleci współtworzyła historię życia muzycznego Kłodzka i pozostaje ważnym elementem dziedzictwa kulturowego miasta.
Zapraszam do zapoznania się z moim artykułem opublikowanym w czasopiśmie „Almanach Ziemi Kłodzkiej” R. XVII, s. 105-122., w którym szerzej przedstawiam sylwetkę oraz działalność Paula Kauperta.