27/05/2026
Część V historii jastrzębskiej siatkówki
Zapowiadany, przełomowy sezon 1978/79 przyniósł głębokie zmiany kadrowe i organizacyjne, które na stałe wprowadziły Jastrzębie na siatkarską mapę Polski. Szeregi drużyny zasilili nowi, niezwykle utalentowani zawodnicy: Marek Profic, Ryszard Czarnecki, Jerzy Łukasik, Mieczysław Smak, Zbigniew Kapecki oraz Romuald Prus. Trzon zespołu nadal stanowili ograni na ligowych parkietach gracze: Andrzej Gajecki, Bolesław Żukowski, Marek Krowiński, Marek Szewczyk, Marek Skupin oraz Zbigniew Chrustowski.
Początek tego legendarnego sezonu drużyna rozpoczęła jeszcze pod wodzą trenera Czesława Fojcika. W trakcie rozgrywek na stanowisku pierwszego szkoleniowca zastąpił go jednak Jerzy Tomczyk. W tym samym czasie w klubie, jako trener-koordynator, pracę podjął wybitny fachowiec i były reprezentant kraju – Aleksander Gediga. Silny impuls szkoleniowy przyniósł natychmiastowe efekty. Jastrzębianie zdominowali swoją grupę III ligi, zostawiając w pokonanym polu ekipy GKS-u Jaworzno oraz Stali Racibórz.
Prawdziwa walka o marzenia rozegrała się w morderczych, wieloetapowych barażach. Po trudnych bojach w półfinałowym turnieju w Głogowie, losy awansu ważyły się podczas wielkiego finału w Chojnicach. Tam podopieczni duetu Tomczyk-Gediga pokazali mistrzowski charakter. Pokonując Stal Nysa 3-0 oraz Stal Racibórz 3-0, ulegli wprawdzie Czarnym Radom 2-3, lecz ostatecznie dzięki rewelacyjnemu bilansowi setów wywalczyli upragnione trzecie miejsce premiowane awansem. Historyczny, pierwszy sukces jastrzębskiej męskiej siatkówki stał się faktem – GKS Jastrzębie wszedł do II ligi centralnej.
Radość w mieście była podwójna. W tym samym roku, na turnieju w Pionkach, spektakularny sukces odniosły również siatkarki Górniczego Klubu Sportowego, które pod wodzą trenera M. Pikosa również wywalczyły przepustkę do II ligi, pieczętując złoty rok jastrzębskiego sportu.
Przygoda mężczyzn z zapleczem ekstraklasy na tamtym etapie trwała jednak krótko – zaledwie dwa lata. W 1981 roku zespół zanotował spadek i powrócił do ligi międzywojewódzkiej (III ligi). Gorycz porażki podziałała na klub niezwykle mobilizująco. Banicja na trzecioligowych parkietach trwała zaledwie rok.
Do sezonu 1981/82 drużyna przystąpiła odmieniona. Stery szkoleniowe objął charyzmatyczny, grający trener Zbigniew Giza. Jastrzębianie jak burza przeszli przez eliminacje, wygrywając turniej w Ustroniu, co dało im prawo organizacji finałowego turnieju mistrzów lig okręgowych.
Decydujący, trzydniowy turniej o powrót do II ligi rozegrano w nowo otwartej, nowoczesnej Hali Sportowej na Szerokiej. Przy nadkomplecie żywiołowo reagującej publiczności, niesiona potężnym dopingiem górnicza drużyna GKS-u dosłownie zmiażdżyła swoich utytułowanych rywali. Jastrzębianie odprawili z kwitkiem AZS Politechnikę Warszawa, AZS Opole oraz AZS Kielce. Wszystkie te spotkania zakończyły się bezapelacyjnymi zwycięstwami gospodarzy w stosunku 3-0. GKS Jastrzębie w wielkim, mistrzowskim stylu odzyskał swoje miejsce w II lidze, otwierając kolejny rozdział w drodze na siatkarski szczyt.
Przegląd udokumentowanej chronologii (1977–1982)
• Rok 1977: Turniej o Puchar Dyrektora KWK „Borynia” Bohdana Borowego w hali przy ul. Leśnej. Sekcja zyskuje silnego protektora energetyczno-górniczego. W lidze walczy skład z sezonu 1977/78 (m.in. Żukowski, Tomczyk, Kowalski, Szewczyk, Gajecki, Krowiński, Dobisz, Skupin, Smykacz, Chrustowski, Ciaś, Polok, Sieradzki).
• Sezon 1978/79: Wielki, uwieńczony sukcesem awans do II ligi centralnej wywalczony na turnieju finałowym w Chojnicach.
• Rok 1981: Spadek z II ligi i natychmiastowa budowa nowej drużyny opartej na wychowankach (m.in. Nawrat, Szczepanek, Zachewicz, Dobrowolski, Stępień, Gruszka) oraz transferach.
• Sezon 1981/82: Inauguracja nowej Hali Sportowej na Szerokiej. Bezprecedensowy triumf w turnieju barażowym (trzy razy 3-0) pod wodzą grającego trenera Zbigniewa Gizy i powrót na zaplecze ekstraklasy.
Zdjęcia i treść dzięki uprzejmości Dariusz Kanak