Gwiazda Morza, loża wolnomularska w Gdańsku

04/09/2026

Nie każdy próg oddziela dwa miejsca. Niektóre oddzielają dwa etapy drogi.
__________________
W tych dniach wielu uczniów po raz pierwszy przekracza próg szkoły. Inni robią to po raz kolejny, wracają do znanych korytarzy, sal i ludzi, ale już z nowymi doświadczeniami, pytaniami i oczekiwaniami.

Próg szkoły jest czymś więcej niż wejściem do budynku. Symbolicznie rozpoczyna kolejny etap poznawania świata. Za nim czeka wiedza, której jeszcze nie mamy, umiejętności, których dopiero będziemy się uczyć, i doświadczenia, których znaczenie być może zrozumiemy znacznie później.

Próg ma również szczególne znaczenie w wolnomularstwie.
Droga wolnomularska także jest drogą poznania. Nie polega jednak na zdobywaniu kolejnych porcji wiedzy ani gromadzeniu gotowych odpowiedzi. Każdy kolejny próg otwiera raczej nową przestrzeń pytań - o siebie, własne wybory, relacje z innymi i wartości, według których chcemy postępować.

Co ciekawe, przekraczając próg po raz kolejny, nigdy nie jesteśmy już dokładnie tym samym człowiekiem, który przekraczał go wcześniej. Przynosimy ze sobą to, czego nauczyła nas dotychczasowa droga, również własne pomyłki, rozczarowania i rzeczy, które dopiero próbujemy zrozumieć.

Może dlatego próg jest tak dobrym symbolem poznania.
Nie obiecuje, że po drugiej stronie będziemy już wiedzieć.
Mówi jedynie, że jesteśmy gotowi uczyć się dalej.

I chyba właśnie tego warto życzyć dziś wszystkim, którzy rozpoczynają kolejny etap swojej drogi – tej szkolnej i każdej innej:

żeby nigdy nie uznali, że przekroczyli już ostatni próg poznania.

03/09/2026

Właśnie ruszyła przedsprzedaż książki autorstwa naszego lożowego brata Wojciecha!

Jest to bogato ilustrowane, wydanie albumowe poświęcone historii Rytu Szkockiego Rektyfikowanego, templariuszom oraz 35-leciu najstarszej polskiej loży liberalnej (Loża Nadzieja). Książka ma charakter monografii wspartej licznymi, niepublikowanymi dotąd fotografiami. Dzięki niej poznać można nie tylko historię rytu, ale także współczesność masonerii. Wydanie ma charakter limitowany, kolekcjonerski i choć nie jest tanie to liczymy, że tak bogaty materiał źródłowy sprawi, że Państwa zainteresuje.

Książka składa się z trzech części.

W pierwszej z nich Czytelnik znajdzie pierwsze (i jedyne w polskiej literaturze) opracowanie historii Rytu Szkockiego Rektyfikowanego, wraz z wyjaśnieniem wątku templariuszowskiego, źródeł zakonu Stricta Observantia i dziejami Jean Baptiste Willermoza, Martineza de Pasqually'ego i Saint-Martina.

Część druga to obszerna, wyczerpująca biografia Loży Nadzieja. Przedstawiono jej początki i francuskie korzenie, przeniesienie na ziemie polskie, pracę włożoną w budowanie podwalin polskiej masonerii i rolę w założeniu struktur stopni wyższych. Jest to także hołd złożony nestorowi polskiego wolnomularstwa, wieloletniemu Czcigodnemu Mistrzowi loży - B:. Zbigniewowi Grabowskiemu. Część tę uzupełniają fragmenty desek masońskich - unikalna możliwość zajrzenia do dorobku intelektualnego Loży.

Część trzecia przybliża (także dotąd brakującą w polskim piśmiennictwie) historię masonerii liberalnej (romańskiej), od historycznych szkockich początków, przez burzliwy okres Rewolucji, Francuskiej, rozbrat z wolnomularstwem konserwatywnym aż po współczesność. Szczególną rolę zajmuje rozdział "Wolnomularstwo w obiektywie aparatu", w którym znaleźć można liczne fotografie poświęcone miejscom, regaliom i dokumentom związanym z masonerią.

Wielki Suwerenny Przeorat Polski - Ryt Szkocki Rektyfikowany



wolnomularstwo.pl

Wolnomularz Polski

👇👇Link do sklepu Wydawnictwa FNCE w komentarzu. 👇👇

28/08/2026

Horyzont nie oddala się po to, by nas zniechęcić, lecz byśmy nie przestawali iść.
_______
Droga wolnomularska ma swój początek, ale trudno wskazać jej koniec. Są na niej kolejne etapy, stopnie, doświadczenia i momenty, w których wydaje się, że rozumiemy już nieco więcej. A jednak za każdym razem gdzieś dalej pojawia się kolejny horyzont.
I być może właśnie o to chodzi.

Praca Wolnomularza nigdy się nie kończy. Nie istnieje moment, w którym można uznać, że kamień został już ostatecznie obrobiony, a człowiek poznał siebie na tyle dobrze, że nie pozostało w nim nic, czemu powinien się jeszcze przyjrzeć. Zmieniają się doświadczenia, zmieniamy się my sami. To, czego kiedyś w sobie nie dostrzegaliśmy, z czasem staje się wyraźne. To, co wydawało się już zrozumiane, w nowych okolicznościach potrafi postawić przed nami zupełnie inne pytania. Każdy kolejny etap drogi odsłania następny obszar pracy.

Horyzont jest tu dobrą metaforą. Widzimy go przed sobą, wyznacza kierunek, ale kiedy ku niemu zmierzamy, przesuwa się razem z nami. Nie dlatego, że droga prowadzi donikąd. Dlatego, że zawsze pozostaje coś dalej. Tak samo jest z wolnomularską pracą nad sobą. Jej istotą nie jest osiągnięcie doskonałości, lecz nieustanne dążenie do niej, świadomość, że zawsze można zobaczyć więcej, zrozumieć głębiej, coś w sobie poprawić.

Być może największym niebezpieczeństwem na tej drodze nie jest więc zwątpienie ani zmęczenie. Jest nim przekonanie, że nie mamy już nad czym pracować.

Dopóki przed nami pozostaje horyzont, droga trwa.

21/08/2026

Czy można naprawdę szanować człowieka, jeśli szanujemy jego wolność tylko wtedy, gdy wybiera tak jak my?
_______
22 sierpnia przypada Międzynarodowy Dzień Pamięci Ofiar Aktów Przemocy ze względu na Religię lub Wyznanie. To dzień poświęcony ludziom, którzy doświadczyli przemocy z powodu swojej wiary, przekonań religijnych lub wyznania.

Historia pokazuje, jak łatwo różnica przekonań może przestać być różnicą, a stać się granicą. Jak szybko własna pewność może prowadzić do przekonania, że drugi człowiek powinien myśleć, wierzyć i wybierać tak samo.

Wolnomularstwo proponuje inne rozwiązanie.

W Loży nie prowadzimy sporów religijnych. Nie dlatego, że pytania o wiarę są nieważne. Przeciwnie, dlatego, że należą do najbardziej osobistej przestrzeni ludzkiego sumienia. Brat czy Siostra nie muszą wiedzieć, jaką drogą drugi człowiek dochodzi do swoich najgłębszych przekonań, aby móc stanąć obok niego.

To szczególny rodzaj szacunku: nie przekonywać, nie nawracać, nie żądać podobieństwa. Pozostawić drugiemu człowiekowi przestrzeń, w której może być wierny własnemu sumieniu. Bo tolerancja nie zaczyna się wtedy, gdy ktoś wybiera tak samo jak my. Wtedy właściwie nie jest jeszcze potrzebna. Jej prawdziwa próba zaczyna się przy różnicy.

I być może właśnie dlatego czasem największym wyrazem szacunku dla cudzych przekonań jest nie pytanie: „w co wierzysz?”, lecz zapewnienie: „Masz prawo iść własną drogą.”

13/08/2026

Kiedy gaśnie Światło...

Wczoraj mogliśmy obserwować, jak na chwilę Słońce traci część swojego blasku. Zaćmienie zawsze robi szczególne wrażenie – choć przecież doskonale wiemy, że Słońce nie gaśnie. Coś jedynie na moment staje pomiędzy nami a jego światłem.

Na drodze wolnomularskiej również zdarzają się takie chwile.
Moment zwątpienia w sens własnej pracy. Zmęczenie. Rozczarowanie sobą albo drugim człowiekiem. Pytanie, czy obrany kierunek rzeczywiście prowadzi tam, dokąd chcieliśmy zmierzać. Czasem cień pada nawet na wartości, których wcześniej byliśmy pewni.

Nie musi to jednak oznaczać, że Światło zniknęło.
Zaćmienie przypomina o czymś prostym: cień jest zjawiskiem przejściowym. Nie odbiera Słońcu jego blasku – jedynie na pewien czas przesłania go przed naszym wzrokiem.

Podobnie chwila zwątpienia nie musi być zaprzeczeniem drogi. Może być jej częścią. Zatrzymaniem, podczas którego raz jeszcze pytamy siebie, dlaczego nią idziemy i co naprawdę jest dla nas ważne.
Wolnomularska droga nie jest przecież wędrówką wyłącznie w pełnym Świetle. Gdyby taka była, nie wymagałaby ani wytrwałości, ani pracy nad sobą.
Czasem przychodzi cień.

A potem mija.
Podnosimy wzrok, odnajdujemy Światło i idziemy dalej.

07/08/2026

Cisza nie jest brakiem słów. Jest przestrzenią, w której mogą wybrzmieć słowa.

Lato ma swój własny rytm. Prace Loży na chwilę zwalniają, codzienność nieco odpuszcza, a dłuższe dni pozwalają znaleźć więcej przestrzeni dla siebie. Być może właśnie dlatego jest to dobry czas, by przypomnieć sobie o wartości, która w wolnomularstwie ma szczególne znaczenie… o ciszy.

Milczenie nie jest w nim pustką. Jest częścią pracy.
Uczy słuchania, zanim pojawi się potrzeba odpowiedzi. Pozwala przyglądać się własnym sądom, zanim uznamy je za pewne. Daje przestrzeń drugiemu człowiekowi, jego słowom, doświadczeniu i odmienności.

W świecie pełnym wiadomości, opinii, komentarzy i nieustannego pośpiechu cisza staje się czymś coraz rzadszym. A przecież to właśnie w niej dojrzewają decyzje, emocje ustępują miejsca refleksji, a rzeczy naprawdę ważne zaczynają być lepiej słyszalne.

Wolnomularska praca nie kończy się wraz z zamknięciem prac Loży. Być może trwa również wtedy, gdy na jakiś czas cichną słowa, rytuał i spotkania.

Bo czasem właśnie w ciszy wykonujemy najważniejszą część pracy nad sobą.

I może lato jest dobrym momentem, żeby tej ciszy trochę sobie podarować.

03/08/2026

Mówiąc o drodze wolnomularskiej, łatwo wyobrazić sobie kolejne stopnie, symbole czy rytuały. A jednak ich prawdziwy sens nie kryje się w tym, co zewnętrzne.

Najważniejsza droga nie prowadzi bowiem przez świątynię. Prowadzi przez człowieka.

Każdy krok na tej ścieżce jest zaproszeniem do uważniejszego spojrzenia na samego siebie. Do zadawania pytań, na które nie ma prostych odpowiedzi. Do dostrzegania własnych słabości nie po to, by się nimi zniechęcać, lecz by cierpliwie nad nimi pracować.

Wolnomularstwo nie obiecuje, że człowiek stanie się doskonały. Zachęca jednak, by każdego dnia stawał się odrobinę lepszy niż był wczoraj.

Dlatego droga wolnomularska nie ma wyraźnego końca. Nie prowadzi do miejsca, lecz do nieustannej pracy nad charakterem, sumieniem i własnym postępowaniem.

Być może właśnie dlatego jest to najdłuższa ze wszystkich dróg. I jednocześnie jedyna, którą nikt nie może przejść za nas.

21/07/2026

„Navigare necesse est, vivere non est necesse” to łacińska sentencja mówiąca, że „żeglowanie jest koniecznością, a życie nie jest koniecznością”. Przypisywana rzymskiemu wodzowi Pompejuszowi Wielkiemu podkreślała, że realizacja wyższych celów i obowiązków jest ważniejsza od osobistego bezpieczeństwa czy nawet samego życia.

Dziś „Navigare necesse est” to motto żeglarzy i ludzi z pasją, które wyraża przekonanie, że dążenie do celu i realizacja pasji są ważniejsze, niż wygoda czy lęki. Sentencja ta jest wyrazem stoickiej postawy, w której obowiązek przeważa nad zaspokajaniem popędów. Skupia się w niej to, co najważniejsze dla istnienia i rozwoju Loży wolnomularskiej.

Uosobieniem tej sentencji jest nasz Brat z Loży Gwiazda Morza działającej przed II Wojną Światową w strukturach Polskiej Federacji Międzynarodowego Zakonu Wolnomularskiego "Le Droit Humain", polsko-żydowski lekarz, pedagog, pisarz, publicysta i działacz społeczny, Henryk Goldszmit - Brat Janusz Korczak, który w imię obowiązku wobec dzieci poświęcił swoje życie.

Dlatego nasza Loża, z okazji jubileuszu 10-lecia Warsztatu, formalnie przyjęła za swoje motto sentencję "Navigare necesse est" i uznała Brata Janusza Korczaka za swojego Patrona.

06/07/2026

Wspaniała informacja dotycząca Rytu Szkockiego Rektyfikowanego. Dodajmy, że i nasi przedstawiciele byli obecni, bo nasza loża, choć jako ryt bazowy przyjęła Ryt Szkocki Dawny i Uznany, ma również patent uprawniający do prac w RER. I od czasu do czasu prowadzimy prace w tym rycerskim rycie masońskim.

Dostojni Bracia,
Szanowni Państwo,

mamy wielką przyjemność poinformować, że w dniu 4 lipca 2026 w Warszawie powołany został Wielki Suwerenny Przeorat Polski. Jest to najwyższa i niezależna władza Rytu Szkockiego Rektyfikowanego. Sprawuje ona nadzór nad wszystkimi wyższymi stopniami obrządku: Mistrzami Szkockimi św. Andrzeja (MESA), Giermkami-Nowicjuszami oraz Rycerzami Dobroczynnymi Świętego Miasta.

W uroczystościach brali udział liczni Rycerze CBCS z Francji i Belgii, których pomoc i wsparcie były nieocenione w drodze do powstania Przeoratu. Kapitułę Przeoratu tworzą jednak wyłącznie polscy CBCS.

Urząd Wielkiego Przeora objął B:. i:. O:. Eques a Tenacitate
Urząd Wielkiego Kanclerza objął B:. i:. O:. Eques Servus Iustitiae
Urząd Wielkiego Wizytatora objął B:. i:. O:. Eques Amicus Humani Generis

W ten oto sposób symbolicznie do końca doprowadzono do końca dzieło, które rozpoczęło się 25 listopada 1990 roku, gdy powstała najstarsza polska loża masonerii romańskiej - "Nadzieja" na W:. Lille i Warszawy. Od samego początku, nieprzerwanie pracowała ona w Rycie Szkockim Rektyfikowanym, którego tradycja nawiązuje do chrześcijańskich zakonów rycerskich.

Historia Rytu związana jest przede wszystkim z XVIII-wieczną masonerią francuską, postaciami Martineza de Pasqually'ego, Jean-Baptiste Willermoza oraz Jean-Claude Saint-Martina. Ważnymi punktami dziejów Rytu jest lyoński Konwent Gallów (1778) oraz Konwent w Wilhelmsbadzie (1782).

21/06/2026

Powoli kończy się rok masoński. Jego klamrą jest piękna ceremonia przesilenia letniego, związana z dniem 24 czerwca (choć nie zawsze udaje się odbyć rytualne praca akurat w ten dzień...).

Od niepamiętnych czasów, ludzie wszelkich kultur i wierzeń, zwracali uwagę na dzień, w którym Słońce osiąga swój największy majestat. Ten zachwyt nad potęgą dobra, życia i światła stanowi wspólne dziedzictwo całej Ludzkości. Żadna wiara i żadna
cywilizacja nie może sobie rościć prawa do wyłączności tego uczucia.

Słońce przemierzające nieboskłon widziało rozsypujące się trony, upadające królestwa, trzęsienia ziemi wstrząsające światem i kataklizmy miażdżące góry, ale – niewzruszone i pewne – codziennie powracało do swojej siedziby za Słupami
Herkulesa. Codziennie rano budziło się, aby cieszyć się widokiem świątyń, które zbudowano dla jego czci.

I choć na przestrzeni niezliczonych wieków, ziarno po ziarnku, świątynie obracały się w proch rozwiewany przez wiatr, to Słońce wciąż świeciło na rozpadającymi się budowlami i resztkami architrawów. Cykl życia trwał. I trwać będzie.

Dziś, w ten gorący letni dzień, wokół nas Natura rozkwita i rodzi plon. Ale cykl solarny, który trwa od milionów lat daje nam też ważną naukę. W godzinie największego triumfu Życia rozpoczyna się stopniowy proces Umierania. Od dziś z każdy mijający dzień będzie krótszy, a noc będzie trwała dłużej. Bo choć dziś otacza nas ciepłe i jasne słońce lata, już niedługo świat ponownie zanurzy się w mroku. Nie rozpaczajmy jednak. Nie będzie to bowiem czas śmierci, ale snu i przygotowania się do kolejnego odrodzenia.

POKÓJ WAM, BRACIA I SIOSTRY.

* * *

W zamierzchłych czasach Wolnomularze operatywni otrzymywali zapłatę za swoją ciężką pracę w naturze. Rozdzielano między nich Ziarno, Oliwę i Wino. Sprawiedliwie, wedle ich zasług i włożonego wysiłku. My także ofiarowaliśmy te dary, by godnie upamiętnić tych, którzy oddawali się wytężonej pracy.