Stowarzyszenie Rodzin Osadników Wojskowych i Cywilnych Kresów Wschodnich

01/11/2025

Wszystkich Świętych oraz Dzień Zaduszny to również czas wspomnienia wszystkich osadników wojskowych i osób spośród ich rodzin deportowanych na Sybir. Pamiętamy!

26/09/2025

Zapraszamy do wysłuchania audycji o historii osadnictwa wojskowego na Kresach w Radio Wnet.

https://wnet.fm/broadcast/mis-majoraty-i-sytuacja-osadnikow-23-09-2025-r/?fbclid=IwY2xjawNDMfJleHRuA2FlbQIxMABicmlkETBiS2k4SzljNWs4S0JCWk55AR4FbgSI8TzWHKFSzRQ3B-vZ0ReRHMEZ9DYxqsMN4wKwfV-CzCYPm_svq7BAfg_aem___GY362jI2vxZUdfzZmcZA

Michał Bronowicki - historyk i prezes Stowarzyszenia Osadników Wojskowych i Cywilnych Kresów Wschodnich - opowiada o swoich przodkach osadnikach wojennych i zeslańcach w głąb Rosji.

17/09/2025

17 września - kres Kresów, a także początek końca istnienia osadnictwa wojskowego we wschodnich województwach II RP. "Pierwszą osadą wojskową na Wołyniu, do której wkroczyła Armia Czerwona była Weteranówka, położona około 1,5 km od granicy polsko-sowieckiej. Tam tez zginął z rąk sowieckich pierwszy osadnik wojskowy - Marian Pawlicki, który pełnił wówczas wartę w ramach straży obywatelskiej. [...] Ani jedna osoba ze środowiska osadniczego - spośród dawnych żołnierzy wojny z bolszewikami - nie dołączyła nigdy do osób entuzjastycznie witających okupanta: komunistów oraz biedoty pochodzenia głównie ukraińskiego, białoruskiego i żydowskiego.".

16/04/2025

Kwiecień 1940 roku to kolejny miesiąc wpisujący się historycznie w ciąg represji ZSRS wymierzonych w rodziny osadników wojskowych. Praktykowana przez Moskwę zasada odpowiedzialności zbiorowej zdecydowała o deportacji wtedy osób spośród familii osadniczych już wcześniej wywiezionych oraz członków rodzin oficerów przetrzymywanych w Kozielsku, czy Starobielsku. Eszelony ruszające na Sybir - z zabranymi z domostw 13 kwietnia - docierały głównie do Kazachskiej SRS. Zesłańców rozmieszczano w obwodach: aktiubińskim, akmolińskim, kustanajskim, pawłodarskim, północnokazachstańskim i semipałatyńskim. Większość skierowano do kołchozów, prawie 1/3 do sowchozów, pozostałych umieszczono w rozmaitych przedsiębiorstwach przemysłowych. W stepach kazachskich znalazły się przede wszystkim kobiety i dzieci, osoby w podeszłym wieku, pochodzące z miast i miasteczek kresowych, nie przygotowane do ciężkiej pracy w gospodarstwach rolnych, tym bardziej na nieprzyjaznej, jałowej często ziemi - w prymitywnych warunkach i surowym klimacie.

Pamiętajmy o osadnikach-Sybirakach z kwietnia 1940, o rodzinach ofiar zbrodni katyńskiej.