Fundacja im. Paula Denglera

Strona internetowa

Fundacja im. Paula Denglera Dane kontaktowe, mapa i wskazówki, formularz kontaktowy, godziny otwarcia, usługi, oceny, zdjęcia, filmy i ogłoszenia od Fundacja im. Paula Denglera, Organizacja pozarządowa, Duszniki Zdrój.

W lokalnej gazecie  z soboty 18 października 1884 roku ukazał się artykuł zapowiadający Erntedankfest, czyli Święto Dzię...
14/11/2026

W lokalnej gazecie z soboty 18 października 1884 roku ukazał się artykuł zapowiadający Erntedankfest, czyli Święto Dziękczynienia za Plony. Mieszkańcy mieli świętować już następnego dnia, w niedzielę.

Powód do radości był szczególny. Rok przyniósł obfite zbiory, stodoły wypełniły się zbożem, a rolnicy mogli cieszyć się owocami ciężkiej pracy. Dobry urodzaj miał znaczenie dla wszystkich, pozwolił bowiem uniknąć podwyżek cen chleba.

Przypomniano również dawne tradycje: Grecy czcili Demeter, Rzymianie Ceres, a Germanie składali bogom ofiary z plonów. W niektórych częściach Niemiec zachował się zwyczaj pozostawiania na polu pęku kłosów ozdobionych kwiatami.

Od dawnych obrzędów po chrześcijańskie święto, wdzięczność za urodzaj towarzyszyła ludziom od pokoleń.

A jak wyglądała codzienna praca na roli w naszej okolicy? Zobaczcie na archiwalnych fotografiach!

📷 Grenzendorf – orka i prace polowe.
📷 Friedrichsdorf bei Bad Reinerz – dawna gospoda leśna Bessers Forsthausbaude.

Czy wiecie, że w miejscu dzisiejszego kościoła św. Anny w Zieleńcu już w XVIII wieku stała kaplica?Jej historię odnajduj...
12/11/2026

Czy wiecie, że w miejscu dzisiejszego kościoła św. Anny w Zieleńcu już w XVIII wieku stała kaplica?

Jej historię odnajdujemy w dawnym niemieckim opracowaniu poświęconym dziejom Reinerz i okolicznych miejscowości.

Kaplica cmentarna w Grunwaldzie, znajdowała się w odległości około dwóch i pół godziny drogi od kościoła parafialnego w Reinerz.

Był to drewniany budynek posiadający dwa ołtarze. Otaczający go cmentarz ogrodzony był drewnianym płotem wykonanym z bierwion, a nad wejściem znajdowała się drewniana wieża z dwoma dzwonami.

Budowę kaplicy rozpoczęto w 1756 roku. Powstała dzięki datkom i ofiarności różnych dobroczyńców. Jej ukończenie opóźniła jednak wojna siedmioletnia, dlatego prace zakończono dopiero w 1762 roku.

Jesienią tego samego roku kaplicę poświęcił Leopold Aster, ówczesny proboszcz w Reinerz. Świątynię oddano pod opiekę świętej Anny.

Co ciekawe, rocznicę jej poświęcenia obchodzono każdego roku w niedzielę przypadającą po dniu św. Gallusa (16 Października).
Przy kaplicy około 1767 roku założono szkołę.

Przeglądając dawne gazety, natrafiliśmy na ciekawą relację z l 1884 roku. Opisywała ona zebranie Towarzystwa Górskiego –...
10/11/2026

Przeglądając dawne gazety, natrafiliśmy na ciekawą relację z l 1884 roku. Opisywała ona zebranie Towarzystwa Górskiego – sekcji Wünschelburg (Radków).

Jednym z tematów była letnia wycieczka do Wilden Löcher, czyli dzisiejszych Błędnych Skał.

Od Karlsbergu (Karłowa) prowadziła tam już wygodna droga, zbudowana pod kierownictwem nadleśniczego Asmusa. Do jej ukończenia brakowało jeszcze około 150 kroków, a koszt prac szacowano na 150 marek.

Podczas zebrania pojawił się też interesujący pomysł: zwęzić końcowy odcinek drogi, a za zaoszczędzone pieniądze oznakować skalny labirynt malowanymi strzałkami z numerami. Dzięki temu turyści mogliby zwiedzać go samodzielnie, bez przewodnika. Nie bez powodu! Wśród skał można było błądzić godzinami, nie mogąc odnaleźć wyjścia.

Ale to nie koniec ciekawostek. Po II wojnie światowej Błędne Skały przez kilka lat nosiły nazwę Wilcze Doły. Posługiwali się nią żołnierze Wojsk Ochrony Pogranicza, a także autorzy przewodników - Anna i Ignacy Potoccy.

A Wy znaliście tę powojenną nazwę? Spotkaliście się kiedyś z określeniem „Wilcze Doły”?

Tak powstawała kolej Reinerz–Lewin–granica państwa!W listopadzie 1903 roku prasa opisywała postępy przy budowie nowej li...
07/11/2026

Tak powstawała kolej Reinerz–Lewin–granica państwa!

W listopadzie 1903 roku prasa opisywała postępy przy budowie nowej linii kolejowej prowadzącej z Reinerz, przez Lewin, w kierunku granicy państwa.

Łagodna jesienna pogoda sprzyjała pracom. Na całej trasie trwały intensywne roboty, ale największe zainteresowanie budziła budowa tunelu w pobliżu Roms.

To właśnie tory w kierunku ciemnego otworu tunelu wykutego w górze. W momencie sporządzania relacji tunel był już wydrążony na ponad 100 metrów w głąb góry. Prace prowadzono dniem i nocą, a termin ukończenia przebicia wyznaczono na kwiecień 1905 roku.

Budowniczowie musieli zadbać również o odpowiednie warunki pracy pod ziemią. Przy wejściu do tunelu ustawiono dużą pompę powietrzną, która za pomocą rur wtłaczała świeże powietrze do jego wnętrza. Dodatkowo w górze wykonano 30-metrowy szyb wentylacyjny, zapewniający stały dopływ powietrza.

Do wysadzania skał wykorzystywano materiał wybuchowy Westfalit. Kamień potrzebny do wykonania wewnętrznej obudowy tunelu wydobywano na Friedrichsbergu, a następnie transportowano na miejsce budowy kolejką polową.

Przy samym tunelu pracowało około 300 robotników, w większości Włochów. Z kolei roboty ziemne wykonywali nie tylko miejscowi, ale również Chorwaci, Słoweńcy, Węgrzy i kilku Belgów.

To jednak nie koniec imponujących rozwiązań inżynieryjnych. W pobliżu Lewina linia kolejowa miała przekraczać dolinę na moście o długości aż 120 metrów.

Tak wyglądała budowa kolei ponad 120 lat temu. Za powstaniem tej trasy stała ogromna praca ludzi pochodzących z różnych zakątków Europy, zaawansowane jak na tamte czasy rozwiązania techniczne i niełatwa walka z górskim terenem.

W 1909 roku herb Reinerz trafił do Berlina. Dlaczego?Wszystko za sprawą rozbieżności w jego przedstawieniach. Istniało b...
04/11/2026

W 1909 roku herb Reinerz trafił do Berlina. Dlaczego?

Wszystko za sprawą rozbieżności w jego przedstawieniach. Istniało bowiem kilka wersji herbu, różniących się zarówno wyglądem, jak i sposobem odwzorowania na miejskich pieczęciach.

Postanowiono wyjaśnić te różnice, zwracając się o pomoc do specjalisty. Herb przesłano profesorowi Hildebrandtowi z Berlina, znanemu heraldykowi, z prośbą o sprawdzenie jego poprawności zgodnie z zasadami sztuki heraldycznej.

Profesor podjął się tego zadania. Po przeprowadzonej analizie herb Reinerz otrzymał ujednoliconą postać.

Wiadomość o tej sprawie ukazała się w numerze Reinerzer Stadt-Blatt z 23 lipca 1909 roku. Przedstawiono w nim również wizerunek herbu po weryfikacji heraldycznej, ten sam, który możemy zobaczyć na zachowanej ilustracji z gazety.

Co ciekawe, ten historyczny wizerunek jest używany do dziś. Nie oznacza to jednak, że przez wszystkie lata nie próbowano go zmienić. W latach 70. XX wieku pojawiła się taka próba, która ostatecznie nie zakończyła się powodzeniem.

Czy ktoś z Państwa pamięta tamten epizod?

„Bogactwo miasta tkwi w dobrobycie jego mieszkańców”.To zdanie odnaleźliśmy na łamach gazety z 1884 roku, w artykule poś...
02/11/2026

„Bogactwo miasta tkwi w dobrobycie jego mieszkańców”.

To zdanie odnaleźliśmy na łamach gazety z 1884 roku, w artykule poświęconym miejscowej drukarni i jej nowemu właścicielowi, Richardowi Pohlowi. Jest ono dobrym punktem wyjścia do opowieści o człowieku, który związał swoje życie z Reinerz.

Zanim Pohl pojawił się w naszym mieście, mieszkał we Freiburgu na Śląsku. Był tam aktywnym działaczem społecznym, związanym z ochotniczą strażą pożarną oraz męskim stowarzyszeniem gimnastycznym „Germania”. Jego działalność i zaangażowanie zostały docenione przez mieszkańców. Kiedy opuszczał Freiburg, strażacy nadali mu członkostwo honorowe i zorganizowali uroczyste pożegnanie. Członkowie „Germanii” również przygotowali spotkanie, podczas którego wręczyli mu dyplom honorowy oraz pamiątkowy upominek.

Z Reinerz połączyły go więzy rodzinne. Richard Pohl poślubił kobietę z domu Kolbe, pochodzącą z jednej z najstarszych rodzin naszego miasta. Po tym związku przeniósł tutaj swoje życie, a wkrótce także działalność zawodową.

1 listopada 1884 roku przejął od F. Emrich miejscową drukarnię oraz wydawanie miejscowej gazety. Warto zwrócić uwagę, że zakład działał już wcześniej, choć jego przyszłość nie była pewna. Lokalna gazeta wspominała o trudnościach związanych z konkurencją ze strony magistratu, który prowadził własne wydawnictwo. Autor artykułu wyrażał nadzieję, że władze miasta zrezygnują z tej działalności i będą kierować zlecenia do miejscowej drukarni i tak właśnie w istocie się stało.

Richard Pohl zapowiadał rozbudowę zakładu, zakup nowego wyposażenia i podniesienie jakości usług. Z czasem drukarnia stała się jednym z najlepiej wyposażonych tego rodzaju zakładów w okolicy. Pohl sam zaś aktywnie uczestniczył w życiu Reinerz. Przez 14 lat pełnił funkcję przewodniczącego rady miejskiej i był szanowanym komendantem miejscowej straży pożarnej.

Przywołujemy tę historię, ponieważ dzieje miasta tworzą nie tylko daty i budynki, ale przede wszystkim ludzie, ich wybory, praca i zaangażowanie w życie lokalnej społeczności.

Na zdjęciu prezentujemy oryginalne ogłoszenie z 1 listopada 1884 roku. F. Emrich informuje w nim o sprzedaży drukarni i wydawnictwa Richardowi Pohlowi, a nowy właściciel zwraca się do mieszkańców z prośbą o wspieranie jego przedsięwzięcia.

🕯️ 1 listopada to dzień pamięci, zadumy i refleksji. Wspominamy tych, którzy odeszli, odwiedzamy groby bliskich i wracam...
01/11/2026

🕯️ 1 listopada to dzień pamięci, zadumy i refleksji. Wspominamy tych, którzy odeszli, odwiedzamy groby bliskich i wracamy myślami do przeszłości.

Dzisiejszy dzień przyniósł nam również małe historyczne odkrycie. Podczas przeglądania archiwalnych numerów Reinerzer Stadt-Blatt natrafiliśmy na reklamę z 30 października 1909 roku.

Sklep Eduarda Kastnera przy Ring 12, oferował mieszkańcom różnego rodzaju świece, wosk do kwiatów oraz praktyczną nowość – uchwyty na świece nagrobne. Sześć sztuk kosztowało 50 fenigów.

To niewielkie ogłoszenie, ale pozwala nam zobaczyć, że również mieszkańcy dawnego Reinerz przygotowywali się do tych szczególnych dni, dbając o groby i pamięć o swoich bliskich.

Źródło: Reinerzer Stadt-Blatt, 30 października 1909 r.

Co mieściło się w dusznickim ratuszu w 1869 roku?Opis Reinerz z 1869 roku pozwala nam zajrzeć do wnętrza ówczesnego ratu...
29/10/2026

Co mieściło się w dusznickim ratuszu w 1869 roku?

Opis Reinerz z 1869 roku pozwala nam zajrzeć do wnętrza ówczesnego ratusza. Na parterze znajdowały się sala posiedzeń, biuro magistratu i kasa miejska. Pozostałe pomieszczenia zajmowały komisja sądu powiatowego, która okresowo urzędowała w mieście, oraz sala obrad rady miejskiej, której posiedzenia odbywały się publicznie.

Chrzest Turka w Dusznikach-Zdroju! 📜 5 kwietnia 1694 roku proboszcz kościoła św. Piotra i Pawła w Dusznikach otrzymał od...
28/10/2026

Chrzest Turka w Dusznikach-Zdroju!

📜 5 kwietnia 1694 roku proboszcz kościoła św. Piotra i Pawła w Dusznikach otrzymał od konsystorza praskiego zezwolenie na ochrzczenie Turka w tutejszej świątyni.

Zimne Źródło (Kalte Quelle) było znane już w 1408 roku. W 1624 roku wspominał o nim Aelurius, opisując jego wodę jako „o...
26/10/2026

Zimne Źródło (Kalte Quelle) było znane już w 1408 roku. W 1624 roku wspominał o nim Aelurius, opisując jego wodę jako „orzeźwiający napój”, z którego korzystali mieszkańcy Reinerz.

W XIX wieku przy wyjściu z alei źródlanej (Brunnenallee), po prawej stronie drogi, stała okazała rotunda przypominająca świątynię. Jej kopułę wspierało osiem kolumn otaczających basen źródła.

Wewnątrz znajdowały się ławki, na których kuracjusze odpoczywali podczas spacerów. Regularnie przerywali przechadzki, by wypić kolejny kubek wody leczniczej, czasem z dodatkiem kawałka ciasteczka uzdrowiskowego.

Jak podawano wodę? Pracownice źródła nabierały ją specjalnym czerpakiem w kształcie pierścienia, umieszczonym na długim drążku, i bezpośrednio ze źródła napełniały kubki kuracjuszy.

Adres

Duszniki Zdrój
57-340

Powiadomienia

Bądź na bieżąco: wyślemy Ci e-mail, gdy Fundacja im. Paula Denglera opublikuje nowości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu, a subskrypcję możesz anulować w dowolnym momencie.

Skróty

Udostępnij


Inne Organizacja pozarządowa w Duszniki Zdrój

Pokaż Wszystkie