Fundacja Brata Symeona

31/07/2026

👩‍🍳 Porada pielęgniarki👩‍🍳

Odwodnienie u seniora – cichy wróg zdrowia.

Czy wiesz, że osoby starsze często nie odczuwają pragnienia tak wyraźnie jak osoby młodsze?

To naturalna zmiana związana z wiekiem. Dlatego odwodnienie może rozwijać się stopniowo i pozostać niezauważone, a jego skutki bywają bardzo poważne.

Na co warto zwrócić uwagę?

💧 suchość w ustach,

💧 ciemny mocz lub oddawanie go w małych ilościach,

💧 osłabienie i senność,

💧 zawroty głowy,

💧 splątanie lub nagłe pogorszenie orientacji,

💧 zwiększone ryzyko upadków.

Jak zapobiegać odwodnieniu?

✔️ Zachęcaj seniora do regularnego picia niewielkich ilości płynów przez cały dzień nie czekaj, aż zgłosi pragnienie.

✔️ Oferuj wodę, herbaty ziołowe lub jeśli nie ma przeciwwskazań lekkie zupy i owoce o dużej zawartości wody, takie jak arbuz czy melon.

✔️ W upalne dni i podczas infekcji zwiększ czujność, ponieważ zapotrzebowanie na płyny może wzrosnąć.

✔️ Jeśli senior ma niewydolność serca, chorobę nerek lub inne schorzenia wymagające ograniczenia płynów, stosuj się do zaleceń lekarza dotyczących ich ilości.

Co mówią badania?

Badania pokazują, że odwodnienie u osób starszych zwiększa ryzyko hospitalizacji, zaburzeń świadomości, zakażeń dróg moczowych oraz upadków. Europejskie Towarzystwo Żywienia Klinicznego i Metabolizmu (ESPEN) oraz Światowa Organizacja Zdrowia podkreślają, że odpowiednie nawodnienie jest jednym z podstawowych elementów profilaktyki zdrowotnej w starszym wieku.

💜 Pamiętaj !!!!szklanka wody podana w odpowiednim momencie może być prostym, ale niezwykle ważnym elementem troski o zdrowie i bezpieczeństwo seniora.

24/07/2026

Aktywność po 80. roku życia 🏃‍♀️🏃🏃‍♀️
Nigdy nie jest za późno, aby zadbać o zdrowie.

Wiele osób uważa, że po 80. roku życia najlepszym rozwiązaniem jest odpoczynek.

To prawda, że organizm potrzebuje więcej regeneracji. Jednak badania naukowe pokazują, że regularna aktywność fizyczna i społeczna jest jednym z najskuteczniejszych sposobów na zachowanie sprawności, samodzielności i dobrej jakości życia – nawet w bardzo późnym wieku.

Nie chodzi o intensywne treningi.

Chodzi o codzienny ruch dostosowany do możliwości:
🚶 spacer,
🧘 łagodne ćwiczenia rozciągające,
💪 ćwiczenia wzmacniające mięśnie,
⚖️ trening równowagi,
🌿 prace w ogrodzie,
💬 spotkania z innymi ludźmi.

Co mówią badania?

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) podkreśla, że osoby po 80. roku życia odnoszą korzyści z regularnej aktywności fizycznej dostosowanej do ich stanu zdrowia.

Badania pokazują, że systematyczny ruch:
✔️ zmniejsza ryzyko upadków,
✔️ poprawia siłę mięśni i równowagę,
✔️ wspiera pamięć oraz funkcje poznawcze,
✔️ obniża ryzyko depresji,
✔️ poprawia jakość snu,
✔️ pomaga dłużej zachować samodzielność.

Badania opublikowane w prestiżowym czasopiśmie *The Lancet* wskazują również, że aktywność fizyczna jest jednym z najważniejszych czynników wspierających zdrowe starzenie się i może opóźniać rozwój niesprawności.

Nie mniej ważna jest aktywność społeczna. Regularne rozmowy, udział w spotkaniach, kontakt z rodziną, wolontariat czy rozwijanie zainteresowań zmniejszają poczucie samotności i korzystnie wpływają na zdrowie psychiczne.
Pamiętajmy:

💜 Nie liczy się tempo – liczy się regularność.

💜 Nie porównujmy seniora do innych, ale do niego samego sprzed miesiąca.

💜 Każdy krok, każde ćwiczenie i każda rozmowa to inwestycja w lepszą jakość życia.

Bo aktywność po 80. roku życia nie służy biciu rekordów. Służy zachowaniu niezależności, godności i radości z każdego dnia.

📚 Źródła naukowe:

* World Health Organization (WHO). *Guidelines on Physical Activity and Sedentary Behaviour* (2020).
* World Health Organization. *Integrated Care for Older People (ICOPE)*.
* *The Lancet Healthy Longevity* – publikacje dotyczące zdrowego starzenia.
* American College of Sports Medicine (ACSM). *Exercise Guidelines for Older Adults*.

21/07/2026

Godność w opiece – najważniejsze lekarstwo, którego nie znajdziemy w aptece.

Kiedy myślimy o dobrej opiece, najczęściej przychodzą nam do głowy leki, rehabilitacja czy nowoczesny sprzęt.

A jednak jest coś, czego nie można przepisać na recepcie.

Godność.

Godność to sposób, w jaki zwracamy się do drugiego człowieka. To zapukanie do drzwi przed wejściem do pokoju. To zasłonięcie parawanem podczas czynności pielęgnacyjnych. To przedstawienie się, wyjaśnienie, co zamierzamy zrobić, i zapytanie o zgodę.

To również cierpliwość, uważne słuchanie i pamięć, że choroba czy wiek nie odbierają człowiekowi prawa do szacunku.

Nawet wtedy, gdy senior nie mówi.
Nawet wtedy, gdy nie pamięta naszego imienia.
Nawet wtedy, gdy potrzebuje pomocy przy najprostszych czynnościach.

Bo godność nie zależy od sprawności. Jest niezbywalnym prawem każdego człowieka.

Co mówią badania?

Badania prowadzone wśród osób starszych pokazują, że poczucie bycia traktowanym z godnością wiąże się z:
✔️ większym poczuciem bezpieczeństwa,
✔️ mniejszym poziomem lęku i stresu,
✔️ większym zaufaniem do personelu i opiekunów,
✔️ lepszą współpracą podczas leczenia i pielęgnacji,
✔️ wyższą jakością życia.

Z kolei doświadczenie braku szacunku – pośpiechu, pomijania zdania seniora czy wykonywania czynności bez wyjaśnienia – może prowadzić do poczucia upokorzenia, utraty sprawczości oraz wycofania.

Międzynarodowe wytyczne Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) dotyczące zintegrowanej opieki nad osobami starszymi (ICOPE), raporty Komisji *The Lancet* dotyczące zdrowego starzenia oraz Kodeks Etyki Międzynarodowej Rady Pielęgniarek (ICN) podkreślają, że poszanowanie godności, autonomii i indywidualnych potrzeb osoby starszej jest jednym z fundamentów wysokiej jakości opieki.

Każdego dnia możemy okazać godność poprzez proste gesty:

💜 zapukaj, zanim wejdziesz,
💜 przedstaw się,
💜 zwracaj się po imieniu lub zgodnie z preferencjami seniora,
💜 pytaj o zgodę przed wykonaniem czynności,
💜 zapewnij intymność,
💜 słuchaj z cierpliwością,
💜 nie rozmawiaj o seniorze tak, jakby go nie było.

Godność nie wydłuża czasu pracy. Zmienia sposób, w jaki ten czas przeżywa drugi człowiek.

Bo dobra opieka zaczyna się tam, gdzie człowiek czuje się zauważony, wysłuchany i szanowany.

📚 Źródła naukowe:

* World Health Organization. *Integrated Care for Older People (ICOPE): Guidelines on Community-Level Interventions to Manage Declines in Intrinsic Capacity*.
* International Council of Nurses. *ICN Code of Ethics for Nurses* (2021).
* *The Lancet Commission on Healthy Ageing*.
* Nolan M. i wsp. – *Relationship-Centred Care* w opiece nad osobami starszymi.

13/07/2026

# # 🌿 Minuta uważności

# # # **Jak rozmawiać z seniorem? Czasem najważniejsze jest... zwolnić.**

Zanim zadasz kolejne pytanie, zanim poprawisz poduszkę, zanim podasz lek...

**Zatrzymaj się na kilka sekund.**

Badania pokazują, że wraz z wiekiem mózg potrzebuje więcej czasu na przetwarzanie informacji. Nie oznacza to braku zrozumienia – oznacza jedynie, że odpowiedź może przyjść odrobinę później.

Dlatego:
💜 mów spokojnie,
💜 patrz w oczy,
💜 nie przerywaj,
💜 pozwól seniorowi dokończyć myśl.

Te kilka dodatkowych sekund może sprawić, że osoba starsza poczuje się wysłuchana, ważna i traktowana z szacunkiem.

To właśnie z takich chwil rodzi się zaufanie.

📖 **Co mówią badania?**
Badania z zakresu psychologii starzenia wskazują, że u wielu osób starszych spowalnia się szybkość przetwarzania informacji, natomiast zachowane pozostają doświadczenie życiowe i zdolność do podejmowania decyzji, jeśli otrzymają odpowiednią ilość czasu. Z kolei badania nad komunikacją skoncentrowaną na osobie pokazują, że cierpliwość, aktywne słuchanie i okazywanie szacunku poprawiają współpracę, zmniejszają stres i wzmacniają poczucie godności seniorów (American Geriatrics Society; National Institute on Aging; Salthouse, 1996).

**Dobra opieka zaczyna się od dobrej rozmowy. A dobra rozmowa zaczyna się od uważności.** 💜

12/07/2026

**Jak rozmawiać z seniorem? Nie chodzi tylko o słowa.**

Czy wiesz, że sposób, w jaki rozmawiamy z osobą starszą, może wpływać nie tylko na jej samopoczucie, ale także na zdrowie, poczucie godności i chęć współpracy?

Badania pokazują, że komunikacja pełna szacunku sprzyja większemu zaangażowaniu seniorów, zmniejsza poziom lęku i pomaga zachować poczucie sprawczości. Natomiast infantylizowanie, pośpiech czy wydawanie poleceń mogą prowadzić do wycofania, frustracji i utraty zaufania.

**Jak więc rozmawiać z seniorem?**

✔️ **Usiądź na wysokości wzroku.**
Kontakt twarzą w twarz ułatwia zrozumienie, szczególnie osobom z ubytkiem słuchu. Senior może obserwować mimikę i ruch ust, co poprawia odbiór komunikatu.

✔️ **Mów spokojnie i wyraźnie.**
Nie trzeba mówić głośniej, jeśli nie ma takiej potrzeby. Wystarczy wolniejsze tempo i krótkie, jasne zdania.

✔️ **Daj czas na odpowiedź.**
Wraz z wiekiem przetwarzanie informacji może trwać dłużej. Kilka dodatkowych sekund ciszy to wyraz cierpliwości, a nie stracony czas.

✔️ **Pytaj, zamiast decydować za seniora.**
„Woli Pani herbatę czy wodę?” brzmi zupełnie inaczej niż „Proszę usiąść i wypić herbatę.” Nawet drobne wybory wzmacniają poczucie niezależności.

✔️ **Unikaj infantylizacji.**
Zwroty typu „babciu”, „dziadku”, „kochaniutka”, jeśli nie wynikają z bliskiej relacji, mogą być odbierane jako umniejszające. Każdy człowiek, niezależnie od wieku, zasługuje na szacunek.

✔️ **Słuchaj uważnie.**
Nie przerywaj i nie kończ zdań za rozmówcę. Czasem największym wsparciem jest obecność i wysłuchanie.

Pamiętaj – senior nie przestaje być dorosłym człowiekiem tylko dlatego, że potrzebuje pomocy.

**Dobra opieka zaczyna się od dobrej rozmowy.** To właśnie sposób, w jaki mówimy, buduje zaufanie, poczucie bezpieczeństwa i relację opartą na godności.

📚 **Co mówią badania?**

* Wytyczne dotyczące komunikacji z osobami starszymi podkreślają, że komunikacja skoncentrowana na osobie poprawia jakość opieki, zwiększa współpracę i satysfakcję seniorów. (American Geriatrics Society, 2024).
* Badania nad zjawiskiem *elderspeak* (infantylizującego sposobu mówienia do osób starszych) wykazały, że taki styl komunikacji wiąże się z większym oporem wobec opieki i obniżeniem poczucia godności, szczególnie u osób z demencją (Williams i wsp., *The Gerontologist*; Herman & Williams, *Journal of Gerontological Nursing*).
* Przeglądy badań wskazują, że komunikacja oparta na szacunku, aktywnym słuchaniu i wspieraniu autonomii poprawia dobrostan psychiczny oraz jakość relacji między seniorem a opiekunem.

💜 **Pamiętaj:** słowa mogą leczyć, budować lub ranić. Wybieraj te, które dają drugiemu człowiekowi poczucie, że jest ważny, wysłuchany i traktowany z godnością.

19/06/2026

Przeciwdziałanie Chorobom Otępiennym
Choroby otępienne, takie jak choroba Alzheimera, stanowią narastające wyzwanie zdrowotne i społeczne w Polsce. Szacuje się, że obecnie cierpi na nie około 500 tysięcy Polaków, a liczba ta systematycznie rośnie wraz ze starzeniem się społeczeństwa. Niestety brak systemowych rozwiązań, trudności diagnostyczne oraz brak wsparcia dla opiekunów – nie pomagają. Chorzy na choroby otępienne w Polsce często nie otrzymują odpowiedniego wsparcia – zarówno diagnostycznego, jak i terapeutycznego – a ich opiekunowie są pozostawieni samym sobie.

W Polsce nie istnieje ogólnopolski, ujednolicony model postępowania z pacjentem z podejrzeniem otępienia, który obejmowałby wczesną diagnostykę, leczenie, opiekę długoterminową i wsparcie dla opiekuna. Lekarze rodzinni nie są wystarczająco przygotowani do identyfikowania wczesnych objawów otępienia, a skierowanie do specjalisty (neurologa, psychiatry) trwa długo. Brakuje też multidyscyplinarnych zespołów – opieka nad chorymi nie jest skoordynowana między neurologami, geriatrą, psychologiem, terapeutą zajęciowym czy pracownikiem socjalnym. W wielu regionach Polski brakuje w ogóle poradni pamięci, oddziałów geriatrycznych, czy placówek z odpowiednim personelem do obsługi chorych na demencję. Jeżeli więc pacjent trafi już do specjalisty to często „wypada” z systemu po diagnozie, bo brakuje koordynatora prowadzącego przez proces leczenia i opieki. Zaś brak centralnego rejestru pacjentów uniemożliwia monitorowanie skali problemu oraz planowanie zasobów (np. liczby miejsc w domach opieki, personelu medycznego).

Uwaga

Niestety choroby otępienne w Polsce są nadal tematami tabu. Brakuje ogólnopolskich kampanii edukacyjnych oraz programów profilaktyki w zakresie zdrowia mózgu. Kuleje też profilaktyka pierwotna. Nie promuje się wystarczająco stylu życia chroniącego przed demencją (aktywność fizyczna, dieta, unikanie cukrzycy/nadciśnienia).

Poprawa jakości życia osób zmagających się z chorobami otępiennymi

Nowy „Krajowy Program Działań wobec Chorób Otępiennych na lata 2025–2030” ma ambicję to zmienić, ale jego skuteczność zależy od realnej implementacji i finansowania. Projekt uchwały Rady Ministrów dotyczący „Krajowego Programu Działań wobec Chorób Otępiennych” stanowi kompleksową strategię mającą na celu poprawę jakości życia osób zmagających się z chorobami otępiennymi oraz ich opiekunów. Dokument ten, opracowany przez Ministerstwo Zdrowia i opublikowany 26 maja 2025 roku w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów (numer projektu: ID125), uwzględnia doświadczenia innych krajów i zalecenia organizacji międzynarodowych, takich jak WHO.

11/06/2026

🟦👵🧠 Seniorzy z niepełnosprawnością poznawczą pozostawieni sami sobie. RPO interweniuje
09.06.2026
🟧📩 Rzecznik alarmuje o braku systemowego wsparcia
Rzecznik Praw Obywatelskich otrzymuje liczne sygnały, że osoby starsze z niepełnosprawnością poznawczą oraz ich opiekunowie wciąż są w dużej mierze pozostawieni sami sobie w poszukiwaniu i uzyskiwaniu odpowiedniej opieki zdrowotnej.

W związku z tym RPO Marcin Wiącek skierował wystąpienie do minister zdrowia Jolanty Sobierańskiej‑Grendy, prosząc o przedstawienie działań i planów resortu dotyczących poprawy sytuacji tej grupy pacjentów.

🟩🏥 Wsparcie zależne od miejsca zamieszkania, nie od systemu
Z przekazanych informacji wynika, że jakość życia i dostęp do opieki dla seniorów z niepełnosprawnością poznawczą zależą głównie od:
miejsca zamieszkania,
zaangażowania lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej,
aktywności samorządów,
działań organizacji pozarządowych.
W niewielkim stopniu wynikają natomiast z gwarantowanych, spójnych rozwiązań systemowych, które powinny zapewniać równy dostęp do opieki zdrowotnej i społecznej.

🟦📘 Krajowy Program Działań wobec Chorób Otępiennych – wdrożony, ale niewystarczający
W ostatnich latach prowadzone były prace nad:
projektem Krajowego Programu Działań wobec Chorób Otępiennych 2025–2030,
regulacjami dotyczącymi opieki długoterminowej.
Program został przyjęty przez Radę Ministrów 11 grudnia 2025 r., jednak jego realizacja wymaga szeroko zakrojonych działań:
analitycznych,
legislacyjnych,
organizacyjnych,
informacyjnych,
badawczych.
RPO podkreśla, że mimo przyjęcia programu nie powstał jednolity model opieki nad seniorami z chorobami neurodegeneracyjnymi.

🟧🤝 Potrzeba kompleksowych i skoordynowanych rozwiązań
Rzecznik wskazuje, że konieczne jest opracowanie i wdrożenie rozwiązań obejmujących:
profilaktykę chorób otępiennych,
poprawę dostępu do diagnostyki — zwłaszcza na wczesnym etapie,
zwiększenie dostępności leczenia i opieki na każdym etapie choroby,
wsparcie opiekunów,
monitorowanie danych dotyczących chorób otępiennych,
podnoszenie świadomości społecznej i promowanie postaw wspierających,
realizację zapisów strategicznych dokumentów państwowych dotyczących tej grupy osób.

🟦📄 Wystąpienie Rzecznika do Minister Zdrowia
W piśmie skierowanym do minister zdrowia Rzecznik, działając na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o RPO, zwrócił się o:
ustosunkowanie się do przedstawionych problemów,
przekazanie informacji o działaniach i planach resortu dotyczących opieki nad osobami starszymi z chorobami neurodegeneracyjnymi oraz wsparcia ich opiekunów.

05/05/2026

5 maja — Światowy Dzień Walki z Dyskryminacją Osób z Niepełnosprawnościami
To nie tylko data.
To przypomnienie, że równość zaczyna się w codziennych gestach, słowach i decyzjach.
Dyskryminacja często nie krzyczy, bywa cicha i niezauważona.
Dlatego tak ważna jest uważność i reagowanie.
👉 Każdy z nas ma wpływ.

28/04/2026

Warto posłuchać!

2 likes. "Teepa Snow | Szkolenie on-line dla Opiekunów | Demencja u Podopiecznego"

27/04/2026

"Jak ja się czuję"

Kiedy ktoś zapyta, jak ja się dziś czuję,
Grzecznie mu odpowiadam, że "dobrze, dziękuję".
To, że mam artretyzm, to jeszcze nie wszystko,
Astma, serce mi dokucza i mówię z zadyszką,
puls słaby, krew moja w cholesterol bogata...
Lecz dobrze się czuję, jak na moje lata.
Bez laseczki teraz chodzić już nie mogę,
choć zawsze wybieram najłatwiejszą drogę.
W nocy przez bezsenność bardzo się morduję,
ale przyjdzie ranek... znów dobrze się czuję.
Mam zawroty głowy, pamięć "figle" płata,
lecz dobrze się czuję, jak na moje lata!
Z wierszyka mojego ten sens się wywyodzi,
że kiedy starość i niemoc przychodzi,
to lepiej zgodzić się ze strzykaniem kości
i nie opowiadać o swojej starości.
Zaciskając zęby z tym losem się pogódź
i wszystkich wokoło chorobami nie nudź!
Powiadają: "Starość okresem jest złotym",
kiedy spać się kładę, zawsze myślę o tym...
"Uszy" mam w pudełku, "zęby" w wodzie studzę,
"oczy" na stoliku, zanim się obudzę...
Jeszcze przed zaśnięciem ta myśl mnie nurtuje:
"Czy to wszystkie części, które się wyjmuje?"
Za czasów młodości (mówię bez przesady)
łatwe były biegi, skłony i przysiady.
W średnim wieku jeszcze tyle sił zostało,
żeby bez zmęczenia przetańczyć noc całą...
A teraz na starość czasy się zmieniły,
spacerkiem do sklepu, z powrotem bez siły.
Dobra rada dla tych, którzy się starzeją:
niech zacisną zęby i z życia się śmieją.
Kiedy wstaną rano, "części" pozbierają,
niech rubrykę zgonów w prasie przeczytają.
Jeśli ich nazwiska tam nie figurują,
to znaczy, że ZDROWI I DOBRZE SIĘ CZUJĄ.
Wisława Szymborska