02/10/2026
OWACJE NA STOJĄCO, czyli kartka z kalendarza
Tytułowe owacje nie odnoszą się do premierowej "Seksmisji", ani do hucznego otwarcia pierwszej w mieście tężni solankowej. Mają jedbak związek zarówno z teatrem, jak też magistratem. Tylko, że sprzed 117 lat i dotyczą wydarzeń, których rocznica dzisiaj przypada. Oddajmy głos wiedeńskiej prasie z tamtego czasu, która pod tytułem "W sprawie zawalenia się sztukaterii sufitowej w teatrze w Bielsku." donosi:
"Budynek teatru wzniesiono w stylu nowoczesnym 19 lat temu według projektu wiedeńskiego architekta von Förstera, a widownię przebudowano sześć lat temu staraniem wiedeńskiej firmy Felmer & Helmer. Obiekt sąsiaduje od wschodu – w odległości 10 metrów – z linią kolejową Bielsko–Żywiec, a od zachodu z ulicą Pastornak, wzdłuż której przebiega elektryczna kolejka lokalna; od północy i południa budynek stoi wolnostojąco. Konstrukcja obiektu jest niezwykle solidna.
Na dziesięć minut przed zakończeniem przedstawienia wieczornego w dniu 2 października br. od sufitu widowni oderwał się fragment sztukaterii o powierzchni 45–50 metrów kwadratowych; spadł on nagle z wielkim hukiem, wzniecając gęstą chmurę pyłu, która przez kilka minut niemal całkowicie ograniczała widoczność. Pojedyncze spadające kawałki sztukaterii ważyły od 8 do 15 kilogramów. To cud, że w wypełnionej po brzegi sali nikt nie zginął, i wielkie szczęście, że w chwili wybuchu paniki – gdyż wszyscy sądzili, iż budynek się zawala – nie doszło do żadnych obrażeń.
Obsadę straży pożarnej w teatrze zapewnia na wniosek magistratu Ochotnicza Straż Pożarna Bielska i Białej. W skład zespołu podczas każdego przedstawienia wchodzą: funkcjonariusz nadzorujący, dowódca sekcji, dwóch strażaków-wspinaczy oraz dwóch obsługujących sikawkę; wszyscy oni muszą ściśle przestrzegać przepisów zawartych w instrukcji opracowanej specjalnie dla tej służby.
Wieczorem w dniu katastrofy, w chwili zagrożenia, zapewniła ona opuszczenie kurtyny oddzielającej scenę od widowni, a wszystkie pomieszczenia teatralne zostały w pełni oświetlone, a także uspokoiła publiczność, która w panice opuściła teatr. Następnie uwolniła rannych leżących pod opadłym tynkiem. Podczas tych prac na widowni, kilka miejsc musiało zostać siłą rozerwanych, ponieważ kilku rannych zostało wrzuconych między siedzenia. Rannych przeniesiono z pomocą personelu teatru i aktorów do bocznych pomieszczeń widownii, gdzie lekarze i strażacy obecni na miejscu zdarzenia udzielili im opatrunku ratunkowego. Straż pożarna, powiadomiona o wypadku przez system alarmowy teatru, natychmiast przybyła do teatru ze sprzętem ratunkowym i wraz z członkami stacji ratunkowej Czerwonego Krzyża, którzy również przybyli na miejsce zdarzenia, zapewniła transport ludzi do ich mieszkań lub do szpitala Cesarza
Fraciszka Józefa. Osiem osób zostało poważnie rannych, a 25 wyszło z tego zdarzenia z lekkimi obrażeniami. Jak dotąd nie odnotowano ofiar śmiertelnych.
Po usunięciu wszystkich pozostałości z sufitu, teatr został ponownie otwarty 10 października."
Tyle relacją, natomiast niebawem butrmistrz Bielska, Rudolf Hoffmann, wystosował następujące pismo:
Urząd Burmistrza miasta Bielska 8 października 1909 r., nr 4308/18.
"Do Szanownego Dowództwa Ochotniczej Straży Pożarnej w Bielsku.
W związku z nagłym zawaleniem się części sufitu sztukatorskiego, do którego doszło 2 października 1909 r. pod koniec wieczornego przedstawienia w Teatrze Miejskim w Bielsku – co skutkowało koniecznością udzielenia pomocy wielu widzom – członkowie Ochotniczej Straży Pożarnej, dzięki natychmiastowemu przybyciu na miejsce wypadku oraz niestrudzonym i celowym działaniom, sprawili, że możliwe stało się błyskawiczne zorganizowanie wzorowo funkcjonującej akcji ratunkowej oraz sprawne i szybkie przetransportowanie rannych do szpitala lub pod opiekę domową.
Rada Miejska Bielska na posiedzeniu w dniu 5 października 1909 r. z pełnym uznaniem przyjęła do wiadomości informacje o bezinteresownej i pełnej poświęcenia postawie Ochotniczej Straży Pożarnej – przynoszącej jej wielki zaszczyt – i jednogłośnie, powstając z miejsc, wyraziła wszystkim zaangażowanym członkom formacji głębokie, serdeczne podziękowania.
Jest dla mnie miłym obowiązkiem poinformować Szanowną Ochotniczą Straż Pożarną o tym stanowisku Rady Miejskiej, do którego sam również się przyłączam."
Burmistrz: Rudolf Hoffmann
Powyższa relacją pochodzi z gazety Feuerwehr-Signale.
Sprawa znalazła swój finał w sądzie, gdzie po długim procesie wyrok przypisał winę za zaistniałą sytuację wykonawcy robót, który nie dopełnił wymogów konstrukcyjnych.
