24/05/2026
Bardzo dobra wiadomość!
‼️Strajk częścią wolności związkowych! PRZEŁOMOWE ORZECZENIE MIĘDZYNARODOWEGO TRYBUNAŁU SPRAWIEDLIWOŚCI
Orzeczenie MTS zbiegło się w Polsce z rocznicą wprowadzenia najbardziej restrykcyjnej ustawy regulującej strajki w całej Unii Europejskiej, wywodzącej się z okresu stanu wojennego w PRL. Właśnie 23 maja 1991 r., równo 35 lat temu, wprowadzono Ustawę o rozwiązywaniu sporów zbiorowych.
MTS wydał 21 maja 2026 roku opinię doradczą, uznającą że strajk jako odmowa pracy jest chroniony konwencją 87 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącą wolności związkowej i ochrony praw związkowych. Polskie państwo ratyfikowało tą konwencję w 1957 roku. Opinia MTS oznacza, że narzędzie strajku jest jedną z wolności związkowych, a jego regulacja podlega wyłącznie wewnętrznym statutom i regulaminom związku zawodowego.
Zgodnie z artykułem 3.1 Konwencji w rozdziale Wolności związkowe:
“Organizacje pracowników i pracodawców mają prawo opracowywania swych statutów i regulaminów wewnętrznych, swobodnego wybierania swych przedstawicieli, powoływania swego zarządu, działalności oraz układania swego programu działania”.
W swoim wyroku z 21 maja 2026, MTS uznał, że strajk jest jedną z form działalności chronionej tym przepisem. Rola państwa powinna sprowadzać się do prawnych gwarancji bezpieczeństwa pracowników do korzystania z wolności związkowych. Zgodnie zaś z art. 3.2:
“Władze publiczne powinny powstrzymać się od wszelkiej interwencji, która by ograniczała to prawo lub przeszkadzała w jego wykonywaniu zgodnie z prawem”.
Opinia MTS kończy wieloletni kryzys instytucjonalny wokół gwarancji prawa do strajku w Międzynarodowej Organizacji Pracy. Po upadku bloku komunistycznego w 1989 roku przedstawiciele pracodawców w tak zwanym Komitecie ds. Standardów MOP zaczęli podważać opinię, że konwencję 87 dotyczącą wolności związkowych należy interpretować jako gwarantującą prawo do strajku. Jeszcze w 1984 roku komisja śledcza MOP potępiła stan wojenny w Polsce i wprowadzony zakaz strajków w oparciu właśnie o tą samą konwencję, którą zaczęto podważać po 1989.
Przez kolejne lata międzynarodowi przedstawiciele pracodawców odmawiali badania zgłaszanych do MOP przypadków naruszania prawa do strajku w świetle konwencji dotyczącej wolności związkowych. Próbie paraliżu decyzyjności MOP w tym zakresie towarzyszyły drastyczne przemiany gospodarcze we wschodniej Europie w ramach lokalnych wersji Strukturalnych Programów Dostosowania (SAP, Structural Adjustment Programs). Wdrażanie masowej prywatyzacji i deregulacji spotykało się z masowymi protestami pracowników i falami strajków.
Konflikt wokół gwarancji bezpieczeństwa dla strajkujących w ramach Międzynarodowej Organizacji Pracy ostatecznie trafił do Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości na wniosek samego MOP. Dzisiejsza opinia doradcza Trybunału kończy wieloletni spór na korzyść pracowników i związków zawodowych.
Co decyzja MTS to oznacza dla Polski? Czy pomoże szykującym się do strajku pracownikom zrzeszonym w OPZZ Konfederacja Pracy w Handlu? Czytaj cały artykuł na stronie Inicjatywy Pracowniczej - link w komentarzu.
