26/04/2026
📢 نون سرڪاري ٽيچر جي "آهه" ۽ سينيئرن جي "واهه واهه"!
آءِ بي اي (IBA) 2021 جو امتحان پاس ڪيو، 2022 ۾ مقرري ٿي. ائين محسوس ٿيو ته هاڻي زندگي سنورجي وئي آهي—سرڪاري نوڪري ملي وئي، ڄڻ ته هاڻي رڳو سڪون ئي سڪون هوندو. گهر وارن خوشي ۾ مٺايون ورهايون، دوستن مبارڪون ڏنيون. پر اصل حقيقت جو احساس تڏهن ٿيو جڏهن خبر پئي ته سرڪاري آفيس ۾ “تنخواه” تائين پهچڻ جو رستو پلِ صراط کان به وڌيڪ ڊگهو ۽ ڏکيو آهي۔
منهنجي پهرين تنخواه پوري ڏهه مهينن کان پوءِ ملي. انهن ڏهه مهينن ۾ ڪيئن گذارو ٿيو، اهو مان ۽ منهنجو رب ئي ڄاڻون ٿا۔ ادھار، قرض ۽ “اڳئين مهيني ضرور” جهڙن ڪوڙن واعدن تي زندگي هلندي رهي۔ پر ڏک رڳو تنخواه جي دير جو نه، پر انهن طنزيه جملن جو به آهي جيڪي اسڪول پهچندي ئي سينيئر استادن ۽ هيڊ ماسٽرن طرفان ٻڌڻا پيا۔
حوصلہ افزائي بدران عجيب منطق پيش ڪئي وئي: “پٽ! توهان ماڻهو تمام خوش نصيب آهيو۔ صحيح وقت تي آيا آهيو۔ 2030 تائين اسين سڀ رٽائر ٿي وينداسين، پوءِ ميدان صاف هوندو—پروموشن ئي پروموشن هونديون، مزا ڪندؤ!”
اسين به سادگي ۾ خوش ٿي وياسين ته چڱو، مستقبل روشن آهي۔ پر اهو نه ڄاتو هئاسين ته هن “روشن مستقبل” تائين پهچڻ کان اڳ اسان کي پنهنجي کيسي مان ڪيتريون قربانيون ڏيڻي پونديون۔
اسان جي حالت ان مجبور پيءُ جهڙي ٿي وئي آهي، جنهن جون اٺ ڌيئر شادي جي عمر تي هجن ۽ هو انهن جي رخصتي جي فڪر ۾ ڳري رهيو هجي۔ اسان لاءِ ڪجهه سينيئر استاد اهي “ڌيئر” ثابت ٿي رهيا آهن، جن جي سسرالن کي ڏاج ۾ “ماروتي 800” گهرجي۔
جون 2022 کان اپريل 2026 اچي ويو آهي، پر “فيئر ويل پارٽين” جو نه ختم ٿيندڙ سلسلو جاري آهي۔ هر مهيني ڪو نه ڪو “باباءِ اسڪول” رٽائر ٿئي ٿو ۽ نون استادن کي حڪم ملي ٿو ته 1500، 2000 يا 3000 رپيا جمع ڪرائن۔
ستم ظريفي تڏهن عروج تي هوندي آهي، جڏهن الوداعي تقريب ۾ سينيئرن جا ويجها ساٿي جذباتي ٿي چون ٿا: “اسان جو ته 30 سالن جو ساٿ آهي، تمام گهڻيون يادون لاڳاپيل آهن!”
جيڪڏهن واقعي 30 سالن جو ساٿ آهي ته حصو به اوترو ئي هجڻ گهرجي، جيترو 3 مهينا اڳ آيل نئين استاد جو آهي! پوءِ اهي جذباتي اپيلون ڇو؟ جيڪڏهن ايتري محبت آهي ته خرچ به پنهنجي کيسي مان ڪريو—نون استادن تي اهو بار ڇو وڌو وڃي؟
اصولاً ائين ٿيڻ گهرجي ته رٽائر ٿيندڙ استاد جي اعزاز ۾ هڪ سادي ۽ باوقار تقريب رکي وڃي۔ جيڪو جيترو چاهي، پنهنجي خوشي سان تحفو ڏئي—سوئي کان وٺي جهاز تائين، پر پنهنجي حيثيت مطابق۔ زبردستي چندي جو اهو نظام هاڻي ختم ٿيڻ گهرجي۔
مهانگائي جي هن دور ۾، جڏهن نون استادن جي تنخواه اڳ ئي محدود آهي، اهي تقريبون نه رڳو کيسي تي بار آهن پر ذهني دٻاءُ جو سبب به بڻجن ٿيون۔
تحرير: محمد شعيب
نوٽ: هن تحرير جو مقصد ڪنهن به سينيئر استاد جي دل آزاري نه، پر نون استادن جي معاشي مشڪلاتن ڏانهن ڌيان ڇڪائڻ آهي۔