29/07/2026
: ๐๐๐ ๐๐ ๐๐๐๐
๐
?
Tunay nga bang ang inisyatibong ito ay makapag-bibigay ng benepisyo o magdudulot ng malaking perwisyo sa mga Pilipino? Ano nga ba ang Pax Silica? Sa patuloy na pag-usbong ng makabagong teknolohiya, hangad ng Estados Unidos na pangunahan ang pagpapatayo ng Pax Silica. Pinaniniwalaang ito ay makapagbibigay ng isang global supply chain para sa Artificial Intelligence at sa semiconductor industry. Isa ang Pilipinas sa pumirma para sa nasabing inisyatibo kasama ng Japan, South Korea, Estados Unidos at apat pang mga bansa. Ayon sa report ni Mariz Umali nitong 23 ng Hulyo 2026, ang nasabing AI data center ay may kakayahan na gumawa at mag-generate ng mga sagot, litrato, at mga video gamit ang maraming supercomputers. Ang salitang โpaxโ ay hango sa Latin na ang ibig sabihin ay โkapayapaanโ o โstabilityโ at ang โsilicaโ naman ay ang pangunahing materyal sa pagbuo ng mga computer chips. Dahil pumirma ang Pilipinas sa inisyatibong ito, dito pinaplanong itayo ang naturang data center sa New Clark City, Tarlac na may lawak na humigit-kumulang 1620 ektarya ng lupa at kung ikukumpara ay nasa 444 na Philippine Arena o 26x ang laki sa MOA Complex.
Sinasabing makapag-bibigay ito ng trabaho sa mga Pilipino at makapagdadagdag ng economic income para sa Pilipinas. Sinasabi rin ng gobyerno na hindi ito patungkol sa pagtatayo ng AI hubs, bagkus ito ay patungkol na sa pagpapatibay at pagpapanatili ng mataas na kalidad ng manufacturing sa Pilipinas. Ayon pa nga sa sinabi ng Palace Spokesperson na si Claire Castro sa isang presscon nitong 23 ng Hulyo 2026, walang matatamaang kabuhayan at kalikasan dahil ito naman ay itatayo sa isang โbuildable area.โ Batay naman sa sinabi ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. sa kaniyang State of the Nation Address nitong 27 ng Hulyo 2026, bubuo raw ito ng isang ecosystem na ang nasa core nito ay AI, ito'y makapagbibigay ng kalidad na trabaho sa mga tao, mas palaguin ang industrial competitiveness at buhayin ang ekonomiya ng bansa.
Subalit, katumbas naman ng pagtatayo nito ay ang pagkasira ng ekta-ektaryang lupain ng mga magsasaka sa mga lugar na maaapektuhan nito at pagkawasak ng kalikasan. Ayon sa artikulo ni Miguel Yaรฑez-Barnuevo (2026), ang isang malaking data center ay gumagamit ng humigit-kumulang 5 milyong galon ng tubig kada araw, na katumbas ng paggamit ng tubig ng 10,000 hanggang 50,000 katao. At dahil ito ay itatayo sa Pilipinas, nanganganib ang pagkonsumo ng mga Pilipino ng tubig. Nito nga lamang Linggo, July 26, 2026, naitala ang pinakamababang lebel ng tubig sa Angat Dam at kung titingnan ay patuloy na makararanas ng water shortage ang mga Pilipino. Maliban pa rito, batay naman sa artikulong isinulat ni Mahmut Kandemir (2025), sa mga malalaking data center na gumagamit ng AI, ito ay tuloy-tuloy na umaandar kung kaya't gumagamit ito ng napakaraming enerhiya. Ngayong taon lamang, ilang beses nakaranas ang mga Pilipino ng power outage at kung matutuloy ang pagtatayo ng Pax Silica, ito'y direktang gagamit ng napakalaking enerhiya na makapagpapababa ng paggamit ng mga Pilipino. Katumbas pa nito ay ang pagiging laganap ng mga mining company na maaaring makasira ng biodiversity at ecosystem ng mga bundok. Dahil maliban sa silica na pangunahing materyal sa pagbuo ng mga semiconductor, isa pa sa mga materyal na kailangan ay ang tanso (copper), nickel, cobalt at iba pa na makikita sa Pilipinas at magdudulot ng pagdami ng minahan sa mga kabundukan at makasisira ng kalikasan.
Dahil dito, ang START AIT ay nakikiisa sa mariing pagtutol sa planong pagpapatayo ng Pax Silica sa Pilipinas dahil kapalit nito ay ang pagkawasak ng kalikasan at pagkasira ng kabuhayan. Ito'y hinding-hindi magiging makatarungan. Higit sa lahat, hindi Pilipino ang tunay na makikinabang sa pagpapatayo nitoโmas malaki ang magiging pakinabang nito sa Estados Unidos.
Nananawagan ang START AIT na paigtingin ang mga panawagan sa pagkundena sa pagpapatayo ng Pax Silica. Huwag tayong magpadala sa mga mapang-akit o mababangong salita ng Estados Unidos. Dapat nating unahin ang kapakanan ng mamamayan kaysa ang ganid sa kapangyarihan na mga dayuhan.
๐๐๐ก๐๐ฃ๐ ๐ฉ๐ช๐ฃ๐๐ฎ ๐ฃ๐ ๐ ๐๐ช๐ฃ๐ก๐๐ง๐๐ฃ ๐ ๐ช๐ฃ๐ ๐ข๐๐ก๐๐ก๐๐๐๐ฎ ๐จ๐ ๐๐ก๐๐ฃ๐๐๐ฃ๐๐ฃ ๐๐ฃ๐ ๐ ๐๐ฃ๐๐๐ช๐ ๐๐จ๐๐ฃ ๐ฃ๐ ๐๐๐ฎ๐๐ฃ.
