03/11/2025
Minsan mapapaisip ka kung paano kung bumalik sila. Paano kung sa katahimikan ng gabi ay maramdaman mong muli ang kanilang presensiya, ang hanging tila may dalang pamilyar na init, ang tinig na matagal nang nilamon ng katahimikan. Sariwa pa rin sa alaala ang araw ng kanilang paglisan, ang huling saglit na tila biglang naglaho sa hangin. Ni hindi man lang nakapagpaalam, ni hindi man lang nakalingon. Naiwan ka, bitbit ang mga alaala na ngayo’y parang sugat na muling bumubuka tuwing naaalala mo ang kanilang mga ngiti at tawa na dati’y musika sa iyong mundo.
Ang tahanan ay tila hindi na rin tahanan sapagkat ang mga pader ay saksi sa bawat iyak na pilit mong tinatago at ang hangin ay nagdadala ng mga bulong ng kahapon. Ang mga larawang minsang puno ng saya ay ngayo’y naging paalala ng kawalan. Sa bawat umagang dumarating, pilit mong hinahanap ang kanilang pangalan sa simoy ng hangin, sa liwanag ng araw, sa bawat dasal mong nagmumula sa puso. Ngunit ang tanging sagot ay katahimikan, malamig, malalim, at masakit.
Ang pagtanggap ay hindi pala ganoon kadali sapagkat paano mo tatanggapin ang pagkawala ng mga taong naging dahilan ng iyong pagbangon. Paano mo kakalimutan ang mga yakap na minsan mong tinuring na kanlungan. Marami nang nagbago, oo, ngunit hindi naglalaho ang kirot. Sa bawat tibok ng puso mo, may bahagi pa ring umaasa na kahit saglit lang, kahit sa panaginip man lang, muling madama ang kanilang haplos at mapakinggan ang mga salitang “nandito lang ako.”
At kung sakaling bumalik sila, sana maramdaman nilang hindi sila kailanman nawala sapagkat sa bawat pagluha, sa bawat panalangin, at sa bawat patak ng ulan na dumadampi sa iyong mukha, naroon sila, tahimik na nagmamasid, pinupunasan ang iyong mga luha sa paraang hindi mo nakikita ngunit damang-dama ng iyong puso. Dahil ang pag-ibig na totoo, kahit tinapos na ng kamatayan, ay patuloy na nabubuhay sa alaala ng mga naiwan.