21/09/2026
𝗠𝗨𝗟𝗔 𝗦𝗔 𝗠𝗚𝗔 𝗕𝗔𝗥𝗔𝗛𝗔,
𝘈𝘯𝘨 𝘋𝘪𝘬𝘵𝘢𝘵𝘶𝘳𝘺𝘢 🕯️
Limampu't apat na taon na ang nakalipas nang lagdaan ni dating Pangulong Ferdinand E. Marcos Sr. ang Proclamation No. 1081 noong Setyembre 21, 1972, na nagdeklara ng Batas Militar sa buong Pilipinas. Sa ilalim nito at ng mga sumunod na kautusan, lumawak ang kapangyarihan ng ehekutibo at militar habang mahigpit na kinontrol ang iba't ibang bahagi ng pampublikong buhay.
Sa mga taong iyon, libo-libong Pilipino ang nakaranas ng arbitraryong pag-aresto at pagkakakulong, tortyur, sapilitang pagkawala, at pagpatay. Kabilang sa mga naapektuhan ang mga mamamahayag, estudyante, manggagawa, abogado, pari, aktibista, at mga ordinaryong mamamayang pinaghinalaang kumokontra sa pamahalaan. Ang ganitong mga paglabag ay malawakang naitala ng mga organisasyong pangkarapatang pantao.
Mula sa Amnesty International, ang lawak ng mga naitalang kaso ay makikita rin sa mga record ng Human Rights Victims' Claims Board. Mahigit 75,000 aplikasyon para sa pagkilala at reparasyon ang natanggap nito, at 11,103 claimant ang kinilalang karapat-dapat sa monetary reparations.
Ngunit ang mga bilang na ito ay hindi kailanman dapat manatiling mga bilang lamang. Kaya ang pag-alala ay hindi simpleng pagbabalik sa nakaraan. Ito ay pagkilala sa mga taong nakaranas nito at pag-unawa kung paano maaaring lumabis ang kapangyarihan kapag nawawala ang mga mekanismong kumukuwestiyon at nananagot dito.
Mekanismo tulad ng pakikibaka sa lansangan. Ngayong araw, magaganap ang malawakang protesta mula sa mga paaralan hanggang sa kalsada para sa pag-alala at muling pagkuwestyong ng taumbayan sa mga nakaluklok sa kapangyarihan. Marahil ito'y tinatawanan ng mga "troll" o ng mga kapwa Pilipino, ngunit hindi maikakaila na ang tapang sa lansangan ay nakapagpataob ng diktaturya. At kung ang iihip ng hangin ay pumabor sa mga masasama, magiigting ang nakabibinging sigaw laban sa kadiliman.
Dalawang ulo man ang nasa isang halimaw, iisa ang dapat bantayan: ang kapangyarihang walang pananagutan.
Wala silang pinagkaiba.
Parehong tuta, diktador, pasista.
Ang kapangyarihan ay maaaring maupo sa Malacañang, mapasakamay ng militar, o maipon sa iilang pangalan. Ngunit hindi ito likas na pag-aari ng mga halimaw na nagkatawang politiko, pulis, at mambabatas.
Dahil ang tunay na lakas ng isang bayan ay hindi nasusukat sa laki ng kapangyarihan ng iilang tao, kundi sa kakayahan ng mamamayan na gamitin ang sarili nilang boses, alalahanin ang kanilang kasaysayan, at manindigan kapag ang kapangyarihan ay nagsisimulang lumampas sa hangganan.
⭐ Sanggunian:
Five things to know about Martial Law in the Philippines
https://www.amnesty.org/en/latest/news/2022/04/five-things-to-know-about-martial-law-in-the-philippines/?utm_source=chatgpt.com
𝗔𝗻𝗴 𝗽𝗮𝘀𝘆𝗮 𝗻𝗴 𝗯𝗮𝗿𝗮𝗵𝗮, 𝗴𝗮𝗯𝗮𝘆 𝗻𝗴 𝗺𝗴𝗮 𝘁𝗮𝗹𝗮:
𝘔𝘢𝘯𝘥𝘪𝘳𝘪𝘨𝘮𝘢, 𝘶𝘮𝘢𝘭𝘢𝘭𝘢 𝘢𝘵 𝘮𝘢𝘬𝘪𝘣𝘢𝘬𝘢.
Layout By: Colin Fortea
Caption By: Dazel Mahinay