Psycho social Counselor

31/08/2026

समाचार मात्र होइन, जीवनसँग जोडिएको सूचना दिऔं। 📰❤️
विपद्को बेला सञ्चारमाध्यम आशा र सेवासम्म पुग्ने पुल बन्न सक्छ:
✅ शीर्षकले त्रास होइन, तथ्य बोलोस्
✅ अपुष्ट सूचना नफैलाऔं
✅ सूचनालाई जीवन बचाउने किसिमको बनाऔं
✅ पीडितको सम्मान र गोपनीयता जोगाऔं
✅ स्वास्थ्य सूचना जिम्मेवारीपूर्वक दिऔं
✅ अफवाह होइन, समाधान दिऔं

पत्रकारिता संवेदनशील बनोस्, सेवामुखी बनोस्। 🙏
#जिम्मेवारपत्रकारिता #विपद्मासंवेदनशीलता

31/08/2026

मानिसले केवल प्रत्यक्ष अनुभवबाट मात्र होइन, अरूको व्यवहारलाई हेरेर, त्यसको नक्कल गरेर र त्यसको परिणामलाई मूल्याङ्कन गरेर पनि सिक्छ। यस प्रक्रियालाई Observational Learning वा Modeling भनिन्छ। बालबालिकाका लागि सबैभन्दा प्रभावशाली आदर्श (role model) प्रायः उनीहरूका अभिभावक हुन्छन्। त्यसैले अभिभावकको व्यवहारले बालबालिकाको व्यक्तित्व, नैतिकता र सामाजिक आचरणमा गहिरो प्रभाव पार्छ।
यदि बुवाले बारम्बार बोलेको कुरा पूरा नगर्ने, वाचा तोड्ने, झुट बोल्ने, जिम्मेवारीबाट पन्छिने वा नैतिकता विपरीत व्यवहार गर्ने गर्छन् भने, बच्चाले यस्ता व्यवहारलाई सामान्य र स्वीकार्य ठान्न सक्छ। बुवाले “सत्य बोल” भनेर उपदेश दिए पनि व्यवहारमा त्यसको विपरीत गरेमा बच्चाले शब्दभन्दा व्यवहारलाई बढी विश्वास गर्छ। बान्डुराका अनुसार सिकाइको सबैभन्दा शक्तिशाली माध्यम नै प्रत्यक्ष उदाहरण हो। त्यसैले बच्चाले देखेको व्यवहारलाई नै आफ्नो व्यवहारको नमुना बनाउन सक्छ।
यस्तो वातावरणमा हुर्केका बालबालिकाले पनि वाचा पूरा नगर्ने, जिम्मेवारीबाट भाग्ने वा परिस्थितिअनुसार नैतिकताको अर्थ बदल्ने प्रवृत्ति विकास गर्न सक्छन्। तर यसले सबै बालबालिका अनिवार्य रूपमा त्यस्तै बन्छन् भन्ने अर्थ भने हुँदैन। विद्यालय, साथीभाइ, समाज, शिक्षक तथा अन्य सकारात्मक आदर्श व्यक्तिहरूले पनि उनीहरूको सोच र व्यवहारलाई प्रभाव पार्न सक्छन्। यदि बच्चाले राम्रो मार्गदर्शन र सकारात्मक वातावरण पाउँछ भने उसले परिवारमा देखेका नकारात्मक व्यवहारलाई पनि अस्वीकार गर्न सक्छ।
यसरी हेर्दा, अभिभावकको व्यवहार बालबालिकाको नैतिक विकासमा अत्यन्त महत्त्वपूर्ण हुन्छ। त्यसैले बालबालिकालाई नैतिक मूल्य सिकाउन शब्दभन्दा पनि आफ्नै व्यवहारबाट उदाहरण प्रस्तुत गर्नु आवश्यक हुन्छ। Social Learning Theory ले यही सन्देश दिन्छ कि बालबालिकाले आफूले देखेको जीवनशैली र व्यवहारलाई नै सबैभन्दा प्रभावकारी रूपमा सिक्छन्।

31/08/2026

बाढीको विपद्पछि महिलाहरूले दोहोरो जिम्मेवारी वहन गर्नुपर्ने अवस्था सिर्जना हुन्छ। एकातिर उनीहरू आफ्नै मानसिक तनाव, डर र असुरक्षासँग जुधिरहेका हुन्छन् भने अर्कोतिर परिवारका बालबालिका, ज्येष्ठ नागरिक, बिरामी तथा अन्य सदस्यहरूको हेरचाह गर्ने जिम्मेवारी पनि उनीहरूकै काँधमा पर्छ। अस्थायी आश्रयस्थलमा खाना पकाउने, पानी र सरसफाइको व्यवस्था गर्ने, राहत सामग्री व्यवस्थापन गर्ने तथा परिवारका सदस्यहरूको दैनिक आवश्यकताहरू पूरा गर्ने दायित्व प्रायः महिलाले नै निर्वाह गर्नुपर्छ। यसका साथै जीविकोपार्जनका साधन नष्ट हुँदा आयआर्जनको चिन्ता, लैङ्गिक हिंसा तथा असुरक्षाको जोखिमले उनीहरूको मानसिक बोझ अझ बढाउँछ। त्यसैले बाढीपीडित महिलाहरूलाई राहत सामग्री मात्र होइन, सुरक्षित वातावरण, मनोवैज्ञानिक प्राथमिक उपचार, स्वास्थ्य सेवा, सरसफाइ सामग्री तथा निर्णय प्रक्रियामा सहभागिताको अवसर उपलब्ध गराउनु आवश्यक हुन्छ। महिलाको मानसिक र सामाजिक सशक्तीकरणले मात्र विपद्पछिको पुनर्स्थापना प्रभावकारी र दिगो बन्न सक्छ।

31/08/2026

हाल नेपालका बाढीपीडितहरूका लागि मनोवैज्ञानिक प्राथमिक उपचार अत्यन्त आवश्यक छ। बाढीका कारण घर, सम्पत्ति, जीविकोपार्जनका साधन र आफन्त गुमाएका मानिसहरू गहिरो मानसिक तनाव, डर, चिन्ता र निराशाबाट गुज्रिरहेका हुन्छन्। विशेषगरी बालबालिका, ज्येष्ठ नागरिक, गर्भवती महिला, अपाङ्गता भएका व्यक्ति तथा दीर्घरोगीहरूमा मानसिक आघातको जोखिम अझ बढी हुन्छ। यस्तो अवस्थामा उनीहरूलाई समानुभूतिपूर्वक सुन्ने, सुरक्षित स्थानमा राख्ने, आवश्यक जानकारी दिने, परिवारका सदस्यसँग पुनर्मिलन गराउन सहयोग गर्ने तथा आधारभूत आवश्यकता पूरा गर्न सम्बन्धित निकायसँग जोडिदिने कार्य मनोवैज्ञानिक प्राथमिक उपचारको महत्वपूर्ण भाग हो। यसले प्रभावित व्यक्तिमा सुरक्षा, विश्वास र आशाको भावना जगाउँछ। साथै, उनीहरूलाई आफ्ना भावना व्यक्त गर्न प्रोत्साहन गर्ने, गलत अफवाहबाट जोगाउने र आवश्यक परेमा मानसिक स्वास्थ्य विशेषज्ञ वा स्वास्थ्य संस्थामा सिफारिस गर्ने कार्य पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण हुन्छ।
विपद्पछिको पुनर्स्थापनामा भौतिक सहयोगसँगै मानसिक स्वास्थ्यको संरक्षणलाई समान प्राथमिकता दिइएमा प्रभावित व्यक्तिहरू सामान्य जीवनमा फर्किन सहज हुन्छ। त्यसैले बाढीपीडितहरूका लागि मनोवैज्ञानिक प्राथमिक उपचारलाई राहत तथा उद्धार कार्यक्रमको अभिन्न अङ्गका रूपमा कार्यान्वयन गर्नु आजको आवश्यकता हो।
Psycho social Counselor

30/08/2026

बाढीको समयमा हैजा तथा झाडापखाला जस्ता पानीजन्य रोगहरूबाट बच्न हात धुने बानी बसालाैँ । साबुन र सफा पानीले मिचिमिची हात धोऔँ ।

30/08/2026

जेनेरेसन ग्याप समस्या होइन, बुझाइको फरक मात्र हो। ❤️
बुवाआमासँग खुलेर मनको कुरा गरौँ, उनीहरूका अनुभवलाई सम्मान गरौँ र आफ्ना सपना पनि साझा गरौँ। संवाद, विश्वास र मायाले नै पुस्ताबीचको दूरी घटाउँछ। 👨‍👩‍👧‍👦💙

30/08/2026

DSM-5 का अनुसार 'ट्रमा' (मानसिक आघात) भनेको सामान्य तनाव नभई मृत्युको खतरा, गम्भीर शारीरिक चोटपटक वा यौन हिंसा जस्ता भयानक घटनाहरू आफैंले भोग्दा, प्रत्यक्ष देख्दा, नजिकको मान्छेलाई परेको थाहा पाउँदा वा कामको सिलसिलामा बारम्बार विभत्स दृश्यहरूसँग जुध्नुपर्दा उत्पन्न हुने गम्भीर अवस्था हो। यस्तो भयानक आघातपछि मुख्यतया चार प्रकारका लक्षणहरू देखिन्छन्: घटनाको याद वा झल्को बारम्बार दिमागमा आइरहनु (Intrusion), घटनाको याद दिलाउने ठाउँ वा कुराहरूबाट टाढै भाग्नु (Avoidance), सोच र भावनाहरू पूर्ण रूपमा नकारात्मक वा सुन्न हुँदै जानु (Negative Cognition and Mood), र वास्तविक खतरा नहुँदा पनि सधैं डराएको, झस्किने वा अति-सतर्क अवस्थामा रहनु (Hyperarousal)। यदि यी लक्षणहरू एक महिनाभन्दा बढी समयसम्म लगातार रहिरहेर व्यक्तिको दैनिक जीवन, काम वा सम्बन्धमा गम्भीर असर पुर्‍याएमा यसलाई PTSD (Post-Traumatic Stress Disorder) भनिन्छ, जसको उपचार सही मनोवैज्ञानिक थेरापी र परामर्शबाट सम्भव छ। #

30/08/2026

29/08/2026

विपत्तिका बेला मानिसहरू विस्थापित हुन्छन्, राहतमा निर्भर हुन्छन् र अस्थायी आश्रयमा बस्नुपर्ने हुन्छ। यस्तो अवस्थामा महिला, बालबालिका, ज्येष्ठ नागरिक र अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरू यौन दुर्व्यवहार र यौन शोषणको बढी जोखिममा पर्न सक्छन्।
Psycho social Counselor