https://www.facebook.com/825533930638225/

Gen Z for Nepali youth, Kathmandu (2026)

09/06/2026

महाभारत कतिले पढ्नुभएको छ ?
सायद धेरैले
कतिले सुन्नुभएको छ ?
त्यो पनि धेरैले।
तर…
कतिले महाभारतलाई आफूभित्र खोज्नुभएको छ ?
कतिले यो बुझ्नुभएको छ कि महाभारत केवल धर्मग्रन्थ होइन, यो त मानव जीवनको गहिरो विज्ञान हो ?

धेरैजसो मानिसहरूले महाभारतलाई एउटा पुरानो कथा ठान्छन्। कसैले भगवानको लीला भन्छन्, कसैले युद्धको इतिहास। तर वास्तवमा महाभारत त्योभन्दा धेरै ठूलो कुरा हो।
महाभारत भनेको मानिसको मनभित्र चलिरहेको संघर्षको कथा हो। यो हामीभित्र हरेक दिन जन्मिने विचारहरूको कथा हो। यो हाम्रो स्वभाव, हाम्रो कमजोरी, हाम्रो अहंकार, हाम्रो प्रेम, हाम्रो पीडा र हाम्रो चेतनाको ऐना हो।
महाभारतलाई केवल पढेर सकिँदैन। त्यसलाई आफूभित्र खोज्नुपर्छ। किनकि त्यहाँ भएका हरेक पात्र आज पनि हामीभित्र जीवित छन्।

कहिल्यै सोच्नुभएको छ ?

दुर्योधन बाहिर छैन, ऊ त हाम्रो मनभित्र छ।
जब हामी अरूको प्रगति देखेर जल्छौँ, जब “म” र “मेरो” ले मन भरिन्छ, जब आफ्नो स्वार्थका लागि सम्बन्ध बिगार्छौँ, त्यही बेला हाम्रो भित्रको दुर्योधन जाग्छ।

अनि शकुनि?

ऊ केवल चालबाज पात्र थिएन।
ऊ त हाम्रो मनभित्रको कपट हो। त्यो सोच हो जसले रिसलाई वर्षौँसम्म बोकेर राख्छ। त्यो बुद्धि हो जसले बदला लिन अवसर खोजिरहन्छ।
आज पनि मानिसहरू मुस्कानभित्र रिस लुकाएर बाँचिरहेका छन्। त्यही लुकेको विष नै शकुनि हो।

धृतराष्ट्र को हुन्?

केवल अन्धा राजा ? होइन
धृतराष्ट्र त हाम्रो अन्धो मोह हुन्।
जब मानिस सत्य देखेर पनि “मेरो मान्छे गलत हुनै सक्दैन” भन्छ, त्यहाँ धृतराष्ट्र जन्मिन्छ।
जब आमाबुबाले सन्तानको गल्ती ढाक्छन्, जब मानिस प्रेमको नाममा अन्यायलाई साथ दिन्छ, त्यो धृतराष्ट्रको स्वभाव हो।

भीष्म पितामह ?

उनी महान् थिए। त्यागी थिए। ज्ञानी थिए।
तर एउटा प्रश्न छ यदि महान् मानिस मौन बस्छ भने के गलत झन् शक्तिशाली हुँदैन?
जब हामी अन्याय देख्छौँ तर बोल्न डराउँछौँ, जब सम्बन्ध जोगाउन सत्य लुकाउँछौँ, त्यो हाम्रो भित्रको भीष्म हो।

द्रोणाचार्य ?

उनी गुरु थिए।
तर कहिलेकाहीँ ज्ञान भएको मानिस पनि मोह र स्वार्थको कैदी बन्छ।
जब मानिस सत्यभन्दा आफ्नो फाइदालाई ठूलो ठान्छ, त्यहाँ द्रोणाचार्यको कमजोरी देखिन्छ।

कर्ण ?

सायद महाभारतको सबैभन्दा पीडादायी पात्र।
उनी नराम्रा थिएनन्। उनी वीर थिए। दयालु थिए। दानी थिए।
तर एउटा गलत संगत र अन्धो निष्ठाले उनको जीवनलाई दुःखमा बदलिदियो।
आज पनि संसारमा धेरै कर्णहरू छन्। मन सफा हुन्छ, तर गलत सम्बन्धमा बाँधिन्छन्। सत्य थाहा हुन्छ, तर साथ छोड्न सक्दैनन्। यही कारण उनीहरू भित्रभित्रै जलिरहेका हुन्छन्।

द्रौपदी ?

उनी केवल एक नारी होइनन्।
उनी आत्मसम्मान हुन्। उनी त्यो पीडा हुन् जुन अपमान हुँदा हरेक मानिसले महसुस गर्छ।
जब कसैको सम्मान तोडिन्छ, जब भावनालाई खेलौना बनाइन्छ, त्यहाँ द्रौपदी रोइरहेकी हुन्छिन्।

अभिमन्यु ?

उनी साहस हुन्।
अधुरो ज्ञान हुँदाहुँदै पनि सत्यका लागि लड्ने शक्ति हुन्।
आजको युवापुस्तामा पनि धेरै अभिमन्यु छन्। जो जीवनको चक्रव्यूहभित्र पसेका छन्, तर बाहिर निस्कने बाटो सिकाइएको छैन।

अनि अर्जुन ?

अर्जुन त हामी सबै हौँ।
बाहिर हाँसिरहेको, भित्र हजारौँ प्रश्न बोकेको मन।
कहिलेकाहीँ हामी यति धेरै थाक्छौँ कि जीवनसँग नै हार मान्न मन लाग्छ।
आफ्नै मानिसहरूसँगको संघर्ष, आफ्नै भावनासँगको युद्ध, आफ्नै सोचसँगको हार…
यही अर्जुनको अवस्था थियो।
र ठीक त्यही बेला जीवनमा कृष्ण आउँछन्।
श्रीकृष्ण केवल मन्दिरभित्रको भगवान् होइनन्। उनी चेतना हुन्। उनी विवेक हुन्। उनी त्यो भित्री प्रकाश हुन् जसले अन्धकारमा पनि बाटो देखाउँछ।
जब मन हार्न खोज्छ, जब आँसु लुकाएर बाँच्नुपर्छ, जब कसैले नबुझेको महसुस हुन्छ, त्यही बेला भित्रबाट उठ्ने आवाज “ उठ, तिमी कमजोर छैनौ…” त्यही कृष्ण हुन्।
गीता केवल धार्मिक उपदेश होइन। गीता त जीवन बुझ्ने कला हो।
महाभारतले हामीलाई सिकाउँछ
मानिसको सबैभन्दा ठूलो शत्रु बाहिर छैन, ऊ त आफ्नै मनभित्र छ।
र सबैभन्दा ठूलो युद्ध पनि बाहिर होइन, ऊ त आफ्नै सोचसँग हुन्छ।
आज पनि हरेक घरमा महाभारत भइरहेको छ।
कहिलेकाहीँ सम्पत्तिको लागि दाजुभाइ टाढिन्छन्। कहिलेकाहीँ अहंकारले सम्बन्ध तोडिन्छ। कहिलेकाहीँ मौनताले अन्याय बढाउँछ। कहिलेकाहीँ प्रेमभन्दा स्वार्थ ठूलो हुन्छ।
यही त महाभारत हो।
त्यसैले महाभारतलाई केवल पूजा गरेर बुझिँदैन। त्यसलाई जीवनसँग जोडेर बुझ्नुपर्छ।
महाभारत पढ्दा यदि हामीले आफूभित्रको दुर्योधन देखेनौँ भने, त्यो पढाइ अधुरो छ।
यदि हामीले आफूभित्रको अर्जुन महसुस गरेनौँ भने, त्यो बुझाइ अधुरो छ।
यदि हामीले आफूभित्रको कृष्णको आवाज सुन्न सकेनौँ भने, त्यो ज्ञान अधुरो छ।
आउनुस्,
आज महाभारतलाई केवल धर्मग्रन्थ भनेर होइन, आफ्नो जीवनको ऐना भनेर बुझ्ने प्रयास गरौँ।
किनकि सत्य यही हो
महाभारतको कथा सकिएको छैन।
त्यो आज पनि जीवित छ।
हाम्रो घरमा…
हाम्रो सम्बन्धमा…
हाम्रो व्यवहारमा…
हाम्रो सोचमा…
र सबैभन्दा बढी,
हाम्रो मनभित्र।

_WordsByElina✍️

11/02/2026

सन् 1998 मा अमेरिकाको क्यारिवियनमा जेफ्री एपिस्टिनले करिब 8 मिलियन डलरमा Little Saint James नामको रित्तो island किन्छन्, जसको सौर्न्दर्य बाहिरबाट हेर्दा स्वर्ग जस्तै देखिन्छ तर यो island भित्रको कालो क'र्तुत भर्खरै बाहिर आएको छ।

यो आईल्याण्डमा १३ देखि १७ बर्षसम्मका बालिकाहरूलाई लोभ देखाएर लगिन्थ्यो र संसारका ठूलाठूला भनिने व्यक्तिहरूबाट उनीहरूको ई'ज्जत लुटिन्थ्यो र चर'म या'तना दिइन्थ्यो। सन् 2006 मा एकजना बालिकाले पुलिसमा दिएको मु'द्धाले एपिस्टिनलाई उसको अ'पराध अनुसारको सजाय दिन सकेन, कारण उसको पछाडि अमेरिकी राष्ट्रपति देखि लिएर ठूलाठूला अरबपतिको हात थियो तर Julie knipp brown नामकी पत्रकारले चुपचाप अनु'सन्धान गरिन् र सबै प्रमाण सहित सन् 2019 मा सार्वजनिक गरिदिइन्, त्यसपश्चात फेरि एपिस्टिनलाई गि'रफ्तार गरियो र स्पष्ट प्रमाणका साथ रे'फ केसमा करिब ४५ बर्षको स'जाय पाउने सम्भावना थियो तर 10 अगस्त 2019 मा एपिस्टिनको जेलभित्रै रहस्यमयी मृ'त्यु हुन्छ तर त्यसलाई ट्रम्प सरकारले आ'त्महत्याको नाम दिन्छ।

भर्खरै US department of justice ले प्रकाशित गरेका फाइहरूका भिडियोमा बालिकाहरूलाइ च'रम या'तना दिएका डरला'ग्दा दृश्यहरु देख्न सकिन्छ भने यी फाइलमा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ट ट्रम्प,अरबपति एलन मस्क,बिल गेट्स, बेलायती राजकुमार एन्ड्रयु,सउदी राजकुमार सलमान्, गुगल फाउन्डर सर्गियो ब्रिन,भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी, अरबपति अनिल अम्बानी लगायत विश्वका शक्तिशाली र धनाड्य व्यक्ति संलग्न रहेको पाइएको छ।

एपिस्टिन फाइलभित्र करिब १ लाख ८० हजार भन्दा बढी फोटो र २ हजार भन्दा बढी भिडियो रहेको भनिएको छ भने केबल ४०% मात्रै एपिस्टिन फाइल खोलिएको हो जसमा पनि पुर्ण विवरण उपलब्ध गराइएको छैन।

03/01/2026

१= जप गर्दा जिब्रो वा ओठ चलाउनु हुँदैन। मनमा जप गर्नुपर्छ। यसलाई उपांशु जप भनिन्छ। यसको फल सय गुणा बढी फलदायी हुन्छ।

२= जप गर्दा दाहिने हातलाई कपडा वा गौमुखीले छोपेर राख्नु पर्छ।

३= जप गरेपछि आसन मुनिको जमिन छुनु पर्छ र आँखामा लगाउनु पर्छ।

४= संक्रान्ति, द्वादशी, अमावस्या, पूर्णिमा, आइतबार र साँझमा तुलसी तोड्न निषेध गरिएको छ।

५= बत्ती बालेर बत्ती बाल्नु हुँदैन ।

६= यज्ञ, श्राद्ध आदिमा कालो तिल प्रयोग गर्नुपर्छ, सेतो तिल होइन ।

७= शनिबार पीपलको रूखमा पानी चढाउनु पर्छ। पीपलको रूखको सात पटक परिक्रमा गर्नुपर्छ। परिक्रमा गर्नु शुभ मानिन्छ।

८= महिलाहरूले चक्कुले लौका, तरबुजा, नरिवल आदि भाँच्नु वा काट्नु हुँदैन। यो राम्रो मानिने छैन।

९= खाद्य भेटी खेर फाल्नु हुँदैन ।

१० = देवताको मूर्ति देख्नु अघि सधैं नतमस्तक हुनुपर्छ ।

११ = कुनै पनि वस्तु दान दाहिने हातले दिनुपर्छ ।

१२= एकादशी, अमावस्या, कृष्ण चतुर्दशी, पूर्णिमा व्रत र श्राद्धका दिनमा दाह्री खौरनु हुँदैन।

१३ = पवित्र धागो नलगाई वा शिखा नबाँधी गरिएको कुनै पनि काम वा कार्य निष्फल हुन्छ।

१४= बिल्व पात भगवान शिवलाई, तुलसी भगवान विष्णुलाई, दुबो भगवान गणेशलाई र कमल देवी लक्ष्मीलाई प्रिय हुन्छ।

१५= शिवरात्रिमा बाहेक भगवान शिवलाई कुमकुम चढाइँदैन ।

१६ = कुण्ड फूल भगवान शिवलाई, धतुरा भगवान विष्णुलाई, आँक र मदर देवीलाई, र तगर फूल भगवान सूर्यलाई चढाउनु हुँदैन ।

१७ = अक्षत (चामलको दाना) तीन पटक धुनुहोस् र देवताहरूलाई र एक पटक पितृहरूलाई चढाउनुहोस् ।

१८= यदि नयाँ बेल पातहरू उपलब्ध छैनन् भने, पहिले नै चढाइएका बेल पातहरू धुनुहोस् र फेरि चढाउन सकिन्छ।

१९= भगवान विष्णुलाई चामल, भगवान गणेशलाई तुलसी, वा देवी दुर्गा र सूर्य नारायणलाई बेल पातहरू चढाउनु हुँदैन

२०= पात, फूल वा फलहरू फेद फर्काएर चढाउनु हुँदैनः ।

२१= यद्यपि, बेल पातहरू उल्टो चढाउनुहोस्, डाँठ भाँच्नुहोस्, र भगवान शिवलाई चढाउनुहोस्।

२२= सुपारीको पातको टुप्पो भाँच्नुहोस् र चढाउनुहोस्।

२३ = कमलको फूल पाँच रातसम्म बासी हुँदैन ।

२४ = तुलसीको पात दस रातसम्म बासी हुँदैन ।

२५= सबै धार्मिक कार्यहरूमा, पत्नीलाई शरीरको दाहिने तर्फ बसाउनुपर्छ।

२६ = पूजा गर्ने व्यक्तिले पूजा गर्नुअघि निधारमा तिलक लगाउनुपर्छ।

२७= पूर्वतिर फर्केर बसेर आफ्नो बायाँ तर्फ घण्टी र धूप, दाहिने तर्फ शंख, पानीको भाँडो र अन्य पूजा सामग्री राख्नुहोस्।

२८ = आफ्नो बायाँ तर्फ घिउको बत्ती र दाहिने तर्फ देवता राख्नुहोस्। चामलमा बत्ती राख्नुहोस् र बाल्नुहोस्।

16/12/2025

"गीता के महत्त्वपूर्ण श्लोक/श्लोकांश"

#गीता #श्रीमद्भगवद्गीता

#श्रीकृष्ण

09/12/2025

केसँग के नखाने ?

१. दूधसँग : दही, नुन, मुला, कटहर, सलाद, शीतल चिनी, तित्री, खरबुजा, तरभूजा, बेल, नरिबल, कागती, जमुना, अनार, अमला, सक्खर, करौदा, तिलौरा, गहत, सातु, कोदो, मुङ, मास, गहततेल, माछा, जस्ता खानेकुराको सेवन नगर्नुहोस् । यसैगरी दूधमा कुनै पनि परिकारसँग माछा, मासु अण्डा आदि खानु हुँदैन।

२. दहीसँग : चिया, कफी, दूध, पनीर, खिर, काँक्रा खरबुजा, मेवा ।

३. खिरसँगः रूख कटहर, भुइँकटहर, माछा-मासु, अमिलो फलफूल, सातु, मदिरा आदि ।

४. महसँग : समान मात्रामा घिउ, तेल, बोसो, अंगुर, कमलको बिउ, मुला, तातोपानी या दूध, सक्खर, वर्षा कोपानी आदि पिउनु हुँदैन ।

५. चिसो पानीसँग : घिउ, तेल, तातो खानेकुरा, दूध, तरबुजा, अम्बक, मुङ्गफली आदि खानु वा पिउँनु हुँदैन ।

६. जौको पिठोलाई अन्य अन्नसँग नमिलाई नखानुहोला । यसैगरी सातुलाई पनि पानी नराखी खानु हुँदैन ।

७. भोजन लगत्तै पानी पिउनु हुँदैन । दिउँसो भोजन गरे पछाडि मोही र राति भोजनपछि दूध लिनु लाभदायक हुन्छ ।

८. दिसापिसाब गरेपछि, खानाखानुभन्दा पहिले, रूघामर्की लागेको तथा मुखमा घाउ आएको अवस्थामा र पसिना आइरहेको अवस्थामा पानको सेवन गर्नुहुँदैन ।

९. बिहानको भोजन पश्चात छिटोछिटो हिँड्नु हुँदैन तर साँझको खाना खाएपश्चात बिस्तारै हिँड्न सकिन्छ । साथै खाना खानेबित्तिकै सुत्नु हुँदैन ।

१०. तातो पानी वा तातो पदार्थका साथमा मह, कुल्फी, आइसक्रिम वा शीतल प्रकृतिका पदार्थहरूको सेवन गर्नुहुँदैन ।

११. खरबुजा वा तरबुजासँग लसुन, दही, दूध, मूला, पुदिना चिसो पानीजस्ता खानेकुरा नखाऔं ।

१२. भातमा अमिलो मिसाएर खानुहँुदैन । धेरै नुन हालेको खानेकुराहरू खाँदा पनि स्वास्थ्य चौपट्ट हुन्छ ।

१३. मासको दाल र मुलाको साग वा सलाद खानुहुँदैन ।

१४. केरा र मोही एकसाथ नखानुहोला ।

१५. मह, दही, रक्सी र भलायोको साथमा गरम आहारको सेवन गर्नु हुँदैन ।

१६. खिर र खिचडी पनि एकैसाथ खानु हुँदैन ।

१७. खिरसँग सातु खानु वा खिर खाएको ४ घण्टा नबित्दै पानीमा सातु घोलेर पिउनु हुँदैन ।

१८. काँचो केराको तरकारीसँग दही खाँदा तत्काल वा केही समयपछि उल्टी हुन सक्छ ।

१९.पाकेको बडहरसँग दही, मासको दाल, घिउ, मह र सख्खर अत्यन्त हानिकारक हुन सक्छ ।

२०. सुँगुर, बङ्गुर र माछा जस्ता प्राणीहरूको मासुसँग मह, सक्खर, तिल, दूध, मुला, मास र अङ्कुरित अन्न खानु हुँदैन ।

२१.परेवाको मासु तेलमा पकाउनु हुँदैन । परेवाको मासु र प्याज एकै भोजनमा मिलाएर खानु हुँदैन ।

२२. मासको दालसँग सख्खर खानु हुँदैन ।

२३. तामा, पित्तल र काँसको भाँडोमा दूध, दही र घिउ राख्दा विषाक्तता उत्पन्न हुन्छ ।

२४. पाकेको रुख कटहर खाएको दश घण्टासम्म पान, सूर्ति तथा अन्य चुना वा खरानी मिसिएको खानेकुरा खाँदा तत्काल ज्यानै पनि जान सक्छ ।

२५. खाली पेटमा आँप नखाएको राम्रो ।

२६. बकुल्लाको मासुलाई सुँगुरको बोसोमा पकाएर खाँदा भोजन विरूद्ध हुन्छ ।

२७. सुँगुरको मासु र बयर एकसाथ खानुहुँदैन ।

२९. तीन महिना नपुगेको अन्न र एक वर्ष पुरानो अन्नलाई एकसाथ पकाएर खानु हुँदैन ।

३०. दूधलाई फलामको कराइमा तताउनु, काठ वा बाँसको भाडाकुँडामा राख्नु र स्टिलको भाडाँवर्तनमा प्रयोग गरौं ।

03/12/2025

Shout out to my newest followers! Excited to have you onboard! Govindra Shah, आदित्य बसन्त, सरल क्षेत्रि

27/11/2025

महाइष्ट महाइष्ट भन्दाभन्दै कालान्तरमा अपभ्रंश भएर बोलचालमा 'मष्ट' भनेर सम्बोधन हुन गयो ।

हिमालय कैलाश पर्वत एवम् पञ्चकैलाश क्षेत्रका ओरपर रहेका पार्वतीका माइतीहरू जस्ले शिव महादेवलाई जवाइँ इष्ट देव मान्नेहरूले शिवलाई अरूहरूले 'महादेव' (महा + देव = महादेव) भनेर सम्बोधन गर्दा यीनीहरूले महादेवका सट्टामा महा + इष्ट = महाइष्ट भने, महाइष्ट महाइष्ट भन्दाभन्दै कालान्तरमा अपभ्रंश भएर बोलचालमा 'मष्ट' भनेर सम्बोधन गर्नथाले ।

यिनै मष्ट भनेर शिव पूज्ने खस (https://www.facebook.com/share/p/19L7AEYKgE/?mibextid=wwXIfr) हरूलाई 'मष्टो' सम्प्रदायका (हिमावत खण्ड जडान+खषान लगाएतमा बस्नेहरूलाई) भनिन्छ, यिनीहरू शिव शाक्तलाई विशेष महत्वका साथ पुज्दछन् ।

देवराज इन्द्र, इन्द्रका छोरा जयन्त पनि यहीँ रहेर शिव पूज्ने वा मष्ट मानेकाले मष्टो नै भनिए, यसै गरी शिवका साथमा हिड्ने गणहरूका सन्ततिहरू पनि सनातन् शिव पूजक भएकाले मष्ट पुज्नेहरूले मष्टो नै भने । यी सबै हिमावत खण्ड जडान+खषान मै बस्नेहरू मष्टो (जयन्त नन्दीहरू महामष्टपूजक भएकाले नै यिनीहरलाई वा यिनीहरूका सन्ततिहरूताई पनि मष्टो भनिएको हो ।) हुन पुगे । अत: यिनीहरूले पुज्ने मष्ट वा महामष्ट भनेका देवाधिदेव महादेव शिव नै हुन् ।

कैलाश पुगेर महादेव शिवको पूजा आराधना गरेर मानसरोवर बाट जल ल्याएर मात्र मष्टको पूजा गर्ने मष्टो धामीहरूको कुलपरम्परा रहेको कुराले पनि यो महादेव शिवलाईनै मान्ने सनातन परम्परा हो भन्ने प्रमाणित गर्दछ । ( https://ekantipur.com/news/2023/08/04/169103722723288552.html )

महादेव शिवलाई जसरी नाथ परम्परामा 'आदिनाथ', याक्थुङ् लिम्बुहरुले 'थेबा', राईहरुले 'पारुहाङ्' भनेर स्यम्भू महादेवलाई नै भने जस्तै मष्टो परम्परामा 'महामष्ट' भनेको पनि महादेव शिव नै हुन् ।

अछामको प्राचीन वैद्यनाथ धाममा महादेव शिवलाई 'वैद्यनाथ' भनिएको छ । यसरीनै दैलेख र कालीकोटको सिमानामा अवस्थित अग्लो पहाडको पाटनमा महादेव शिवको प्राचिण धाम महावु धाम अवस्थित छन् । यहाँ शिवलाई 'महाबु' पनि भनेको देख्दछौ । रसुवा जिल्लामा गोसाइँकुण्ड छन् । 'गोसाईँ' भनेका पनि उनै महादेव शिव नै हुन् । तेसैले गोसाइँकुण्डलाई शिवकुण्ड पनि भन्ने गरीन्छ ।

अत: हामी सबैले 'महामष्ट' भनेका पनि उनै महादेव शिव हुन् भन्ने कुरामा स्पष्ट हुनुपर्छ । हिजो आज विखण्डनकरीहरूले मष्ट वा महामष्ट मान्नेहरू भिन्नै धर्मका हुन भनेर सनातन हिन्दू धर्मबाट विछुट्याउन लागिपरेका छन् ।

संसारै भरी सनातन देखि उनै महादेव शिवलाई अनेकन नामले पुकारेको यथार्थता हामीसबैले मनन् गर्नुपर्दछ ।

महामष्ट पुज्ने मष्टोहरू वेदका रक्षकहरू पनि हुन् । मष्टोका बाँठवाला का धामीहरूले अँझै धामी परम्परामा मष्टका माण्डौहरूमा धामीहरूमा शक्ति जागेर (औतियर) वाणी फतुर्न (धमेलो) थाले पछि संस्कृत नपढेकाहरूले पनि वेदका ऋचाहरू बकने गरेको देखिन्छ । कति धामीहरूले त वेदनै मुखाग्र भन्ने गरेको स्थानियहरू बताउँछन् ।

मष्ट सम्प्रदायमा विशेष १२ भाइ मस्ट र नौ भवानी पूजिन्छन् ।

मष्ट सम्प्रदायमा १२ भाइ मस्ट भनेको महामस्ट शिव १ र शिव यानि रूद्रका ११ वटा प्रमुख अवतारहरूलाई जोडेर भनिएको हो । मष्टका विभिन्न स्थान र अवस्थिति मा भिन्नाभिन्नै नाम र रूपमा पुकारेको पाइन्छ । रूद्रले असत्य अत्याचारको संहारकालागी महारौद्ररूप धारण गरेको स्वरूपहरूलाई 'दाह्रेमष्ट' का रूपमा पूजा गरीन्छ । रूद्रले सुशासन स्थापना गरी सञ्चालन गर्दाको स्वरूपहरूलाई 'रजवालीमष्ट' का रूपमा पूजागरीन्छ एवम् रूद्रका सौम्यरूपको स्वरूपहरूलाई 'दुधेमष्ट' का रूपमा पूजागरीन्छ ।

यसरी १) दाह्रेमष्ट
२) रजवालीमष्ट र
३) दुधेमष्ट गरी तिन प्रकारका धेरै नामका मष्टहरू विभिन्न स्थानमा पूजेको देखिन्छ ।

जस्तै; शम्भू मष्ट , कैलाश मष्ट, भैंरु मष्ट, सिद्ध मष्ट, हिमाल मष्ट, ढुङ्गाशिलत मष्ट जस्ता यी नामहरू हेर्दा शिव वा भैरव नै मष्ट देव हुन भन्नेकुरा झनै प्रष्ट हुन्छ । शिव वा भैरवलाई विभिन्न स्थानहरूका थानहरू भएका ठाउँ अनुसार भिन्नाभिन्नै नामले पुकारेको मात्र हो भन्ने कुरा अवगत हुन्छ ।

चौरासी प्रकारका मष्टोहरूलाई यसरी पुकार्ने गरिएको छ;

१) दूडाँल मष्ट २) दाहे मष्ट ३) कुवाँ मष्ट ४) खापर मष्ट ५) बाबिरा मष्ट ६) लाँकुरी मष्ट ७) बूडु मष्ट ८) सिम मष्ट ९) बामदेव मष्ट १०) लाटो मष्ट ११) गुरौँ मष्ट १२) वनपाल मष्ट १३) टुसापानी मष्ट १४) टेढो मष्ट १५) मुडुलो मष्ट १६) कैलो मष्ट १७) सुन्दर गाउँ मष्ट १८) लडे मष्ट १९) विनायक मष्ट २०) सुनार गाउँ मष्ट २१) रामपाली मष्ट २२) वनपाल मष्ट २३) दुवे मष्ट २४) सुम्ले गुरो मष्ट २५) राग्मचुला मष्ट २६) भूइँयार मष्ट २७) रुमाल मष्ट २८) दुधे मष्ट २९) कालसिल मष्ट ३०) बान्की मष्ट ३१) थुर्पा मष्ट ३२) बाँ मष्ट ३३) लिउँडी मष्टो ३४) कुमी मष्ट ३५) ढुङ्गाशिलत मष्ट ३६) क्षेत्रपाल मष्ट ३७)'उखाडी मष्ट ३८) पुँआले मष्ट ३९) बहिरो मष्टो ४०) मण्डली मष्ट ४१) महादेव मष्ट ४२) महारुद्र मष्ट ४३) देवीथान मष्ट ४४) छल मष्ट ४५) कालो मष्ट ४६) बिजुवा मष्ट ४७) राउटकोट मष्ट ४८) सोलुपाल मष्ट ४९) लोहासुर मष्ट ५०) सिमताडी मष्ट ५१) भइँगुरो मष्ट ५२) दयाशिला मष्ट ५३) कैलाश मष्ट ५४) उत्तरे मष्ट ५५) हिमाल मष्ट ५६) भैंरु मष्ट ५७) तेडीदेव मष्ट ५८) ठिगाल मष्ट ५९) भुइँफुटा मष्ट ६०) महानै मष्टा ६१) धौलापुर मष्ट ६२) बास्को मष्ट ६३) कुलसैन मष्ट ६४) मशाला मष्ट ६५) लेखाडी मष्ट ६६) काफल मष्ट ६७) क्युडी मष्ट ६८) धुरा मष्ट ६९) श्वेता मष्ट ७०) वरनाथ मष्ट ७१) लेह मष्ट ७२) सिद्ध मष्ट ७३) धुर गाउँ मष्ट ७४) शम्भू मष्ट ७५) बाझकोट मष्ट ७६) भातेखोला मष्ट ७७) कुलदेव मष्ट ७८) राहदेव मष्ट ७९) सुपारी मष्ट ८०) धौत्यात्री मष्ट ८१) गन्याप मष्ट ८२) बाइफल मष्ट ८३) सैन मष्ट ८४) ततिकोट मष्टो लगायतका हुन् ।

धेरै ठाउँमा १२ भाइ मष्टहरू भनेर पुज्ने पनि गरीन्छ ।

जस्मा
१) थार्पु मष्ट
२) बाविरा मष्ट
३) क्वा मष्ट
४) बुडु मष्ट
५) कालाशीला मष्ट
६) दुग्धशीला मष्ट
७) मटेश्वर मष्ट
८) छान्ना मष्ट
९) काँडा मष्ट
१०) विनायक मष्ट
११) तलिगोठी मष्ट
१२) लिउदी मष्ट हुन् ।

यसैगरी सबै मष्टोहरूले पुज्ने महामष्ट, मष्ट एवम् मातृशक्तिका मुख्य नौ स्वरूपहरूमा नौ भवानीहरू सतिदेवी पार्वती लगायत शक्तिस्वरूपा नवदुर्गा देवीका नौ रुपहरू [नवदुर्गा;
१) शैलपुत्री
२) ब्रह्मचारिणी
३) चन्द्रघण्टा
४) कूष्माण्डा
५) स्कन्दमाता
६) कात्यायनी
७) कालरात्री
८) महागौरी
९) सिद्धिदात्री] हुन् ।

मसग्र 'मष्टो' हरूले शक्ति वा शक्तिस्वरूपा को महत्वका साथ पूजा, आरधना गर्ने गर्दछन् । अठार डाईनी मसानी भूत पिचासको पनि पूजा हुन्छ ।

मष्टोहरूले अत्यन्तै आस्था राख्ने बडीमालीका मालीका कलीका देवीहरू प्रमुख हुन् । बडीमालीका भनेकी सतिदेवी हुन् । मालीका भनेकी पार्वती हुन् । कालिका भनेकी काली देवि हुन् । काली देवीका अन्यरूपहरूलाई चौसट्ठी योगीनी भनिन्छ ।(भद्रकाली, कालरात्री, महालक्ष्मी, महासरस्वती, माहेश्वरी, विंध्यवासिनी, अम्बिका, महामाया, वाराही, यमुना, छिन्नमस्तिका, वैष्णवी, बेताली, नर्मदा, कौमारी, उमा, नारायणी, समुद्रा, बिरुपा, चामुण्डा, गङ्गा लगायत चौसट्ठी स्वरूपमा पुजीन्छन् ।)

सुदूरपश्चिम लगायत कर्णाली क्षेत्रमा गौरा पर्वमा गौरा-महेश्वरको शुभविवाहको उत्सव स्वरूपमा मनाईन्छ । गौरापर्व मनाउँदा गाउने चैत, ढुस्का, धुमारी गीतहरूमा शक्ति जागरणका गीतहरू हुन्छन् । यसमा राष्ट्रका ऐतिहासिक वीरपुरुषहरूको बहादुरीको वीरताको गाना पनि गाइन्छ ।

नेपाल भरी पश्चिम देखि पूर्व सम्मै धेरै स्थानहरूमा महादेव शिव (भैरव) बडीमालीका मालीका कलीका एवम् देवीहरू लगायत योगीनीहरूका मन्दिर शक्ति पिठहरू छन् जहाँ मष्टोहरू लगायत सम्पूर्ण सनातनीहरूले उत्तिकै श्रद्धाले पुज्दछन् ।

मष्ट पूज्दा मष्टोहरूले घरमाडू वनमानडूका थानहरूमा सेता राता धजा चढाउँछन् । माडुमा त्रिशूल, रुद्राक्षका माला, चवँर, धुप, दिप, शङ्खघण्ट, डमरू हुन्छन् । शिरमा लामा लामा शिखा राखी धातुवा काठको दण्डमा धजा चवँर बाँधेर राजदण्ड बनाई पूजाथानमा थापनागरी मष्टको धामी डाँगर द्वारा पूजा आरधना गरीन्छ । मष्टको आरधना गरी धामी डाँगरमा शक्ति सञ्चार हुँदा डाँगरहरू काम्पायमान हुँदै फतुर्न (वानी निस्कन) थाल्दछन् ।

पञ्चकैलाश क्षेत्रका मष्टो पूजकहरूको भाषा जड्+खसान (प्राचिन संस्कृतबाट बनेको) भाषा हो । खसभाषा कालक्रमैले परिमार्जित हुँदै अहिले नेपाली राष्ट्रियभाषा भएको छ । यो नेपाली भाषाहरूको मूल मातृभाषा संस्कृत हो । संस्कृत भाषाको व्याकरणकार 'महेश्वर सूत्र' को उत्पत्ति भगवान नटराज (शिव) द्वारा गरिएको ताण्डव नृत्यका डमरुका नाद टङ्कारबाट भएको हो । मष्टोहरूको ‘फाग’, ‘सगुन’, ‘हुड्केली’ एवम् ‘भारत’ जस्ता लोक संस्कृतिमा मष्टोको प्रमुख सम्बन्ध देवाधिदेव महादेव, शक्तिस्वरूपा सती पार्वती, देवराज इन्द्र सँग रहेको र थानहरूमा त्रिशूल, सेता र राता धजाहरूमा सेता धजा शैवको प्रतिक र राता धजा शाक्तका प्रतिक हुन् । मष्ट पूज्ने मस्टो (जड-खसान) हरूको नृत्य हुड्केली लगायतका नृत्यगर्दा पनि महादेव कै हातमारहने अनहदनादको प्रतिक डमरू बाजा बजाउने गर्दछन् । माण्डौ (पूजास्थल) हरूमा मूलधामी बस्ने गादीहुन्छ । यो गादी इन्द्रासनकै आसनको प्रतिक र धातुको दण्डमा धजाबाँधेको दण्ड राजदण्डकै प्रतिक हो ।'इन्द्रका पुत गोसाई मण्डालनीका जाय' भनि गाउने फागले पनि यो कुरा प्रष्ट हुन्छ ।

हाल समाजमा परम्परागतरुपले पितापूर्खा देखि मान्दै आएका कूल पित्री रीति थिती संस्कार परम्परा विथोल्दै धर्म बाट बिछुट्ट्याई Atheism मा हुत्याउने र पछी आफ्नो रीलिजनमा हुल्ने ध्येयमा प्रचक्रीहरू द्वारा परिचालीत फण्डमा चल्नेहरूले मष्टो पूजकलाई विभिन्न बहानामा तिमीहरू हिन्दू हैनौ भनेर भ्रमजालमा पार्न सलबलाई रहेको देखिन्छ । यिनीहरूले मष्टोहरूलाई प्रकृति पूजक मात्र हौ हिन्दू होइनौ भन्दछन् । हिन्दू मष्टोलाई प्रकृति पूजक मात्र हौ भनेर बिछुट्याउन चाहने धूर्तहरूले सनातन हिन्दूहरू जस्ले, गौरीशङ्कर पञ्च कैलाश हिमालय देखि गोवर्धन पर्वत सम्म अनेकन पहाड पर्वत पूज्नेहरू प्रकृति पूजक नदेख्नु ! पिपल, बर, तुलसी, कुश सम्मका अनेकन बृक्ष जडीबुटीहरू पूज्नेहरूलाई प्रकृति पूजक नदेख्नु, नाग, गाई, गोरू, कुकुर, कौवा , गरूढ, गज लगाएत अनेकन जीवजन्तु जनावरहरू पूज्नेलाई प्रकृति पूजक नदेख्ने ! गङ्गा देखि गङ्गासागर सम्म सम्पूर्ण जलका जलधारा तालतलैया देखि कुण्ड सम्म पूज्ने सनातनीहरू लाई प्रकृति पूजक नदेख्ने ! धरती आकाश चन्द्रमा सूर्य देखि नवग्रह तारा नक्षेत्र सम्मका आकाशीय पिण्डहरू पूज्ने सनातनीहरू प्रकृति पूजक नहुने तर सनातन बाट बिखण्डनका लागि मष्टो मात्र प्रकृति पूजक हुन भन्ने !? यो सनातन धर्ममा आघात गर्ने विखण्डनकारीहरूको निकृष्ट ध्येय पञ्चभूत तत्वका भूमि (Matter), जल (Force) , अग्नि (Energy), वायु (Quark), आकाश (Space) सम्म सबै पूज्ने सनातन हिन्दूहरूहुन भन्नेकुरा सबैलाई संज्ञान होवस् !

धूर्तहरूले हिन्दू धर्म त इण्डियाबाट आएको धर्म हो भन्न सम्म भ्याउँछन्, यिनीहरूले हिन्दू शब्द हिमालय बाटै बनेको ( https://www.facebook.com/share/p/rvno8J6TBUvvmTZb/? ) र सनातन हिन्दू धर्मकै आदिउद्गम यहीँ भएको कुरा छिपाउँछन् ।

यात हिमालयका पाँच खण्ड मध्ये मानसखण्डमा प्रथम मनुष्य मनुको प्रदुर्भाव भएको र यिनै मनुको उत्पत्ति स्थल भएकाले यस खण्डलाई 'मानस खण्ड' भनिएको थाहा नभएर हो ।

मानु कै नामबाट मनुका सन्ततिहरूलाई मनुष्य भनियको हो । यो थाहा नभएर हो भनौ भने वेदको भाष्य यहीँ हिमालयका काखमा हिमनदीका सङ्गममा भएको कुरा थाहा नै होला तर पनि जुन् मष्टोहरू सनातन शिव शाक्त हिन्दूधर्मका खास संवाहकहरू हुन् यिनैलाई स्वधर्म परम्पराबाट विछुट्ट्यायर विथोल्न अनेकन तरका अफवाह फैलाएर गिजोल्ने कुचेष्टा गर्दै लागिपरेकाहरू देखिन्छन् ।

यस्ता धर्म नै नमान्नेहरूनै यसरी निर्लज्ज भएर अनेकन तरहले अफवाह फैलाउँदै सनातन धर्मबाट विछुट्ट्याउन खुल्लम खुल्ला निकृष्टहरू लगेको समाजिक सञ्जालहरूमा छरपष्ट देखिन्छ । तेस्ता मिसनका ध्रुत सिकारीहरूको भ्रमजालमा सनातन हिन्दूहरू कोही पनि पर्नुहुँदैन, हामी सबै मष्टपूजकहरूलाई यो कुराको संज्ञान हुनुपर्दछ !

मष्टो सम्प्रदाय विशुध्द शैव एवम् शाक्तको प्रतिनिधित्व गर्ने प्राचिण एवम् प्रमुख एक प्रम्परा हो !

#साभार

19/11/2025

श्रीमतीको रुखो बोलीले श्रीमानको आँसु

श्रीमतीको रुखो बोलीले श्रीमानको मनमा चोट पुर्‍याउँछ। त्यो चोट केवल शब्दको घाउ मात्र हुँदैन, बरु आँसुको ढिक्कासहितको भारी पीडा बन्छ। श्रीमान चुप लागेर सहन्छ, तर भित्रभित्रै उसको आत्मसम्मान, उसको मनोबल, उसको विश्वास खिइँदै जान्छ।

मानौं संसार जित्ने सामर्थ्य भएको पुरुषलाई पनि, आफ्नै श्रीमतीको कठोर बोलीले दिनहुँ जितेर हराउँछ। बाहिरको दुनियाँसँग लडेर फर्किने मानिसलाई घरभित्रै जब चोट लाग्छ, त्यो चोट सबैभन्दा गहिरो हुन्छ।

👉 यसैले भनिन्छ,
"श्रीमानलाई जित्नु भनेको मीठा शब्दले जित्नु हो, हार्नु भनेको रुखो बोलीले हराउनु हो।"

श्रीमतीले भुल्नु हुँदैन—
उसले दिएको सम्मान नै श्रीमानको सबल खम्बा हो।
उसले दिएको मायाले मात्रै श्रीमान बाहिरी संसारसँग लड्ने हिम्मत पाउँछ।
तर रुखो बोली र कठोर व्यवहारले भने उसको हरेक पाइला कमजोर पार्छ।

श्रीमान संसारभर जित्छ, तर आफ्नै श्रीमतीको आँसुले हराउँछ। त्यसैले कहिल्यै पनि आफ्नो बोलीलाई विष नबनाऔं।
किनकि, श्रीमानको आँसु देखिएन भने पनि, त्यो आँसु उसको मुटुमा ढिक्काजस्तै भएर बस्छ, र कहिलेकाहीँ जीवनभर उसको पाइलामा ठेस दिइरहन्छ।

💡 सन्देश यही हो –
माया दिने हो भने बोलीमा मिठास देऊ,
सम्मान गर्ने हो भने शब्दमा कोमलता देऊ,
जीवनसाथीलाई जीवनभरिको हिम्मत बनाऊ, नत्र आँसुको ढिक्काले तपाईंको विजयलाई पनि हारमा परिणत गरिदिन्छ।

15/11/2025

तोरिको तेल खान हुँदैन है ( पूरा पढ्नुहोस कसरि गुम्यो स्वस्थ हुने अवसर )

सानो बेलामा जब दशैं तिहार नजिकिन्थ्यो आमाले बोराभरी तोरि बोकेर तोरि पेल्ने मिलमा लैजानुहुन्थ्यो । तोरि पेल्न म पनि पछि पछि लागेर जान्थें र तोरि पेल्दैगर्दा त्यसबाट आउने बास्ना सारै मनपर्थ्यो ।

तोरिबाट निक्लने छोक्रा ( पिना ) बिरुवालाई लगाईदिए मल र भिटामिन केही नचाहिने, १० गुणा बढी सप्रने र फल्ने, गाईलाई खुवाएको दिन १.५% बढी दूध बढेको देख्ने र भोग्ने हामी नै थियौं ।

त्यहिँबाट थाहा थियो कि यसमा धेरै नै तागत रहेछ ।

कुनैदिन काँचो तोरिको तेलमा मुछेर भात खाएको, कहिले उसिनेको मकै , यो अझै पनि ताजै छ दृष्य आँखामा तर अचम्म यसरी खाएर पनि कोहि रोगी भएन बरु उल्टै बलिया भए ..

अब बजारमा हल्ला आयो ! तोरिको तेल त खान नै हुँदैन , खायो कि मरिन्छ, यो त कोलेस्ट्रोलको जड हो नि, मुटु त ध्वस्तै हुन्छ ।

अनि बजारमा आयो सनफ्ल्वार तेल !

त्यसपछी पनि आमाले पत्याउनुभएन तर छिमेकी धेरैले पत्याए , सनफ्लावर खानेजत्ती प्रेसर, सुगर , क्यान्सर बोकेर थलिए, तोरिकै तेल काँचै पिउने आमा ७५ कट्दा पनि उस्तै नै हुनुभयो ।।

अब मैले अधय्यन नगरी भएन !! के रहेछ तोरिको तेलको वास्तविकता ??

- कानमा दुई थोपा तोरिको तेल हाल्नु भनेको nowax भन्ने चिजको बच्चालाई कहिल्यै आवश्यक नहुनु र कान दुख्ने रोग नआउनु रहेछ त्यही nowax नबिक्ने समस्या रोक्नलाई र हस्पिटलमा भिड बढाउनलाई डाक्टरले तोरिको तेल बच्चालाई कानमा नहालिदिनु है भन्दा रहेछन ।

- तोरिको तेलले बच्चाको मालिस गरेर घाम तपाउँदा उसलाई निमोनिया र पेटको रोग नआउने रहेछ त्यही भएर डाक्टरहरुले तोरिको तेल मालिस नगर्नु है हुन्न नि हुन्न johnson ले मालिस गर्नुपर्छ भन्दा रहेछन जबकी johnson मा क्यान्सर गराउने तत्व रहेछ ।

- तोरिको तेलमा कोलेस्ट्रोल शून्य हुने मात्र हैन जसलाई कोलेस्ट्रोल।उच्च छ उसले , जसलाई सुगर र प्रेसर छ उसले तोरिको काँचो तेल एक एक चम्चा पिउने हो भने यी सबै निको हुने रहेछ त्यसैले पो यो खान नै हुँदैन भन्दा रहेछन डाक्टरहरु किनकी सधैं औषधि जो खुवाउनुपर्ने छ ।

- कस्तो अचम्म हो ? तोरिको smoking point 250 degree अनि sunflower को smoking point 230 degree

- अर्थात !! थोरै तापमा पनि sunflower तेल बिग्रन्छ भने त्यही तापमा तोरिको तेल बिग्रदैन ।

- अर्को भ्रम पनि त्याग्नुस !! जबसम्म तेलबाट धुँवा आउँदैन , तेल मज्जाले पुग्नेगरी हालेर, धुँवा आउनुअघी नै तरकारी ओईइरिएर वा काँचो तेल सेवन गर्ने हो भने त्यसले स्वास्थ्यलाई अद्भुत फाईदा गर्छ तर तेल शुद्ध तोरि हुनुपर्यो ।

- यहाँ उसिनेर खाने र तेल त्याग्नेहरु केही वर्षमा झनै रोगी हुने पक्का छ किनकि यो जापान हैन यो नेपाल हो । तोरि हामिलाई प्रकृत्तिले स्वस्थ रहनलाई दिएको हो ।

- हरेक दिन सुत्नेबेला तोरिको तेलले मालिस गर्दा उसको आयु लामो हुन्छ ।

- तोरिको तेल आँखामा लगाउँदा आँखाको कमजोरी हट्छ र कपालमा लगाउँदा कपाल बलियो, कालो, लामो हुन्छ ।

- तोरिको तेल जिउभरी लगाएर बिहान घाममा १५ मिनेट बस्दा भिटामिन डि को कमि र शरिरको क्याल्सियम कमि समेत हराएर जान्छ ।

अब भन्नुस यस्तो बहुगुणको तोरि फेरि नेपालकै मात्र हो । इन्डिया , रुस, युक्रेनबाट आउने तोरिमा केही गुण हुन्छ तर यो सबै गुण हुँदैन ।

यी कुराको प्रचार धेरै गरौं र हामिलाई फ्याँकिएका भ्रमलाई चिरौं ।

नोट : प्याकेटको तोरिको तेल खराब हो, refined तेल खराब हो । शुद्द तोरि नै ल्याएर पेलेको तेल मात्र तोरिको तेल हो । अरु सबै नक्कली हो ।त्यसको कुनै फाईदा छैन ।

Gen Z for Nepali youth

09/06/2026

11/02/2026

03/01/2026

16/12/2025

09/12/2025

03/12/2025

27/11/2025

19/11/2025

15/11/2025

Address

Website

Alerts

Shortcuts

Share

Category

Listing takedown request