Scouts in de oorlog

14/10/2026

Vanuit Scouts in de Oorlog zetten we altijd in op het verbinden van de historische verhalen met de leefwereld van scouts nu.

Scouting Kampeerterrein Eerde, waar Scouting Nederland vorige maand de Four Chaplains Award in ontvangst mocht nemen ter ere van het leven en werk van Adri Knappert, maakte een bijzondere geocache.
Middels deze geocache kunnen scouts en niet scouts kennis maken met het bijzondere werk van Adri en andere scouts die allemaal een band hadden met het kampterrein in Eerde.

Maak zelf kennis met dit bijzondere verhaal in Ommen (gemeente).
https://www.geocaching.com/geocache/GCBZ73J_padvindster-in-het-verzet

06/10/2026

De OPV-Schoonoordgroep in Oosterbeek vierde vorige maand haar 100 jarig bestaan! Van harte met deze bijzondere mijlpaal!

Verschillende leden van de groep werden tijdens de oorlog als dwangarbeider tewerkgesteld in Duitsland. Riek van der Vlist, dochter van de eigenaar van hotel Schoonoord en padvindster bij het NPG in Oosterbeek was actief in de hulpverlening tijdens en na de Slag om Arnhem. Jan Vos van Marken was voor de oorlog leiding bij stam De Komeet. Tijdens de oorlog trof hij voorbereidingen om als Engelandvaarder naar Groot-Brittannië te gaan, maar zag er uiteindelijk van af. De kano waarmee hij wilde vertrekken overleefde de oorlog en schonk hij na de oorlog aan de groep.

Akke Grosman was welpenleidster bij de groep. Ze trouwde met Jo Onnekink van de Veluwsche Verkenners uit Arnhem. Haar broertje Dirk Grosman was hier samen met broer John welp. Zwager Jo richtte in juni 1940 met onder andere hopman Willem Frederik Voges uit Ellecom en Dirk de verzetsbeweging Pugno Pro Patria op. In augustus gingen ze samen met de verzetsgroep die de sportleraar en hopman Dirk Willem Folmer uit Zeist had opgericht. De groep werd verraden. Dirk, Willem Frederik en Dirk Willem werden in december 1940 met anderen opgepakt en Jo wist te ontsnappen. Hij kwam als Engelandvaarder in Engeland terecht. Akka werd kort opgepakt en opgesloten om Jo onder druk te zetten, maar hij was toen al vertrokken. Dirk kwam via het Oranjehotel en kamp Amersfoort terecht in Duitsland waar hij tewerkgesteld werd. Hij werd door de geallieerden bevrijd.

Nationaal Monument Kamp Amersfoort Nationaal Monument Oranjehotel Regio Neder Veluwe Museum Engelandvaarders Verzetsmuseum Amsterdam Scouting Regio Klein Gelderland

https://vrijheid.scouting.nl/~documents/scouts-in-de-oorlog/hulpverlening/hulpverlening-riek-van-der-vlist/?layout=file
https://vrijheid.scouting.nl/~documents/scouts-in-de-oorlog/verzet/verzet-jan-vos-van-marken/?layout=file
https://vrijheid.scouting.nl/~documents/scouts-in-de-oorlog/burgerslachtoffers/burgerslachtoffers-akke-onnekink-grosman/?layout=file
https://vrijheid.scouting.nl/~documents/scouts-in-de-oorlog/verzet/verzet-dirk-grosman/?layout=file

06/10/2026

De Sint Jorisgroep 5 in Den Haag vierde zaterdag haar 100 jarig bestaan. Van harte met deze bijzondere mijlpaal! Twee Engelandvaarders waren lid van de groep.

Jan Buyser en Frans van Beveren waren tot 1938 samen verkenner bij de Sint Jorisgroep 5. Ze gingen beiden tijdens de oorlog als Engelandvaarder naar Groot-Brittannië. Jan (1920) studeerde weg- en waterbouwkunde aan de MTS in Rotterdam. Zijn school brandde na het bombardement af. Op een gegeven moment werd hij als student opgepakt en kwam terecht in het Oranjehotel in Scheveningen. Via kamp Vught ging hij naar Duitsland waar hij tewerkgesteld werd. Hij wist te ontsnappen en wist via Frankrijk, Spanje, Lissabon en Gibraltar kwam hij terecht in Engeland. Een deel van de reis legde hij af met Guus Bron, een voortrekker uit Utrecht. Jan werd aan het Korps Mariniers toegewezen en ging na de oorlog naar Nederlands-Indië.
Frans (1919) werd adelborst bij de Koninklijke Marine in Den Helder. Tijdens de meidagen 1940 zat hij op Vliegkamp De Mok. Al vroeg in de oorlog was Frans betrokken bij het verzet. Op verdenking hiervan werd hij van augustus tot december 1941 opgesloten in het Oranjehotel in Scheveningen. Via Zwitserland en Spanje kwam hij uiteindelijk terecht in Curaçao en van daar in de Verenigde Staten. Hij werd opgeleid bij de Prinses Irene Brigade en later werd hij officier bij de Marine.
Beiden overleefden de oorlog.

https://vrijheid.scouting.nl/~documents/scouts-in-de-oorlog/verzet/verzet-frans-van-beveren/?layout=file
https://vrijheid.scouting.nl/~documents/scouts-in-de-oorlog/verzet/verzet-jan-buyser/?layout=file

Museum Engelandvaarders Scouting Den Haag Nationaal Monument Kamp Vught Nationaal Monument Oranjehotel Oorlogsbronnen Nationaal Comité 4 en 5 mei Den Haag in de tweede wereldoorlog

🥳 HOERA! Vandaag bestaan we officieel 100 jaar! 🎉

Een eeuw vol avontuur, kampvuren, vriendschappen en onvergetelijke herinneringen. Dat laten we natuurlijk niet ongemerkt voorbijgaan! ⚜️

Vandaag vieren we dit feest groots. Met onze jeugdleden duiken we de bowlingbaan op voor een ochtend vol gezelligheid en strikes 🎳, en eind van de middag proosten we op alle mooie verhalen tijdens de reünie met (oud-)leden en vrijwilligers 🍻✨.

Op naar de volgende 100 jaar avontuur! 🎈


Scouting Nederland Scouting Den Haag Gemeente Den Haag

02/10/2026

Vorig jaar verscheen het boek De Bron en de Traan, volwassen worden in Duitse strafkampen, geschreven door Mieke Steensma en na haar overlijden afgerond door haar dochter. Mieke was padvindster in Bandung, Nederlands-Indië en in Gouda. Tijdens de oorlog hielp ze de familie van haar hartsvriendin Carla Mogendorff, die ondergedoken zaten in Amsterdam. Ze werd hiervoor opgepakt en kwam terecht in kamp Vught (en later in kampen in Duitsland). In haar boek schrijft ze dat ze op een zomermiddag in de rij stond bij de Schreibstube. Ze keek om zich heen en zag tot haar verbazing Joke Folmer staan, haar vriendinnetje uit Bandung waarmee ze op de padvinderij zat en samen zwom.

Joke was net als Mieke vlak voor de oorlog naar Nederland gegaan om haar opleiding af te ronden. Ze raakte betrokken bij het verzet en sloot zich aan bij verzetsgroep Fiat Libertas. Ook Akela Nel Lind en Akela Bob van Hilten uit Alkmaar waren hierbij betrokken. Ze waren actief met het in veiligheid brengen van geallieerde piloten. De groep werd opgerold en Joke en Nel kwamen terecht in het Oranjehotel. Ze werden ter dood veroordeeld, maar door Dolle Dinsdag, en de ontruiming van kamp Vught en Kamp Haaren, werd dit niet uitgevoerd. Ze gingen naar diverse tuchthuizen en kampen in Duitsland en overleefden de oorlog. Ook Mieke kwam terecht in Duitsland en overleefde de kampen.

https://vrijheid.scouting.nl/~documents/scouts-in-de-oorlog/verzet/verzet-joke-folmer/?layout=file
https://vrijheid.scouting.nl/~documents/scouts-in-de-oorlog/verzet/verzet-mieke-steensma/?layout=file
https://vrijheid.scouting.nl/~documents/scouts-in-de-oorlog/verzet/verzet-nel-lind/?layout=file

Nationaal Monument Kamp Vught Nationaal Monument Oranjehotel Scouting Jan van Hoof groep Gouda Waterscouting Gouda & Reeuwijk Oorlogsbronnen Nationaal Comité 4 en 5 mei Verzetsmuseum Amsterdam

20/09/2026

Gister vond de 81ste herdenking in het Oranjehotel plaats. In deze gevangenis in Scheveningen zaten tijdens de oorlog meer dan 130 scouts gevangen, bv omdat ze opgepakt waren voor verzet. Jaarlijks zijn scouts van de Scouting Sint Jorisgroep 5 betrokken bij de herdenking.

20/09/2026

Dit afgelopen week en dit weekend werd op veel verschillende plekken in Nederland de operatie Market Garden herdacht. Geallieerde militairen probeerden Nederland te bevrijden. Veel Scoutinggroepen zijn betrokken bij de herdenkingen.

Tijdens de oorlog waren verschillende scouts van groep 2 in Eindhvoen actief in het verzet, zoals de verkenners Jhr. Herman den B**r Poortugael, Hilmar van den Bosch, Tjalling Halbertsma en Ben Tellegen en oud verkenner Frits Philips.

Na de bevrijding van Eindhoven op 18 september 1944 hielpen padvinders en padvindsters de geallieerden en politie met hand en spandiensten. Ze traden op als gids en tolk, hielpen met crowd control en het vormen van afzettingen. De Amerikaanse overheid gaf na de bevrijding van België en Zuid-Nederland het tweewekelijkse tijdschrift Kijk uit, om de burgers te informeren over de oorlog. Op de voorkant van het nummer 3 1944 stond een foto van een foto van een padvindster met als tekst "De Eindhovense padvinders in de bevrijde stad helpen in de openbare diensten" .

https://resolver.kb.nl/resolve?urn=NIOD09:022861003:00001
https://vrijheid.scouting.nl/~documents/scouts-in-de-oorlog/verzet/verzet-tjalling-halbertsma/?layout=file
https://vrijheid.scouting.nl/~documents/scouts-in-de-oorlog/verzet/verzet-ben-tellegen/?layout=file
https://vrijheid.scouting.nl/~documents/scouts-in-de-oorlog/verzet/verzet-herman-den-beer-poortugael/?layout=file
https://vrijheid.scouting.nl/~documents/scouts-in-de-oorlog/verzet/verzet-hilmar-van-den-bosch/?layout=file
https://vrijheid.scouting.nl/~documents/scouts-in-de-oorlog/verzet/verzet-frits-philips-2/?layout=file

Regio Scouting Eindhoven Stichting 18 September

20/09/2026

De afgelopen week en dit weekend werd op veel verschillende plekken in Nederland de operatie Market Garden herdacht. Geallieerde militairen probeerden Nederland te bevrijden. Veel Scoutinggroepen zijn betrokken bij de herdenkingen.

Verschillende Britse scouts namen deel aan de Slag om Arnhem en sommigen sneuvelden voor onze vrijheid. Een van deze scouts was Victor Goodheart (1916). Hij was scout bij de 46th Hackney Group in Londen. Hij raakte op 20 september 1944 gewond en verbrijzelde zijn rechter been. Hij werd verzorgd in Sanatorium Oranje Nassau Oord in Renkum waar oubaas François Oudendal de geneesheer directeur was. Victor overleed in zijn slaap in de nacht van 20 op 21 september en werd begraven op de Airborne begraafplaats in Oosterbeek.
https://vrijheid.scouting.nl/~documents/scouts-in-de-oorlog/geallieerden-scouts/geallieerden-victor-goodheart/?layout=file

De Emmagroep uit Renkum was betrokken bij de herdenking in Heelsum op 17 september 2026, de dag dat de Slag om Arnhem begon.

Regio Neder Veluwe

16/09/2026

Mooi om te zien hoe groepen invulling geven aan het thema oorlog en vrede. Al direct na de oorlog waren scouts in Axel betrokken bij de herdenkingen

De padvindersgroep die al voor de oorlog bestond in Axel werd na de bevrijding hernoemd in groep 1 Ottawagroep. De groep werd in 1952 opgeheven. Voor de meisjes bestond na de oorlog de Szydlowskigroep groep, aangesloten bij het Nederlandse Padvindstersgilde. De naam komt van de kolonel die de bevrijding van Axel heeft geleid, Kolonel Szydlowski, van de Eerste Poolse pantserdivisie. Padvindsters liepen op 19 september 1945 mee in de bevrijdingsoptocht. De Szydlowskigroep is opgeheven op 16 september 1956.

Hopman Wouterus den Boggerde van groep 1 zat tijdens de oorlog in Kamp Vught en Kamp Amersfoort.
https://vrijheid.scouting.nl/~documents/scouts-in-de-oorlog/burgerslachtoffers/burgerslachtoffers-wouterus-den-boggerde/?layout=file

15/09/2026

Op 14 september werden Maastricht en Eijsden door de Amerikanen bevrijdt. In de illegale pers verschijnen direct verslagen van de feesten, waarbij de aanwezigheid van welpen en verkenners genoemd wordt. In het illegale Overzicht van Nieuwsberichten staat: ´Men zag weer meisjes in het costuum van de Graal en padvinders en padvindsters die hun veilig bewaarde uniformen weer hadden aangetrokken´.

De verkenners in Maastricht boden al op de eerste dag van de bevrijding overal spontaan hulp aan. De werkzaamheden bestonden onder andere uit ordonnansdiensten,

opruimingswerkzaamheden in openbare gebouwen en bepaalde ordediensten. De leiding van de verkennersbeweging begon al op vrijdag 15 september met het opbouwen van de organisatie en deelden de jongens die zich hadden aangemeld in groepen in. In de krant verscheen de tekst: ´Met groote waardering gedenken wij op dit oogenblik het werk dat door vele leiders en verkenners, ondanks het verbod van den overweldiger van ons land, in stilte onder groote gevaren werd verricht, waardoor onze bewening ondanks alles bleef leven en waardoor zij nu terstond zal uitbloeien in volle kracht.´

Op zondag 17 september werd in de Sint Servaas kerk een Heilige mis gehouden en vond op het Vrijthof een Verkennersappel plaats. (Waarnemend) diocesaan commissaris voortrekkers van het adjunctenaat Maastricht Oubaas Spekkens sprak de ruim 100 welpen, verkenners en voortrekkers die waren samengekomen toe.

Prins Bernhard kwam de dag erop op bezoek in Maastricht en had een ontmoeting met een aantal Maastrichtse padvinders. Hij zei dat hij zeer verheugd was te zien, dat de padvinders direct weer zo actief waren en hij was voldaan over het feit dat ze nog zo keurig in uniform waren na vier oorlogsjaren. De scouts spraken uit dat ze hoopten de prins weer snel in functie als Koninklijk Commissaris te zien. De prins gaf een lijst met zeven richtlijnen voor de padvinders. Eén daarvan was een zo spoedig mogelijke oprichting van een of twee padvindersgroepen in ieder stad. Hij beloofde dat er 10.000 bijzondere dassen zouden komen voor alle voortrekkers en verkenners die diensten aan de nationale zaak hebben bewezen.

Vrijheidsmuseum Scouting Maastricht en Mergelland Scouting Limburg Nationaal Comité 4 en 5 mei