Voetsporen van Nazaten

21/12/2025

Op weg naar het slavernijmonument Indisch Oceaangebied & Nederlands Nieuw-Guinea in Groningen: Terugblik op een bijzonder jaar – en vooruit naar wat komt

We naderen het einde van 2025 en kijken met trots terug op een intens en waardevol jaar voor de werkgroep Voetsporen van Nazaten. Met de kick-off stadsgesprekken Voetsporen van Nazaten – Hoe zijn we hier terechtgekomen? in Forum Groningen startten we het gesprek over het koloniale slavernijverleden van Groningen in het Indisch Oceaangebied — een onderwerp dat sindsdien veel losmaakte.

In vijf stadsgesprekken door de hele stad gingen we in gesprek met Groningers. Met gespreksleider Miguel Ririhena deelden we kennis, verzamelden ideeën voor het slavernijmonument en luisterden vooral naar persoonlijke, indrukwekkende en soms pijnlijke verhalen van nazaten. Deze ontmoetingen onderstreepten hoe belangrijk erkenning, herinnering en educatie zijn, en hoe groot de behoefte is aan meer aandacht voor het slavernijverleden in het Indisch Oceaangebied en Nederlands Nieuw-Guinea.

🙏 Dank aan alle deelnemers en aanwezigen die hun tijd, ideeën en verhalen met ons deelden. Jullie betrokkenheid inspireert en vormt de basis voor de volgende stap.

➡️ In 2026 breekt een nieuwe fase aan: we werken toe naar de realisatie van een slavernijmonument voor het Indisch Oceaangebied en Nederlands Nieuw-Guinea in Groningen. We houden jullie hierover graag op de hoogte.

🎧 Voor nu blikken we nog even terug op het stadsgesprek in Het Dok Lewenborg (4 september 2025), met een gesprek met Charlotte van Braam over dekolonisatie, werkgroeplid Ivan Liem vertelt over het persoonlijk belang van het slavernijmonument, met filmmaker Sander Blom over het maken van een documentaire over het slavernijmonument en bijdragen uit het publiek.
Wij wensen iedereen fijne feestdagen en een inspirerend 2026.

Selamat Natal dan Tahun Baru!

Werkgroep Voetsporen van Nazaten

De stadsgesprekken over het slavernijverleden van Groningen in het Indisch Oceaangebied werden georganiseerd door de werkgroep Voetsporen van Nazaten i.s.m. de Gemeente Groningen, Stichting Pittig Gekruid en Vrijdag in de Buurt. Met dank aan de wijkcentra in Groningen: MFC De Wijert & Helpman, Wijkcentrum Het Dok - www.wijkcentrumhetdok.nl, Wijkcentrum Het Floreshuis, 't Vinkhuys en Dorpshuis Hoogkerk.

Beluister hier aflevering 3 van de de podcast Hoe zijn we hier terechtgekomen? gemaakt door Joost Tanasale:

https://open.spotify.com/episode/2CJ4SR3zS7CPucMb1VPOGa

Foto: Stadsgesprek in Het Dok in Lewenborg, Bert Lanting/Gemeente Groningen

01/11/2025

01/11/2025

📣 Laatste Stadsgesprek: Voetsporen van Nazaten in Hoogkerk

Vanavond is het zover: het laatste stadsgesprek over het koloniale slavernijverleden in het Indisch Oceaangebied en Nederlands Nieuw-Guinea.
Bewoners uit Groningen Zuid West en omstreken zijn van harte welkom om mee te praten, luisteren en verbinden. Moderator Miguel Ririhena leidt de avond, met bijdragen van o.a. (kunst)historicus Edgar Pelupessy en kunstenaar en deskundige dekolonisatie Charlotte van Braam.

Samen verkennen we hoe een slavernijmonument in Groningen ruimte kan bieden aan verhalen, herinnering en toekomst.
Na afloop is er muziek van Oldskool, Indische hapjes en een drankje. 🌺

📅 Zaterdag 1 november 2025
📍 Dorpshuis Hoogkerk | Zuiderweg 70-4
🕖 Inloop 19.00 | Start 19.15 | Napraten tot 23.00

Gemeente Groningen Stichting Pittig Gekruid Vrijdag in de Buurt

20/10/2025

WIST JE DAT… de betrokkenheid bij de VOC al vroeg te vinden was in de Veenkoloniën? | Stadsgesprek 5 in ’t Vinkhuys, Groningen

Denk aan de wapenhandelarenfamilie Trip. De familie Trip werkte nauw samen met concurrenten én schoonfamilie De Geer. Elias Trip was betrokken bij de oprichting van de VOC, terwijl zijn zoon Adriaan Trip naar Zweden vertrok om daar het familiebedrijf uit te breiden. Vanuit Zweedse mijnen, houtskoolbranderijen en kanongieterijen leverden ze van alles voor de koloniale handel, van oorlogsschepen tot wapens. Adriaan trouwde bovendien met de dochter van Lodewijk de Geer, ook betrokken bij de VOC.

De ambities van de familie gingen verder dan alleen handel. In samenwerking met de Zweedse koning richtten ze de Zweedse Afrika Compagnie op, een trans-Atlantische slavenhandelmaatschappij gerund door Nederlanders, waarvan een deel in Groningen neerstreek. Adriaan Trip vestigde zich in het gebied dat later Tripscompagnie zou heten en waar ook het Adriaan Tripbos te vinden is. Veel Groningse nazaten van Adriaan Trip waren op een of andere manier bij slavernij betrokken.

Het Feithhuis in Groningen had het Trippenhuis kunnen heten, want VOC-onderkoopman Hendrik Trip liet het verbouwen na zijn fortuin in Nederlands-Indië. Zijn familie woonde er generaties lang, waaronder zijn kleinzoons vrouw, Gesina von Rheden van Swinderen. Op het portret staat ook een tot slaaf gemaakte bediende. Zijn identiteit is helaas verloren gegaan.

licht verhalen uit van Groningers die profiteerden van de koloniale handel en slavernij binnen de VOC. Deze vaak vergeten geschiedenis maken we zichtbaar met de rubriek Wist je dat? Het koloniale verleden van Groningen is vaak dichterbij dan je denkt.

Stadsgesprek
In Groningen komen twee slavernijmonumenten die het trans-Atlantische én Aziatische (Indisch Oceaangebied) slavernijverleden herdenken. Bewoners kunnen in Stadsgesprek 5 in ‘t Vinkhuys hun ideeën delen voor het monument Indisch Oceaangebied. Ook worden er verhalen gedeeld over de rol van Groningen in het koloniale slavernijverleden van Azië.

🗓 Vrijdag 3 oktober
🕧 19.00 uur
📍 MFC ‘t Vinkhuys, Diamantlaan 94 Groningen
Aanmelden niet nodig

🖼 (1644) Adriaan Trip. Jan Lievens, collectie Rembrandthuis
🖼 (1780) Gesina von Rheden van Swinderen. Fridericus Carolus de Hosson, particuliere collectie

20/10/2025

Laatste Stadsgesprek: Voetsporen van Nazaten in Hoogkerk

Wat betekent het koloniale slavernijverleden in het Indisch Oceaangebied en Nederlands Nieuw-Guinea voor ons vandaag? Hoe geven we deze gedeelde geschiedenis een plek in de stad?

Op zaterdag 1 november sluiten we in Dorpshuis Hoogkerk de reeks stadsgesprekken af met een avond vol verhalen, inzichten en ontmoeting. Denk en praat mee over het slavernijmonument dat in Groningen komt.

Moderator van de avond is Miguel Ririhena, en Edgar Pelupessy (Groninger Museum) vertelt over het slavernijverleden van Groningen. Na de pauze met Indische hapjes en muziek van Oldskool volgt een panelgesprek met nazaten, waarin ruimte is voor persoonlijke ervaringen en reflectie.

Samen staan we stil bij het verleden én kijken we vooruit: naar heling, verbeelding en verbinding in de stad.

Iedereen is welkom – inwoners van Groningen Zuid West, Indische Nederlanders, Molukkers, Papoea’s, Peranakan Chinezen en andere geïnteresseerden.

📅 Zaterdag 1 november 2025
📍 Dorpshuis Hoogkerk, Zuiderweg 70-4
🕖 Inloop 19.00 | Start 19.15 | Einde 22.00 | Napraten tot 23.00

🔗 Meer info via gemeente.groningen.nl/groninger-slavernijverleden

De stadsgesprekken zijn een initiatief van de Werkgroep Voetsporen van Nazaten en Stichting Pittig Gekruid, in samenwerking met de Gemeente Groningen en de wijkcoaches van Vrijdag in de Buurt.

02/10/2025

Tijdens de kick-off van de Stadsgesprekken in het Forum werd ruimschoots aandacht besteed aan een van grootste gebeurtenissen in de geschiedenis in het Indisch Oceaangebied: de genocide op Banda.

Gouverneur-generaal Jan Pieterszoon Coen organiseerde in 1621 een strafexpeditie naar Banda, om het monopolie op de handel in nootmuskaat en foelie voor de VOC in handen krijgen. Mannen, vrouwen, kinderen: ze worden verjaagd, vervolgd of tot slaaf gemaakt. Van de 15.000 bewoners zijn er nog maar 1.000 over.

Werkgroeplid Joost Tanasale reisde voor de derde aflevering van de podcast ‘Oost-Indisch Doof’ af naar Banda, waar het allemaal begon.

De aflevering kun je via de link in de bio.

Morgen is het vijfde stadsgesprek Voetsporen van Nazaten voor de bewoners van Groningen-NoordWest. We praten over het koloniale slavernijverleden en het slavernijmonument Indisch Oceaangebied & Nederlands Nieuw-Guinea.

📍Locatie: 't Vinkhuys in Vinkhuizen
🗓 Vrijdag 3 oktober, aanvang 19.00u (start programma 19.15u).

Iedereen met interesse in het onderwerp is welkom. Kom luisteren, en praat mee!

De stadsgesprekken Voetsporen van Nazaten worden georganiseerd door de werkgroep Voetsporen van Nazaten en stichting Pittig Gekruid i.s.m. de gemeente Groningen en VRIJDAG.



Foto's: Banda Neira en Fort Nassau, bron: Wikimedia

28/09/2025

Op vrijdag 3 oktober vindt het vijfde stadsgesprek Voetsporen van Nazaten – Hoe zijn we hier terechtgekomen? plaats in buurtcentrum ’t Vinkhuys. De bijeenkomst wordt geleid door moderator Miguel Ririhena. Iedereen met interesse is van harte welkom om mee te praten.

Er is ruimte voor persoonlijke verhalen van nazaten, zoals Ivan Liem, die het belang van deze gesprekken onderstreept:

“De rode draad van deze bijeenkomsten is ‘herinneren, erkennen en eren’ van verhalen, van en over mijn voorouders, die lange tijd diep verborgen waren. De luikjes van het Indische verleden openen zich met horten en stoten.”

Het recente gesprek in Groningen-Centrum liet opnieuw zien hoe weinig bekend is over dit deel van de geschiedenis, en hoe belangrijk het is om dat te veranderen – ook via onderwijs. Het toekomstige monument kan daarin een belangrijke rol spelen.

Voor Ivan Liem, nazaat van Chinese en Indonesische voorouders, is het monument veel meer dan een symbool:

“Het zal een nagedachtenis zijn voor mijn voorouders, de Peranakan Chinezen in het voormalige Nederlands-Indië. Zij die ruim drie eeuwen als slaven van het koloniale systeem en als njais – concubines van Europese mannen – hun leven hadden gegeven. Letterlijk als menselijk offer voor de rijkdom die de Nederlandse Staat heeft vergaard over hun ruggen. '...Dit monument gedenkt hen, en voor de stad Groningen: een monument als venster op het verleden en kompas voor de toekomst.'

Ontmoet en praat mee

De bijeenkomst is onderdeel van een reeks gesprekken in Groningse wijken waarin bewoners kennis delen én ideeën aandragen voor het ontwerp van het monument. Inwoners van onder meer
Vinkhuizen, Paddepoel, Selwerd, De Held en Reitdiep zijn van harte uitgenodigd. Ook anderen die zich verbonden voelen met deze gedeelde geschiedenis – zoals Indische Nederlanders, Molukkers, Papoea’s en Peranakan Chinezen – worden uitgenodigd hun stem te laten horen.

Praktische informatie:

· Datum: Vrijdag 3 oktober 2025

· Locatie: MFC ‘t Vinkhuys, Diamantlaan 94, Groningen

· Tijd: Inloop 19.00 uur | Start programma 19.15 uur | Einde 22.00 uur Napraten tot 23.00 uur

15/09/2025

Uitnodiging: Stadsgesprek Groningen-Centrum
Voetsporen van Nazaten – Hoe zijn we hier terechtgekomen?

Hoe maak je een slavernijmonument dat recht doet aan een gedeeld koloniaal verleden én verbindt met de stad van nu?

Op vrijdag 19 september ben je welkom in het Floreshuis (Korrewegwijk/Indische Buurt) voor het vierde stadsgesprek in aanloop naar het slavernijmonument voor het Indisch Oceaangebied en Nederlands Nieuw-Guinea.

Onder leiding van Miguel Ririhena gaan sprekers, deskundigen zoals Edgar Pelupessy (Groninger Museum) en bewoners in gesprek over het slavernijverleden in voormalig Nederlands-Indië, de doorwerking ervan in het heden en hoe een monument daar recht aan kan doen.

Wat weten we (nog niet) over dit deel van de geschiedenis? En hoe kunnen we verhalen zichtbaar maken – voor en door Groningers?

Met muziek van Oldskool, persoonlijke verhalen en ruimte voor ontmoeting en napraten. Ook als je gewoon wil luisteren, ben je van harte welkom.

Dit stadsgesprek is onderdeel van een reeks bijeenkomsten in de stad. Samen halen we verhalen op en ideeën voor het ontwerp van het slavernijmonument.

📍 Wijkcentrum Het Floreshuis – Floresplein 19, Groningen
🕖 Inloop 19.00 | Start 19.15 | Einde 22.00 (napraten tot 23.00)
🎟️ Gratis toegang

De bijeenkomst is speciaal voor bewoners van Groningen-Centrum en iedereen die zich verbonden voelt met deze geschiedenis – o.a. uit Indische, Molukse, Papoea en Peranakan gemeenschappen.

ℹ️ Meer info: gemeente.groningen.nl/groninger-slavernijverleden

14/09/2025

Terugblik op het stadsgesprek in Groningen-Noord

Vrijdagavond 5 september stond wijkcentrum Het Dok in Lewenborg in het teken van gedeeld verleden en gedeelde toekomst. Tijdens het derde stadsgesprek Voetsporen van Nazaten spraken bewoners, nazaten en experts waaronder Edgar Pelupessy (conservator Groninger Museum) over de Groningse betrokkenheid bij het koloniale slavernijverleden in het Indisch Oceaangebied en Nederlands Nieuw-Guinea, en over de komst van het slavernijmonument in de stad.

Zangeres TAMAR opende de avond met haar indringende lied Hoe zijn we hier terechtgekomen? en panelleden deelden persoonlijke verhalen over onderdrukking, doorwerking en neokoloniale uitbuiting. “Het monument is de belofte voor dekolonisatie,” zei onderzoeker educator op het gebied van dekolonisatie Charlotte van Braam treffend.
Er was ruimte voor ontmoeting, muziek van de band Oldskool en vooral: gesprek. Gesprekken die nodig zijn, want zoals moderator van de avond Miguel Ririhena benoemde: “Er is lang gezwegen en nog veel onbekend. Deze bijeenkomsten halen naar boven wat verzwegen bleef.”
De avond toonde de urgentie én het draagvlak voor een slavernijmonument dat het koloniale verleden in Azië zichtbaar maakt. Het stadsgesprek bood ruimte voor reflectie en bewustwording – over toen, nu en straks.

📍 Volgende bijeenkomst: vrijdag 19 september – Het Floreshuis, Groningen-Centrum.
📲 Meer info via gemeente.groningen.nl/groninger-slavernijverleden

10/09/2025

Afgelopen vrijdag vond in wijkcentrum Het Dok in Lewenborg het derde Stadsgesprek over het slavernijverleden van Groningen in het Indisch Oceaangebied en Nederlands Nieuw-Guinea plaats, georganiseerd door de werkgroep Voetsporen van Nazaten. Het was wederom een bijzondere en inspirerende avond, met een zaal vol bewoners, deskundigen en vertegenwoordigers uit de politiek 📚. We kunnen inmiddels concluderen dat er een groeiende belangstelling is voor het slavernijverleden in het koloniale Nederlands-Indië, en de rol die Groningen en Groningers hierin speelden.

In tegenstelling tot de slavenhandel van de West-Indische Compagnie (WIC) was de Nederlandse slavernij in Azië, door de VOC, vaak diffuus, en veel is nog onbekend 🌏. Maar er is beweging. De urgentie om niet meer te zwijgen maar verhalen en kennis door te geven, was ook afgelopen vrijdag in Lewenborg voelbaar aanwezig. Het slavernijmonument zal, naast een tijdscapsule, een belangrijk kompas zijn voor het vertellen en zichtbaar maken van het verleden 🧭: hoe kunnen we samen leren, helen en verdergaan?

Ana van Es, journaliste van de Volkskrant, was een van de aanwezigen bij het stadsgesprek in Lewenborg. Zij schreef naar aanleiding van de avond een krachtige column: "In Groningen – De luikjes naar een verborgen Indisch slavernijverleden gaan open."

Lees het hier: https://www.volkskrant.nl/columns-van-de-dag/in-groningen-gaan-de-luikjes-open-naar-een-verborgen-indisch-slavernijverleden~bed58321/

05/09/2025

👇🏽👇🏽

Stadsgesprekken over slavernijmonumenten | rubriek Wist je dat...

In Groningen komen twee slavernijmonumenten die het trans-Atlantische én Aziatische (Indisch Oceaangebied/ voormalig Nederlands-Indië) slavernijverleden herdenken. Vanavond, 5 september 19.00 uur, vindt in wijkcentrum Het Dok in Lewenborg het derde gratis stadsgesprek plaats. Bewoners delen hierin hun ideeën voor het monument Indisch Oceaangebied en verhalen worden gedeeld over de rol van Groningen in het koloniale slavernijverleden van Azië. In de rubriek Wist je dat? duikt de werkgroep Voetsporen van Nazaten van de gemeente Groningen de komende weken dieper in deze geschiedenis — te beginnen met de VOC en WIC in onze stad.

WIST JE DAT... Groningen een eigen kamer had in de West-Indische Compagnie (WIC), maar niet in de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC)? Toch speelde de stad wél een rol in de koloniale en slavernijhandel in het Indisch Oceaangebied. Via omwegen - zoals een zetel in Zeeland - kregen Groningers toegang tot de VOC-netwerken. Niet het stadsbestuur, maar vooral individuen verdienden eraan, vaak via familie- en vriendennetwerken.
Sporen van de koloniale geschiedenis vind je nog altijd terug in de stad, van gebouwen en plekken aan de Reitemakersrijge, Munnekeholm en de Bocht van Ameland, tot objecten - zoals een herdenkingsmunt die de Groningse betrokkenheid bij fort Elmina in Ghana viert en de Sichterman-collectie van het Groninger Museum.

De komende tijd licht verhalen uit van Groningers die actief profiteerden van de koloniale handel en slavernij binnen de VOC. Deze vaak vergeten geschiedenis maken we zichtbaar aan de hand van afbeeldingen van documenten en objecten. Volg de rubriek Wist je dat? en ontdek hoe het koloniale verleden van Groningen dichterbij is dan je denkt.

🗓 Vrijdag 5 september
🕧 19.00 uur
📍 Het Dok Lewenborg, Kajuit 4 in Groningen
🔗 Meer info: https://gemeente.groningen.nl/groninger-slavernijverleden
Aanmelden niet nodig

🖼 Rechtsvoor het Westindisch huis aan de Munnekeholm. Aquarel ca. 1920 door J. Bulthuis, Groninger Museum

05/09/2025

Reminder!!

Graag nodigen wij u voor vanavond uit voor het tweede stadsgesprek in de reeks "Voetsporen van Nazaten – Hoe zijn we hier terechtgekomen?" op vrijdag 5 september 2025 in Groningen-Noord

Tijdens deze bijeenkomst gaan we in gesprek over de komst van een slavernijmonument dat recht doet aan het koloniale en slavernijverleden van Groningen in het Indisch Oceaangebied en Nederlands Nieuw-Guinea. Een geschiedenis die vaak onderbelicht blijft, maar diepe sporen heeft nagelaten tot in het heden.

De avond staat onder leiding van moderator Miguel Ririhena en biedt ruimte voor persoonlijke verhalen, deskundige bijdragen van onder andere Edgar Pelupessy, conservator Groninger Geschiedenis bij het Groninger Museum - en uitwisseling met wijkbewoners. Het is een moment van ontmoeting, verdieping en verbinding – met ruimte voor muziek, hapjes en nazit.
We hopen je te mogen verwelkomen bij dit belangrijke en verbindende gesprek, waarin we samen met bewoners en betrokkenen toewerken naar een betekenisvol monument voor de stad.

📍 Praktische informatie:
• Datum: Vrijdag 5 september 2025
• Tijd: Inloop vanaf 19.00 uur | Start programma 19.15 uur | Einde 22.00 uur
Napraten met een drankje en hapjes tot 23.00 uur
• Locatie: Wijkcentrum Het Dok in Lewenborg, Kajuit 4, Groningen
• Muziek: Zangeres TAMAR en de band Oldskool
• Toegang gratis

Dit stadsgesprek maakt deel uit van een reeks wijkbijeenkomsten die dit jaar plaatsvinden en naast kennisdeling ook bedoeld zijn om ideeën en wensen van inwoners van Groningen op te halen voor het ontwerp van het monument. Iedereen die zich verbonden voelt met deze gedeelde geschiedenis – waaronder Indische Nederlanders, Molukse inwoners, Papoea’s en Peranakan Chinezen – is van harte welkom om mee te praten.

Meer informatie over het programma en achtergrond vind je op:
https://gemeente.groningen.nl/groninger-slavernijverleden

Laat je stem horen. Ontmoet, luister en deel. We hopen op uw komst!