07/02/2026
Hanyoyi Hudu na Bayyanar Musulunci a Kasar Yarbawa (Yorubaland)
Lokacin da ake kiran mutum zuwa Musulunci, yana da matuƙar muhimmanci a fahimci cewa Musuluncin da za a bi shi ne wanda Annabi Muhammad (SAW) ya koyar kuma ya rayu da shi. Rashin fahimtar rayuwar Annabi da Musuluncin da ya aikata na iya kai mutum ga ɓata hanya cikin sauƙi, ko da kuwa niyyarsa tana da kyau.
Musulunci guda ɗaya ne, amma hanyoyin bayyanawa, koyarwa, da kare shi sun bambanta daga al’umma zuwa al’umma da kuma daga zamani zuwa zamani, gwargwadon ƙalubalen da Musulmi ke fuskanta a kowace ƙasa.
A yau a Yorubaland, ana iya ganin yadda Musulmi ke aikata Musulunci ta fannoni daban-daban kamar Salafiyyah, Harakah (gwagwarmayar Musulunci), Tabligh, da sauransu.
Motsin Salafiyya na zamani ya fi fitowa daga ƙasar Saudiyya a lokacin da gwamnati ta Musulunci ta riga ta samu kafa. Babban abin damuwarsu ba rashin iko ko mulki ba ne, sai dai tsarkake akidar Musulunci (ʿaqīdah) da dawo da mutane zuwa sahihin fahimtar Musulunci kamar yadda Salafus-Salih (magabata nagari) s**a aikata.
A ganinsu, gyara yana farawa ne da gyaran akida, ibada, da fahimtar Musulunci, domin idan akida ba ta da inganci, duk wani tsari da aka gina a kanta zai rushe a ƙarshe.
A ɗaya bangaren kuma, ƙungiyoyi irin su Ikhwanul Muslimin (Muslim Brotherhood) da s**a samo asali daga Masar sun taso ne a wani yanayi dabam. Musulmi a can suna fuskantar tsangwama, tauye hakki, da zalunci. Babban ƙalubalensu shi ne rashin iko da kariya.
Saboda haka, bayyanar Musulunci a wajensu ta kasance ta hanyar harakah—wato tsari da gwagwarmayar Musulunci—da nufin kafa cibiyoyin Musulunci kamar tsarin kuɗi, ilimi, jin ƙai da walwala, da tsarin mulki da zai kare kuma ya ɗore da rayuwar Musulunci a cikin al’umma.
Motsin Tabligh kuma ya fi mayar da hankali ne kan gyaran mutum ɗaya-ɗaya ta fuskar ruhi da kuma da‘awah ta hanyar yawo daga wuri zuwa wuri, suna tunatar da Musulmi game da imani, sallah, da kyawawan ɗabi’u. Burinsu shi ne farfaɗo da hankalin addini a matakin ƙasa-ƙasa (grassroots).
Allah Ya saka musu da alheri, Ya kuma albarkaci duk waɗannan ƙoƙari, domin kowanne ya ba da gudummawa ga Al’ummah ta hanyarsa.
Daga wannan, ya bayyana cewa yankuna daban-daban suna fuskantar matsaloli mabambanta, kuma waɗannan matsaloli suna buƙatar hanyoyi daban-daban na magance su. Musulunci ba ya rayuwa a cikin sarari babu komai; yana mu’amala da gaskiyar rayuwa tare da kasancewa karkashin jagorancin ƙa’idodin Ubangiji.
A yau a Yorubaland, ɗaya daga cikin manyan ƙalubalen da Musulmi ke fuskanta shi ne raunin akida ko gurɓacewarta. Wannan ya sa tsarin Salafiyya ya zama wajibi wajen gyaran imani da daidaita fahimta. A lokaci guda kuma, Musulmi na buƙatar tsarin Haraki—gwagwarmayar Musulunci—don gina cibiyoyi da tsare-tsare da za su kare Musulunci ta fuskar zamantakewa, tattalin arziki, da shari’a.
Domin akidar Musulunci ta tsaya daram kuma ta bunƙasa, dole ne a kare ta. Musulunci ba zai bunƙasa a cikin al’umma da ta cika da fasadi, zalunci, da lalacewar ɗabi’a ba. Musulunci ba wai tarin ibadu kaɗai ba ne; cikakken tsarin rayuwa ne mai manufofi da burace-burace bayyanannu.
Farfaɗowar Musulunci ta gaskiya tana buƙatar daidaito a ƙoƙari: sahihiyar akida, tsantsar ruhi, da ƙarfafan cibiyoyi. Idan waɗannan abubuwa s**a yi aiki tare, Musulunci zai tsaya ƙarfi, ya cika manufarsa, kuma ya sauya al’umma zuwa alheri kamar yadda ya kasance a zamanin Annabi Muhammad (SAW).
Allah Ya shiryar da mu don mu fahimci Musulunci daidai, mu kuma aikata shi cikin hikima bisa ga bukatun zamaninmu da wurin da muke. Ameen.
Sheikh Daood Imran Molaasan
Babban M***i na Yorubaland