16/02/2026
Nota Usrah Umum ABIM Sepang
Istiqamah di jalan dakwah bukan sekadar slogan, tetapi merupakan tuntutan besar yang memerlukan kekuatan iman, kesabaran, dan disiplin diri yang tinggi. Dalam usaha menegakkan dakwah, seorang pendakwah perlu berdiri teguh di atas jalan yang benar, bukan sekadar bersemangat tanpa panduan. Jalan dakwah sendiri terbahagi kepada dua, jalan yang benar dan jalan yang menyimpang. Oleh itu, umat Islam dituntut memilih jalan yang selari dengan kehendak Allah SWT.
Asas kepada keteguhan ini dirujuk kepada firman Allah SWT dalam Surah Hud ayat 112 hingga 115 yang memerintahkan Nabi Muhammad SAW dan umatnya supaya istiqamah sebagaimana yang diperintahkan, tidak melampaui batas, tidak cenderung kepada kezaliman, mendirikan solat, melakukan kebaikan, dan bersabar. Ayat-ayat ini menegaskan bahawa Allah tidak mensia-siakan pahala orang yang berbuat baik.
Sabar dan Amal Kebaikan sebagai Teras
Daripada rangkaian ayat tersebut, terdapat dua mesej utama yang menjadi kunci istiqamah:
1. Kesabaran
2. Melakukan kebaikan
Namun, dalam konteks kehidupan seorang Muslim, amal kebaikan yang paling besar ialah menjaga solat. Solat merupakan tiang agama dan dakwah paling berkesan yang bermula daripada diri sendiri. Seseorang tidak mampu mengajak orang lain kepada kebaikan jika asas ibadahnya sendiri rapuh.
Menjaga solat memerlukan kesabaran yang tinggi untuk menunaikannya pada awal waktu, menolak gangguan dunia, dan menjadikannya keutamaan dalam kehidupan. Kesilapan besar masyarakat hari ini ialah meletakkan solat sebagai perkara sampingan, bukan sebagai tunjang utama kehidupan.
Solat yang dipelihara akan memberi kesan positif kepada kehidupan, manakala mengabaikannya membawa kesan negatif kepada diri dan masyarakat. Banyak masalah sosial yang berlaku sebenarnya berpunca daripada kegagalan menjaga hubungan dengan Allah.
-Keutamaan Ibadah dalam Tradisi Umat Terdahulu-
Generasi terdahulu memberi keutamaan kepada ibadah sunat seperti dhuha, qiyamullail dan zikir sebagai pelengkap kepada solat wajib. Mereka berusaha menambah amalan untuk mendekatkan diri kepada Allah, berbeza dengan sebahagian umat hari ini yang masih bergelut menjaga solat fardu.
Amalan zikir juga menjadi sebab ramai memasuki tarekat pada masa dahulu, bukan kerana kewajipan, tetapi kerana keinginan untuk memperkukuh hubungan dengan Allah. Hakikatnya, zikir boleh diamalkan oleh semua tanpa perlu bergantung kepada tarekat, kerana ia merupakan keperluan rohani setiap Muslim.
-Cabaran Dakwah Mengikut Peredaran Generasi-
Dakwah tidak berlaku dalam ruang kosong; ia dipengaruhi oleh perubahan zaman dan generasi. Setiap generasi mempunyai cabaran tersendiri. Generasi muda hari ini berdepan tekanan dunia digital, perubahan sosial, dan konflik identiti yang berbeza daripada generasi terdahulu.
Pendakwah perlu memahami realiti ini dan tidak sekadar menyalahkan generasi baharu. Mereka perlu diraikan, dibimbing, dan didekati dengan pendekatan yang sesuai dengan zaman. Dakwah yang berkesan ialah dakwah yang memahami manusia sebelum menghukum mereka.
-Tiga Asas Pembinaan Pendakwah-
Untuk istiqamah di jalan dakwah, seorang pendakwah perlu membina tiga perkara utama:
1. Iman — kekuatan hubungan dengan Allah
2. Akhlak — keperibadian yang mulia
3. Ilmu — kefahaman yang benar
Ketiga-tiga unsur ini saling berkait. Ilmu tanpa iman boleh membawa kesombongan, manakala semangat tanpa ilmu boleh membawa kesesatan. Akhlak p**a menentukan keberkesanan dakwah, kerana manusia lebih mudah menerima teladan daripada kata-kata.
-Kepentingan Memahami Realiti Masyarakat-
Pendakwah juga perlu memahami sosiologi masyarakat, undang-undang, serta konteks tempatan. Dakwah yang tidak mengambil kira realiti boleh menimbulkan konflik dan salah faham.
Pendekatan hikmah sangat penting bukan menyerang amalan masyarakat secara kasar, tetapi memperkenalkan perubahan secara beransur-ansur. Sejarah menunjukkan bahawa perubahan budaya masyarakat berlaku melalui kebijaksanaan, bukan konfrontasi.
-Kesilapan Umum dalam Dakwah-
Antara kesilapan yang sering berlaku dalam gerakan dakwah ialah:
1. Berpihak kepada satu kelompok sahaja
2. Bergantung kepada maklumat yang tidak sahih
3. Tidak memahami tujuan sebenar dakwah
4. Mengabaikan keutamaan yang lebih penting
5. Terlalu mengejar perkara kontroversi
6. Pendakwah perlu menilai keutamaan (fiqh awlawiyyat), memfokuskan perkara yang mampu dilaksanakan, dan mendahulukan pembinaan asas iman dan ibadah.
*Cabaran Sosial dan Kepentingan Dakwah Keluarga*
Banyak gejala sosial berpunca daripada kegagalan pendidikan agama dalam keluarga, termasuk pengabaian solat, keruntuhan akhlak, dan pengaruh rakan sebaya. Cabaran semakin besar apabila anak-anak terpisah daripada keluarga pada usia muda tanpa bimbingan yang mencukupi.
Oleh itu, dakwah paling hampir dan paling utama ialah bermula dalam keluarga — mendidik anak-anak, membina suasana beragama di rumah, dan memastikan asas iman mereka kukuh sebelum menghadapi dunia luar.
-Kesimp**an-
Istiqamah di jalan dakwah menuntut kesabaran, disiplin ibadah, kefahaman yang mendalam, dan keikhlasan. Dakwah bukan sekadar aktiviti, tetapi perjalanan hidup yang bermula dengan memperbaiki diri sendiri.
Kunci kepada istiqamah ialah:
Memelihara solat
Memperbanyakkan amal kebaikan
Bersabar dalam menghadapi ujian
Membina iman, akhlak, dan ilmu
Memahami realiti masyarakat
Apabila asas ini kukuh, dakwah akan menjadi cahaya yang menerangi diri, keluarga, dan masyarakat. Sesungguhnya Allah tidak akan mensia-siakan usaha orang yang berbuat kebaikan.
