12/02/2026
Lelo tiyeni tiphuzitsane ulimi wa nyemba
Mbeu ndi chinthu chofunika kwambiri chifukwa ndicho chimapanga kusiyana pakati pa phindu ndi kuluza. Mu 2026, ku Malawi komanso m'madera am'mawa mwa Africa, mbeu izi ndizo zimatulutsa kwambiri:
Mbeu za Nyemba Zomwe Zimatulutsa Kwambiri
1. Nua-45 (Sugar Beans/Nyemba za Shuga)
Izi ndi zomwe zitchuka kwambiri masiku ano chifukwa cha mapindu ake:
Chonde: Zili ndi madzi achitsulo (Iron) komanso Zinc wambiri.
Kukolola: M***a kukolola matumba ambiri pa ekala imodzi (mpaka 1,500kg - 2,000kg pa hekita imodzi ngati mwasamala bwino).
Nthawi: Zimachita msanga (masiku 70-80).
Msika: Ndi zomwe ogula amakonda kwambiri chifukwa cha kukoma.
2. Kholophethe (Red Kidney/Nyemba Zofiira)
Mbeu iyi imadziwika chifukwa chopirira chilala pang'ono komanso matenda:
Kukolola: Imatulutsa kwambiri ngakhale kuli mvula yochepa.
Msika: Ndi yomwe amagwiritsa ntchito kwambiri m'ma hotelo komanso m'masukulu (canneries).
3. Kambidzi (Creamy/Mottled)
Izi ndi nyemba zamadontho-madontho zomwe zimakula kwambiri pansi (bush beans).
Zimapirira kwambiri matenda a masamba (fungal diseases).
Zimene Zimafunika Kuti Mutulutse Kwambiri
(Yield Optimization)
Kuti mbeu izi zitulutse chimene mukufuna, tsatirani izi:
Kusankha Mbeu (Seed Rate): Pa ekala imodzi, mumafuna mbeu pafupifupi 30kg mpaka 40kg kutengera kukula kwa mbeuyo.
Kuthira Mankhwala Mbeu: Musanadzale, thirani mbeu yanu mankhwala oteteza ku utuchi ndi tizirombo tam'nthaka (Seed dressing).
Kusinthanitsa Mbeu (Crop Rotation): Musadzale nyemba pamalo omwe munadzala nyemba chaka chatha. Dzalamani pamene panali chimanga kapena fodya kuti mupewe matenda omwe amagona m'nthaka.
Tiyerekeze (Math):
Ngati mutadzala Nua-45 pa ekala imodzi ndikuisamalira bwino:
Mbeu: 35kg
Kukolola (Average): 15 - 20 sacks (50kg each).
Mtengo: Ngati thumba lili pa K265,000, m***a kupanga K3,975,000 mpaka K5,300,000 pa ekala imodzi.