17/09/2026
Монголын Немц овчарканы хамт олны түүх: дурсамжит гэрэл зургаар цуврал болгон хүргэх нийтлэлийн дараагийн дугаарт “Haus Orkhon” Немц овчарканы үржлийн газрын эзэн, Монголын Немц овчарканы салбарын түүхийн хугацаанд хамгийн олон жил үржил селекцийн тогтвортой байдал, үйл ажиллагааны үлгэр жишээ байдлыг үзүүлсээр ирсэн эрхэмүүдийн нэг ноён Гантөмөр овогтой Орхонбаяр. Энэ үржүүлэгч одоогийн байдлаар Монгол улсын Немц овчарканы бүртгэлд Haus Orkhon нэрээр овоглосон олон зуун Немц овчаркийг бүртгүүлж, үржлийн үзэсгэлэн тэмцээнд 1998 оноос хойш өдийг хүртэл хамгийн олон жил тууштай оролцож байгаа Монголын Немцийн салбарын тэргүүлэгч үржүүлэгчдийн нэг юм. Үржүүлэгч ноён Батаагийн Энхбаярын үржүүлсэн түүний эзэмшлийн эр нохой болох Үжин үржлийн газраас төрсөн Исус Монголоос гадаад оронд анх хөл тависан, тэндээ үржлийн үзэсгэлэн тэмцээнд оролцож байсан тэр түүхээс эхлээд түүний өөрийн үржүүлсэн Хаус Орхон үржлийн газрын Петер хүртлэх Монголын олон шилдэг ноход энэ үржлийн газрын эзэмшил холбоо хамааралд байсаар ирсэн байдаг. Немц овчарк үржүүлнэ гэдэг үе дамжин сэтгэх ухаан гэдэг үг байдаг үүний нэг жишгээр энэ гал морин жилд Хаус Орхон үржлийн газраасаа төрөн гарсан, яг энэ угшилын буюу цусны шугамын гол төлөөлөл Петер фон Хаус Орхоны шууд гөлөг болох Лесли фон Хаус Орхоныг Холбооны Бүгд Найрамдах Герман улсын шалгалтад оролцуулж тэнцсэн дүнтэйгээр хүлээн зөвшөөрүүлж олон улсын эрүүл мэндийн шалгалтад тэнцсэн нь олон жилийн тууштай тогтвортой Немц овчаркийг үржүүлж хөгжүүлэх тэр ажил олон улсын түвшинд гарч ирж Германы үржлийн газрын жинтэй болсоны илрэл мөн. Дэлхийд гарна гэдэг чухамдаа үе дамжуулан өөрөө үржүүлсэн тэр нохойгоо Германд хүлээн зөвшөөрүүлнэ, Германы үржлийн дүрмийн стандартад нийцүүлж хангах тэр ажил мөн. Үржлийн үзэсгэлэн тэмцээнд гоцгойрч амжилт үзүүлсэн эм нохой бол түүний үржүүлсэн Стелла фон Хаус Орхон юм. Хаус Орхон үржлийн газар Севен үржлийн газраас төрсөн эм нохой болох Юнаг үржлийн хөтөлбөртөө оролцуулж олон арван хоёр жилийн өмнө эхэлсэн сайн эм нохойг урлаж гэдэг шиг үржүүлэн гаргах төлөвлөгөө тэр нохой дээр биелэж Монголын үржлийн үзэсгэлэн тэмцээний салбарт хурц од болсон улсад түрүүлсэн эм нохой гарсан байдаг. Ник ил Меркабагийн удмын давхцлаар гаргасан, Монгол фон Хаус Ариук эцэгтэй энэ эм гөлөг хожмоо улсад түрүүлж үржлийн үзэсгэлэн тэмцээний амжилтаа тод харуулж байсан. Ноён Гантулгын Мөнхдөлийн үржүүлсэн Севен Юна гэдэг нохой үр өөрийн амжилтаараа Монголд онцгой нохой ба Аяла, Акела гэсэн үржлийн шилдэг эгч дүүс, мөн Германд эрүүл мэндийн шалгалтаараа тэнцсэн Хаус Орхон үржлийн газрын анхны нохой болох Леслигийн эх юм. Ингээд харахаар үржлийн сайн эм нохой юу ч бүтээж бий болгож чаддаг гэдгийн онцгой нэгэн жишээ. Нэг төрөлтөөрөө Аяла, Акела фон Кинггдом гэсэн үржлийн шилдэг эгч дүүс, дараагийн угсарсан төрөлтөөрөө онцгой шоу чиглэлийн нохой Стелла ба олон улсад шалгалтын дүнгээрээ тэнцсэн Лесли фон Хаус Орхон гэсэн шилдэг эгч дүүсийг өгсөн байна. Үржүүлэгч үе мөчлөг бүрт Монгол улсад эр ангилалд салбарт онцлогдож ирсэн сайн эр нохдыг эзэмшиж, баг бүрэлдэхүүндээ багтааж ирсэн ба Үжин Исус, Петер фон Хаус Орхонг онцлон нэрлэж болно. Энэ оны байдлаар Хаус Орхон үржлийн газар нь үржлийн эм нохойгоо түнх тохойн зурагт бүрэн хамруулж тэнцсэн зуун хувийн дүнтэй Зигерт онцгой чухал дүнтэйгээр орж ирж байгаа ба мөн шинэ залуу эр нохдынхоо Герман кёрунгийн бэлтгэл ажлыг бүрэн эхлэсэн Герман улсын үржлийн газартай адил хурдаар явж байгаа гэж бодож байна. Эдгээр түүх ба өнөөгийн үзүүлэлт нь үржүүлэгч ба түүний бүх багт хамт олон энэ үржлийн газрын үржлийн бодлогын инжинерчлэлийн ажлын хамгийн сайн байгаагийн нэг илрэл мөн. Монгол улсын Немц овчарканы салбарын өнөөдрийн энэ хөгжлийг энэ эрхэм шиг олон олон үржүүлэгч нар чимээгүй хөдөлмөрлөсөөр, үржлийн бодлогоо боловсруулсаар, хөдөлмөрийн гавьяагаа байгуулсаар, баг хамт олноо зөв чигт залуурдсаар эх орныхоо энэ салбарын өнөөгийн ба ирээдүйн хөгжлийн төлөө тууштай зүтгэж байдаг билээ.
