21/01/2024
⭕️⭕️⭕️Монголчууд минь элдэв хэрүүл зодоон, гэр бүлийн бөгс бөөрний асуудалд олон мянгаараа ам булаалдан хошуурч байхаар энэ бичвэрийг эхнээс нь дуустал нэг уншаад сэтгэгдэл бичээд шэйрлээд олон хүнд түгээгээрэй‼️‼️‼️‼️‼️‼️‼️‼️‼️‼️‼️‼️
О.Дашбалбаргуайн сонинд нийтлэгдсэн сүүлчийн ярилцлага байх шүү‼️... Монголын түүх та бидэнтэй тооцоо бодох цаг ирнэ гэдгийг бүү мартаарай! * * * “Харийн газар нэрээ, өөрийн газар ясаа!…” гэсэн эцэг дээсийн гэрээсийг санаж, газраа хамгаалах түүхэн үүргээ санагтун! Түүнийгээ зөрчвөл хариуцлага нь зөвхөн Та бидний толгой дээр бус, үр хойчийн чинь хувь заяанд нөлөөлнө гэдгийг бүү мартаарай!
Мал сүрэг үржинэ. Газар нутаг өсөж үрждэггүй. Тариай будааг тарьж ургуулж болно. Газар нутгийг тарьж ургуулж болдоггүй. Хүн нь өсөж үржинэ. Газар нь өсөж үржихгүй. Өсгөж үржүүлж болдоггүй, тарьж ургуулж болдоггүй, үйлдвэрлэж болдоггүй газар шороогоо өмчлүүлж, харийн хоол болгохыг завдаж буй хүмүүсийг үеийн үед, үрийн үрд “урвагч” гэж нулимагтун!
Газар бол эрх чөлөө! Газар бол тусгаар тогтнол! Хэрэв газар байвал ард түмэн байдаг! Хэрэв ард түмэн байвал төр улс байдаг! Хэрэв төр улс нь байвал тусгаар тогтнол байдаг! Хэрэв тусгаар тогтнол нь байвал эрх чөлөө байдаг! Хэрэв эрх чөлөө байвал, ард түмэн аз жаргалдаа хүрдэг! Нэгдүгээрт газар, дараа нь ард түмэн, тэгээд төр, энэ гурав нийлээд тусгаар тогтнол гэдгийг мартвал бид сөнөнө! Ясаа тавих газаргүй болох вий!…гэж айгтун! Яавч болохгүй гэдгийг мэдсээр байж, боловсролтой хүмүүс газраа худалдах, өмчлүүлэх гээд буй нь гайхалтай. Газраа өмчлүүлэхгүйгээр Монгол орон оршин тогтнож болохгүй гэж үү? Улсын Их Хурлын эрхэм гишүүд ээ! Газрыг үйлдвэрлэж болдоггүй, үржүүлж болдоггүй гэдгийг дахин санагтун!
Дэлхийд газар нутгаа тэлэх хоёрхон л арга буй. Нэг нь бусдын газар нутгийг цэрэг зэвсгийн хүчээр шууд булаах, нөгөө нь энх тайван, эрх чөлөө, найрамдал, ах дүү, ардчилал, хүний эрх ярьж бөөн бөөнөөрөө сэм сэм орж ирсээр нэг мэдэхэд өсөж үржиж үй түм болоод эдийн засаг, соёл шашныг нь хөрөнгө оруулалт нэрээр идэж, түрээслэх нэрээр өмчлөх зам болой!
Бид газрыг өмчлүүлснээр эх орноо хоёрдох аргаар харийнханд өмчлүүлэх үүд хаалгыг нээж, тэдний газар нутаг, амьдрах орон зайгаа тэлэх гэсэн мөнхийн санаархлыг нь бид өөрсдийн сайн дураар хэрэгжүүлж өгөх дээрээ туллаа!
Та бид амьдрах орон зайгаа тэлэх чадваргүй гэхэд өвөг дээдсийн үлдээж өгсөн ариун дархан газраа, үр ачдаа хүлээлгэж өгөх ёстой шүү! Агаарыг нь амьсгалж, усыг нь ууж, шимийг нь хүртсэн эх нутагтаа ариун шударга хандагтун! Төрүүлж өсгөж, торниулж бойжуулсан эцэг эхийнхээ нэр төрийг бүү гутааж, газар шороогоороо бүү тоглогтун! Та бид бүгд явна, эх орон минь үлдэнэ! Ариун тулалдаанд амь үрэгдсэн баатрууд энэ газар шороонд шингэн, амь нас нь үүрд оршсон гэдгийг бүү март! Та бидний үлдээсэн эх орон, газар шороон дээр үр хойч минь амьдрахаар үе үеэрээ ирнэ. Тэднээсээ эх орныг нь, газрыг нь бүү булаагтун! Хувьдаа өчүүхэн газар өмчлөх гэж бүү яарагтун! Эх орон чинь тэр чигээрээ та бидний мөнхийн өмч шүү! Өвөг дээдэс минь сөөм газрын төлөө үхэл рүү олон удаа явсныг санагтун! Цус нэвчсэн шороо болгоныг үнэрлэгтүн! Нарны гэрэл, цас, бороо, хөлс, цус, хүсэл мөрөөдөл шингэсэн энэ газрыг бусдад өмчлүүлнэ гэж ярьж буй бүхэн хэзээ нэгэн цагт өөрөө энэ газар доор орж, хэсэгхэн шороо болно гэдгээ санагтун!
Гашуун зовлонд нэрвэгдэж гал утаа, дайн тулаан өчнөөн үзсэн газар шороон дээр минь монгол мал тогтуухан бэлчиж, нуга хөндийд нь унага давхиж, толгодын дунд адуу үүрсэг! Манан дунд монгол гэрүүд цайвалзаж, гэрийн цэнхэр утаат талдаа гэгээн наранд үр ач минь торниг! Эх орноо бид ивээж, эх орон минь биднийгээ ивээг! Энэ газар шороон дээр хаврын бороонд норж явахдаа, өвсөн дундуур нь хөл нүцгэн туучихдаа бид эх орон гэж мэдэрдэг. Хичнээн мянганыг туулж, хичнээн сая амь насыг шингээж, хичнээн зовлонг үүрсэн газар ээжээ хайрлагтун! Ээжийгээ хүн худалддаггүй, бусдад өмчлүүлдэггүй! Тэгвэл газар шороо ээж чинь! Тэгээд ч бид “Эх болсон газар шороо минь” гэж хайрлан шивнэдэг. Өөрөө өмчтэй болохын төлөө эх болсон газар шороогоо бусдад өмчлүүлэх гэсэн бузар санаархлаа орхи! Тэгвэл түүх өршөөнө! Газар гэдэг Та өөрөө билээ! Газар дээр төрсөн бүхэн, газартаа шингэж, газартаа уусаж, газар болон хувирдаг.
Тэгвэл та газраа өмчлүүлнэ гэж зүтгэхдээ өөрийгөө өмчлүүлж, газраа худалдана гэж дургихдаа өөрийгөө худалдах гэж байна.
Энэ газар шороог эзэмших гэж, биднээс булаах гэж үеийн үед гэтэж, шунаж байсан. Өвөг дээдэс минь тэр болгонд зохих хариуг нь өгч буцаасан. Миний нутагт шунасан бүхнийг араас нь шилийг нь харах сайхан байсан! Бидний үед л энэ газар шороо бусдынх болох ёстой гэж үү?… Бид тийм аймшигт нүгэл хийхээр төрсөн юм гэж үү?… Үгүй ээ, бид үүнийг хийж болохгүй! Өвөг дээдсийн ухааныг нотолж, үр хойчийнхоо сэтгэлийг бодож, газраа үлдээе!…Жич: Энэ бол миний тулалдаан билээ! Надад үзэг, цаас, түүх, ном, мэргэдийн сургааль, гэрээс, эх орон, газар шороо минь гэсэн чин сэтгэлээс өөр ямар ч зэвсэг алга! Би, өөрийнхөө л чадах бүхнийг хийлээ.
1991-1992 онд шинэ Үндсэн хуулинд “газрыг гадаадынханд худалдахгүй, өмчлүүлэхгүй, бэлгэнд өгөхгүй, барьцаалахгүй, арилжихгүй” гэдэг заалтыг өөрийн нөхдийн хамт Ардын Их Хурлын депутат байхдаа оруулж чадсан ч” зөвхөн Монгол Улсын иргэнд өмчлүүлж болно” гэсэн заалтыг хүчин мөхөсдөж, Үндсэн хуулийн цоорхой гаргуулсандаа харамсавч баршгүй. Энэ заалтыг шинэ Үндсэн хуулинд хүч түрэн оруулсан хүмүүс өдгөө төр, засгийн эрхэнд дөнгөж гармагцаа, газрыг гадаадынханд түрээслэж, гэрээгээр ашиглуулах халхавчийн дор нууцаар худалдах, эх нутгаа харийнханд эзэмшүүлэх чөлөөтэй үүд хаалгыг нээж өгөх хуулийн төсөл бэлэн боллоо.
Миний бие олонхийн эсрэг хичнээн тэмцэвч яахин хүч хүрэх билээ. Ийнхүү газрын тухай зургаан жил цуглуулсан хэдэн зуун материал, хэдэн арван ном хэвлэлд түшиглэж, хүн ард, жирийн иргэд, төрийн зүтгэлтэн, эрдэмтэд, зохиолч, сэтгүүлч, түүхч, лам хувраг, хуульч олон хүнтэй уулзаж, ярилцаж, олон хоног сар шүд зуун нойргүй сууж, шүлсийг залгин, нүдийг чилээн, шөрмөсийг сунгаж, чадан ядан ноцолдсоор Монголын газрын 2000 гаруй жилийн түүх, өдгөө цагийн дэлхийн нийтийн ороо бусгаа явдал, олон улсын хууль дүрэмтэй болох бүтэхийн хирээр танилцаж, эл 200 гаруй хуудас ил захидлыг арайхийж Та бүхэндээ илгээв.
Зуун зууны түүх, мэргэдийн санаа бодол, эрдэмтдийн судалгаа, ард түмний хүсэл эрмэлзэл, хол ойрын ухаант олны хэлсэн, сонссон, бичсэн, сануулсныг нухсаар, аль болох зохист хэлбэрээр энд тэнд нь шигтгэн найруулсаар, хүнд хар ажлыг өндөрлөж, хүчир хэцүү хуулийн өмнө тулж ирэв.
Газрын тухай 6 жилийн турш хэлж, ярьж, хэрэлдэж, сануулж, шаналж тэмцэн явсны минь ул мөр энэ ил захидалд шингэж, би өөрийн чадах л тулалдаанаа хийж, “хүнд их буугаа” тавилаа. Энэнээс илүүг өчүүхнэн хүн яахин дийлнэ! Одоо төр нь түмэн мэлмийгээрээ болгоож, түмэн олон минь мэргэн оюундаа тунгааж хэрхэхийг мэдтүгэй! Уур хилэн ихэд хүрч, уужим тайван байдал алдагдсан тул, энд тэнд үе үе хэлсэн ширүүн үг, хатуу бодлыг минь өршөөн соёрхох буй заа. Газрын төлөө жинхэнэ тулалдаан эхэллээ! Ард түмэн ялах болтугай! 1996.12.10 Улаан Сахиусны овгийн хөвгүүн Очирбатын Дашбалбар бээр төр, түмнээ хүндэтгэн ёслов. Хөх тэнгэр сониноос авав. 1997 оны 1 сар /No02, 03/43, 44/
