07/05/2026
СҮРЬЕЭТЭЙ ИРГЭДИЙН НИЙГМИЙН ХАЛАМЖИЙН ХҮРТЭЭМЖИЙГ САЙЖРУУЛАХ ШААРДЛАГАТАЙ БАЙНА.
Эрүүл мэнд нийгмийн бодлогын хүрээлэнгийн хэрэгжүүлж буй сүрьеэгийн тусламж үйлчилгээнд олон нийтээр удирдуулсан хяналтын (ОНУХ) тогтолцоог бий болгох төслийн судалгааны үр дүн нь сүрьеэтэй иргэдийн нийгмийн халамжийн хүртээмж, эмчилгээний чанар, ялгаварлан гадуурхалтын асуудалд бодлогын түвшний шинэчлэл шаардлагатайг нотолж байна.
Судалгааны гол дүнгүүдээс дурдвал:
• 4000 гаруй судалгааны мэдээлэл цуглуулсан бөгөөд тусламж үйлчилгээний дундаж үнэлгээ 4 орчим гарсан.
• Сэтгэл зүйн зөвлөгөө (3.91/5) болон дагалдах өвчний оношилгоо, эмчилгээ (3.88/5) хамгийн сул үнэлэгдсэн.
• Нийгмийн халамжид хамрагдах боломж (3.09/5) хамгийн бага үнэлгээтэй байна.
• Судалгаанд оролцогчдын ~9% нь ялгаварлан гадуурхалтад өртсөн бөгөөд энэ нь эрүүл мэндийн үйлчилгээ, ажлын байр, сургууль, олон нийтийн орчинд илэрч байна.
• Санхүүгийн дарамт, эмийн гаж нөлөө, дэд бүтцийн дутагдал нь өвчтөнүүдийн тав тух, итгэлд сөргөөр нөлөөлж байна.
Мөн тус төслийн хүрээнд тусламж үйлчилгээг сайжруулах шаардлагатайг нотлох 70 гаруй кейс тохиолдлуудыг бүртгэсэн ба дүн шинжилгээ хийхэд сүрьеэгийн тусламж үйлчилгээний чанар, хүртээмж, нийгмийн дэмжлэгийн бодит дутагдал байгааг нотолж байгаа ба нийт бүртгэгдсэн кейсүүдийн 25.7% нь нийгмийн дэмжлэгийн хэрэгцээ, 22.9% нь ялгаварлан гадуурхалт, 20% нь хожуу оношлогдсон, 8.6% нь салбар хоорондын зохицуулалт сул, 5.7% нь эмнэлэгийн орчны нөхцөл сул, 4.3% нь эмийн гаж нөлөө ба 4.3% нь эмчилгээний тасалдал, 2.9% нь эмчийн ур чадвар, хандлага сул гэсэн байна.
Кейсүүдээс дурдвал:
• Сүрьеэгээр өвчилсөн эмзэг бүлгийн болон архины хамааралтай иргэдэд нийгмийн халамжийн дэмжлэг шаардлагатай.
• Эмчилгээний сөрөг нөлөөг бууруулах, элэг хамгаалах эмийн дэмжлэг буюу хөнгөлөлтөд хамруулах, гэрийн асаргаа сувилгаа болон нөхөн сэргээх сувилалын үйлчилгээ байхгүй.
• Зарим эмнэлэгт сүрьеэтэй өвчтөнүүдийг бусад оношилгоо, эмчилгээнд хүлээж авахаас татгалзсан тохиолдол гарсан.
• Өрхийн эмнэлэгт нууцлал алдагдсан, зөвлөгөө ганцаарчилсан байдлаар өгөгдөөгүй жишээ бүртгэгдсэн.
• Өвчтөнүүд өндөр өртөгтэй хагалгааны багажийг өөрсдөө худалдан авч байсан нь санхүүгийн дарамтыг тод харуулсан.
• Гэр бүлийн дэмжлэг дутагдсан, ажлын байр болон сургууль дээр ялгаварлан гадуурхалт илэрсэн.
Иймд ЭМНБХ-н хэрэгжүүлж буй ОНУХ төслийн зүгээс сүрьеэтэй иргэдийн нийгмийн халамж дэмжлэгийг сайжруулах зорилгоор Глобаль сангийн ХЗН, ГБХНХЯ болон НДЕГ гэх мэт холбогдох байгууллагуудтай хамтран эрүүл мэндийн магадлалын зөвлөлийн эмч, мэргэжилтэн болон сүрьеэгийн диспансерийн зохицуулагч эмч нарыг оролцуулан Сүрьеэгийн тусламж, үйлчилгээг сайжруулахад анхаарах асуудлуудыг талуудад танилцуулах, сүрьеэгээр өвчилсөн иргэдэд хүнсний талон олгох журмын шинэчлэлийг хэлэлцэн зөвшилцөх, цаашдын хамтын ажиллагааг бэхжүүлэх, сүрьеэтэй иргэдийн нийгмийн халамжийг сайжруулах боломжуудыг хэлэлцэх уулзалт, сургалтыг зохион байгуулан ажиллалаа.
хамтарсан уулзалт, сургалтын хүрээнд нийгмийн халамжын тусламж дэмжлэгийг сайжруулах дараах хэд хэдэн багц саналууд гарган холбогдох байгууллагуудад хүргүүллээ.
• Хууль эрх зүйн шинэчлэл, бодлогын зохицуулалтыг сайжруулах
• Нийгмийн халамж, дэмжлэгийн үйлчилгээний хүртээмжийг сайжруулах
• Эрүүл мэнд–халамж–даатгалын байгууллагын уялдаа холбоог нэмэгдүүлэх
• Үйлчилгээний чанар, эмчилгээний сахилга, хариуцлагад анхаарах
• Цахим систем, мэдээллийн технологийн шийдэл
• Иргэд, мэргэжилтнүүдийн мэдлэг, чадавхыг нэмэгдүүлэх
"Энэхүү судалгаа болон хамтарсан уулзалтаас хархад сүрьеэтэй иргэдийн нийгмийн халамж дэмжлэгт өнөөг хүртэл дорвитой арга хэмжээ авагдаагүй байгаа ба тэдний амьдралын чанарыг дээшлүүлэхэд нийгмийн халамжийн хүртээмж, ялгаварлан гадуурхалтын эсрэг бодлого, санхүүгийн дэмжлэг, дэд бүтцийн сайжруулалт зэрэг чиглэлд бодлогын түвшний шийдвэрийг дорвитой гаргах шаардлагатайг тодорхой харууллаа."
#ОНУХ