13/06/2026
Польшийн Замосць мужийн Майдан Крулевски тосгон бол үе удмаараа гэр бүлээрээ амьдарчирсэн тариалангийн талбай, ой мод бүхий тайван амгалан газар байв. Гэвч 1942 оны сүүлчээр Нацист Германы эзлэн түрэмгийлэгчид "Aktion Zamość" гэж нэрлэсэн ажиллагаагаа эхлүүлжээ. Энэ нь тус бүс нутгийн Польш иргэдийг гэр орноос нь хөөн гаргаж, оронд нь Герман суурьшигчдыг авчрах зорилготой үндэстнийг цэвэрлэх цуст кампанит ажил байлаа. Гэр бүлүүдийг салган, хүмүүсийг ямар ч тайлбар, очих газаргүйгээр галт тэргэнд суулгаж байв.
Кристина Тшешневска охин 1942 оны 12-р сарын 8-ны өдөр 13 нас хүрэв. Үүнээс ердөө тавхан хоногийн дараа тэрээр Аушвицийн үхлийн лагерьт иржээ. Нацистууд түүний нэрийг 27129 гэсэн тоогоор солив, үсийг нь хусан, СС-ийн тушаалаар бүртгэлийн зураг авхуулахаар Блок 26-ийн жижиг өрөөнд суулгажээ. Түүний зургийг авсан хүн бол өөрөө 1940 онд баривчлагдан ирсэн Польшийн мэргэжлийн гэрэл зурагчин, 3444 дугаартай хоригдол Вильгельм Брассе байв. Түүнд сонголт байсангүй, татгалзвал үхэл хүлээж байлаа. Тэрээр лагерьт байх хугацаандаа 40,000-аас 50,000 орчим зураг авсан гэж баримжаалжээ. Кристина охин түүний дуран руу шууд эгцлэн харж байлаа. Дайны дараа Брассе тэдгээр нүүр царайнууд, ялангуяа хүүхдүүдийн дүр төрх өөрийг нь хэзээ ч орхиогүй тул дахин хэзээ ч зураг авч чадаагүй гэдгээ хэлсэн байдаг.
❝ 1945 оны 1-р сард Зөвлөлтийн цэргүүд ойртох үед СС-ийнхэн Брассе болон түүний хамтрагч хоригдол Бронислав Юречек нарт нотлох баримт үлдээхгүйн тулд бүх гэрэл зургийн архивыг зууханд шатааж устгахыг тушаажээ. Гэвж тэднийг хянаж байсан офицер гэнэт холдох мөчид тэд хальснуудыг галаас татан авч, нууж чадсан байдаг. Лагерийг чөлөөлөхөд бүтэн үлдсэн 38,916 ширхэг гэрэл зураг олдсоны дунд Кристина охины зураг байсан юм. ❞
Кристина охин Аушвицид ирээд ердөө 5 сар 5 хоногийн дараа буюу 1943 оны 5-р сарын 18-нд таалал төгсчээ. Тэрээр 1940-1945 оны хооронд Аушвицид амь үрэгдсэн 1 сая гаруй хүний, тэр дундаа 232,000 гаруй бяцхан хүүхдүүдийн нэг байлаа. Өнөөдөр түүний зураг Польш дахь Аушвиц-Биркенаугийн дурсгалын музейд дэлгэгдсэн бөгөөд зургийнх нь өмнө жижигхэн улаан цэцэг тавьсан байдаг. Тэрээр түүхийн зүгээр нэг статистик тоо биш, өөрийн гэсэн нэр, хувь заяатай Кристина Тшешневска байсан юм.
💬 Түүхэн дэх тоо бүрийн цаана нэгэн нэр, нэр бүрийн цаана үнэ цэнэтэй амьдрал байдаг. Монголд ч гэсэн Оросын дарамтаар цөөхөн хүн амынхаа 26 мянгыг нь шууд хилс хэрэгт холбогдуулж, тэдгээрийн 20,500 орчимд нь ямар ч өчиггүй, дахин заалдах эрхгүйгээр буудан алах ял оноосон байдаг. Тэдний 15,000 орчим нь лам нар байсан юм.
