Монголын Тариаланчдын Үндэсний Холбоо

10/06/2026

ТАРИАЛАНГИЙН ТАЛБАЙД МАЛ ОРУУЛАХГҮЙ БАЙХЫГ ЗӨВЛӨЖ БАЙНА

Газрын тухай хуулийн 54.3-т Тариалангийн газрыг өмчлөгч, эзэмшигч, ашиглагчийн албан ёсны зөвшөөрөлгүйгээр тухайн газарт мал, амьтан оруулах, бэлчээхийг хориглоно,

Тариалангийн тухай хуулийн 24 дүгээр зүйлд мал, тэжээвэр амьтан оруулах, бэлчээх, тариалангийн талбайн захаас гадагш 500 метрийн зайд мал бэлчээх, оторлох болон бэлчээрийн мал аж ахуйн өвөлжөө, хаваржаа, зуслан, намаржаа байхыг хориглоно,

Зөрчлийн тухай хуулийн 8.1 дүгээр зүйлд тариалангийн талбайд мал оруулсан иргэн, байгууллагад 25.000-250.000 төгрөгөөр торгохоор
тус тус заасан байдаг.

Иймд тариалангийн бүс нутгийн малчид малаа тариалангийн талбайд оруулахгүй байх, хариуцлагатай байхыг зөвлөж байна.

Тариалангийн талбайд мал оруулсаны улмаас тариаланчдад хохирол учруулсан тохиолдолд баримтжуулан ХХААХҮ, ХЗДХ, Сангийн сайдын 2018 оны А/136, А/158, А/210 дугаар хамтарсан тушаалаар баталсан аргачлал, журмын дагуу харьяа сумын ЗДТГ-т мэдэгдэж хохирлыг тооцуулж шүүхээр нэхэмжлэх, Мэргэжлийн хяналтын байгууллагад мэдэгдэж хариуцлага тооцуулах боломжтой.

Тариаланчид маань харъяа сумын засаг даргын захирамжаар батлагдсан Ажлын хэсгийн мэдээллийг авч, том хохирол гарахаас сэргийлэн хамтран ажиллахыг уриалж байна.

Мөн тариалангийн тухай хуулийн хэрэгжилтийг хангуулан тариалангийн талбайн захаас 500м зайд зунжиж байгаа малчдийг харъяа сумын ЗДТГ-т мэдэгдэн аливаа эрсдэлээс урьдчилан сэргийлэн ажиллахыг уриалж байна.

09/06/2026

🟢 БҮГД НАЙРАМДАХ УЗБЕКИСТАН УЛСТАЙ ЖИМС, ЖИМСГЭНИЙН ТАРИАЛАЛТ, ГИДРОПОНИК ХҮЛЭМЖИЙН АЖ АХУЙГ ХӨГЖҮҮЛЭХ ТАЛААР САНАЛ СОЛИЛЦЛОО
Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газрын дэд дарга У.Бямбасүрэн Бүгд Найрамдах Узбекистан улсын Хөдөө аж ахуйн яамны хэлтсийн дарга Каюпов Нурсултон Сакенович тэргүүтэй бизнесийн төлөөллийг өнөөдөр хүлээн авч уулзав.
Уулзалтад Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газрын ОНУЗГ-ын дарга П.Зоригтбаатар, СБЗГ-ын дарга Ш.Мөнхцэрэн, ХХААХҮЯ-ны Бодлого, төлөвлөлтийн газрын дарга Ц.Болорчулуун, Мал эмнэлгийн ерөнхий газрын дарга Х.Алтангэрэл, ХААИС-ийн проректор А.Буянбаатар, Монголын тариаланчдын үндэсний холбооны Гүйцэтгэх захирал Б.Золжаргал, Монголын жимс, жимсгэний холбооны тэргүүн Т.Насанжаргал нарын төрийн болон төрийн бус байгууллагууд, бизнесийн төлөөлөл байлцлаа.
Уулзалтаар хоёр талын хамтын ажиллагааг жимс, жимсгэний тариалалт, газар тариалан, загас үржүүлэг болон гидропоник хүлэмжний чиглэлээр өргөжүүлэх тухай санал солилцлоо. Бүгд Найрамдах Узбекистан улсын Хөдөө аж ахуйн яамны хэлтсийн дарга Каюпов Нурсултон Сакенов тус улсын Ерөнхийлөгч Ш.Мирзиёевын зарлигын хүрээнд Монгол, Узбекистаны барааны эргэлтийг нэмэхийн тулд хөрөнгө оруулалт, хамтын зээлийн багц үүсгэхэд бэлэн байгаагаа илэрхийлэв.

08/06/2026

УЛААН БУУДАЙН СОЁОЛОЛТОД ХҮЙТРЭЛТИЙН НӨЛӨӨЛӨЛ БА ЗӨВЛӨМЖ
Огноо: 2026-06-08
2026 оны 5 дугаар сарын дунд үеэс 6 дугаар сарын эхний арав хоног хүртэл тариалангийн гол бүс нутгуудад олон жилийн дунджаас сэрүүн, салхи ихтэй, зарим нутгаар нойтон цас, шөнийн хяруу ажиглагдсан. Энэхүү нөхцөл нь улаан буудайн соёололт, үндэсжилт, бутлалтын эхэн үеийн өсөлт хөгжилд түр хугацааны саатал үүсгэж байна.
2026 оны хаврын сэрүүн, салхитай нөхцөл нь улаан буудайн соёололт, үндэсжилт, бутлалтын эхэн үеийн өсөлтийг түр хугацаагаар зогсонги байдалд орсон. Гэвч одоогийн байдлаар ажиглагдсан температур нь ихэнх тариалангийн талбайд ургамал бүрэн үхжих хэмжээний хөлдөлтийн гэмтэл үүсгэсэн гэж үзэх үндэслэл хангалтгүй байна /Хүснэгт-2/.
Дулааралт тогтворжих үед улаан буудайн ургалт сэргэх боломжтой. Иймд тариалан эрхлэгчид талбайн бодит нөхцөлд тулгуурлан амьд ургамлын нягтрал, үндэсний хөгжил, бутлалтын тоо, навчны гэмтлийг үнэлж, шаардлагатай үед ургамлын стресс бууруулах арга хэмжээг авч хэрэгжүүлэхийг зөвлөж байна.
Тариалан эрхлэгчдэд өгөх зөвлөмж
1. Талбайд 1 м² талбайгаар 5-аас доошгүй цэгт амьд ургамлын тооцоолох.
2. Үндэс цайвар, эрүүл байгаа эсэхийг шалгах.
3. Навчны шарлалт, цайралт нь хүйтний түр стресс үү, эсвэл шим тэжээлийн дутагдал уу гэдгийг ялган үнэлэх.
4. Хүйтний дараа азотын бордоог огцом өндөр тунгаар хэрэглэхээс зайлсхийх.
5. Фосфор, кали, амин хүчил, далайн замагны хандтай стресс бууруулах бүтээгдэхүүнийг зөв тунгаар хэрэглэх.
6. Дулаарал эхлэх үед үндэсний ялзрал, навчны өвчин, хортон шавжийн тандалт хийх.
7. Дахин тариалалт хийх эсэхийг зөвхөн амьд ургамлын нягтрал, талбайн жигд байдал, ургалтын сэргэлтэд үндэслэн тогтоох.
БУУДАЙН БИОЛОГИЙН ҮЕ ШАТ БА ЦАГ УУРЫН НӨХЦӨЛ
Дулааны нийлбэрийн тооцооллын аргачлал: Улаан буудайн өсөлт, хөгжлийн явцыг үнэлэхэд дулааны нийлбэр буюу Growing Degree Days (GDD)-ийн үзүүлэлтийг ашиглав.
Тооцооны томьёо: GDD/өдөр = max [((Tmax + Tmin) / 2) − Tb, 0]
Энд:
- Tmax – тухайн өдрийн агаарын хамгийн их температур;
- Tmin – тухайн өдрийн агаарын хамгийн бага температур;
- Tb – улаан буудайн хөгжлийн суурь температур;
- Max [..., 0] – тооцооны утга сөрөг гарсан тохиолдолд 0 гэж авах нөхцөл.
Энэхүү тооцоонд улаан буудайн фенологийн хөгжлийн суурь температурыг Tb = 0°C гэж авсан. Энэ нь улаан буудайн хөгжлийн үе шатыг дулааны хуримтлалаар үнэлэхэд хэрэглэгддэг аргачлал юм /Хүснэгт-2-3/.
Талбайн оношилгоо хийх аргачлал /Хүснэгт-4/
1. Шалгалт хийх хугацаа: Хяруу, хүйтрэлтийн дараа 48–72 цагийн дотор талбайн үнэлгээг хийнэ. Хэт эрт үнэлбэл гэмтэл бүрэн илрэхгүй, хэт орой үнэлбэл ургамлын сэргэлт эхэлж бодит хохирлыг дутуу үнэлэх эрсдэлтэй.
2. Дээж авах байршил: Талбайг W-хэлбэрийн маршрутаар дайран 5–10 цэг сонгоно. Цэг бүрт 15–20 ургамал шалгаж үнэлгээ хийнэ.
3. Навчны гэмтлийн үнэлгээ: Дараах шинж тэмдгийг бүртгэнэ. Хлороз (навч шарлах, цайрах), Некроз (эдийн үхжил), Усанд норсон мэт өнгөц өөрчлөлт, Навчны үзүүрийн түлэгдэлт
4. Өсөлтийн цэгийн үнэлгээ: Ургамлыг үндэсний хүзүүвчний орчимд зүсэж, өсөлтийн цэг (апикаль меристем)-ийг шалгана. Цайвар ногоон өнгөтэй, хатуу бүтэцтэй бол амьд. Шаргал, цайвар цагаан, усархаг бүтэцтэй бол гэмтсэн. Хүрэн, саарал өнгөтэй, ялзралын шинжтэй бол үхсэн гэж үнэлнэ.
5. Амьд ургамлын нягтрал тодорхойлох: Талбайн 3–5 байршилд 0.5 м² эсвэл 1.0 м² талбай сонгон амьд ургамлын тооллого хийнэ. Үр дүнг ургамал/м² нэгжээр илэрхийлнэ.
6. Хажуугийн ишний амьдрах чадварын үнэлгээ: Гол ишний өсөлтийн цэг гэмтсэн боловч хажуугийн ишний өсөлтийн цэг хэвийн үлдсэн тохиолдлыг тусад нь бүртгэнэ. Хажуугийн ишний сэргэлт нь ургацын алдагдлыг тодорхой хэмжээгээр нөхөх боломжтой.
7. Давтан үнэлгээ: Анхны үнэлгээ хийснээс 7–10 хоногийн дараа давтан шалгалт хийж, ургамлын сэргэлт болон хажуугийн ишний нөхөн өсөлтийг үнэлнэ.
ХҮСНЭГТ 5. ХҮЙТРЭЛИЙН ДАРААХ ЭРСДЭЛИЙН ЭРЭМБЭ БА ЯАРАЛТАЙ АВАХ АРГА ХЭМЖЭЭ
ХҮСНЭГТ 6. ХҮЙТРЭЛИЙН ДАРААХ УРГАМЛЫН СЭРГЭЛТИЙГ ДЭМЖИХ БЭЛДМЭЛ, ТЭЖЭЭЛИЙН БОДИСЫН ХЭРЭГЛЭЭНИЙ ҮНДЭСЛЭЛ

07/06/2026

ТӨМСНИЙ ФИТОФТОР ӨВЧНӨӨС УРЬДЧИЛАН СЭРГИЙЛЬЕ!
Төмсний фитофтор өвчин нь Монгол орны төмс тариалдаг бүх бүс нутагт тархсан бөгөөд Төв аймгийн Жаргалант, Борнуур, Орхон аймгийн Жаргалант, Сэлэнгэ аймгийн Орхон, Зүүнбүрэн, Сант сумдын төмсний үйлдвэрлэлийн талбайд тархалт ихтэй байна. Өвчний тархалт нь цаг уурын нөхцөл, үрийн чанар, тариалангийн технологиос шууд хамаарах бөгөөд сүүлийн жилүүдэд 30–70%, зарим тохиолдолд 100 хүртэлх хувийн ургацын алдагдал үүсгэх эрсдэл үүсгэж байна. Иймээс эрүүл үрийн материал ашиглах, тогтмол үзлэг, тандалт хийх, өвчний анхны шинж тэмдэг илэрмэгц ургамал хамгааллын зохистой арга хэмжээг хэрэгжүүлэх нь нэн чухал юм. Өвчин нь навч, иш, булцуунд халдварлаж, фотосинтезийн үйл ажиллагааг бууруулан ургамлын өсөлт хөгжилтийг саатуулж, булцууны чанар, ургацыг эрс бууруулдаг. Чийглэг, сэрүүн нөхцөлд өвчний хөгжил эрчимждэг тул ургалтын хугацаанд тогтмол тандалт хийж, анхны шинж тэмдгийг эрт илрүүлэх нь ургамал хамгааллын үр дүнтэй арга юм.
✅ Эрүүл, баталгаажсан үрийн булцуу ашиглах.
✅ Ээлжлэн тариалалтын системийг мөрдөх.
✅ Өвчтэй ургамлын үлдэгдлийг устгах.
✅ Талбайн агааржилтыг сайжруулах.
✅ Өвчний эрсдэлийн үед тогтмол тандалт хийх.
✅ Шаардлагатай үед зөвшөөрөгдсөн фунгицидийг зааврын дагуу хэрэглэх.
🥔 Ургамлын эрүүл мэндийг хамгаалснаар ургацын чанар, хүнсний аюулгүй байдал, газар тариалангийн тогтвортой үйлдвэрлэлийг хангах үндэс бүрдэнэ.

📢 ТӨМСНИЙ ФИТОФТОР ӨВЧНӨӨС УРЬДЧИЛАН СЭРГИЙЛЬЕ!
Төмсний фитофтор өвчин нь Монгол орны төмс тариалдаг бүх бүс нутагт тархсан бөгөөд Төв аймгийн Жаргалант, Борнуур, Орхон аймгийн Жаргалант, Сэлэнгэ аймгийн Орхон, Зүүнбүрэн, Сант сумдын төмсний үйлдвэрлэлийн талбайд тархалт ихтэй байна. Өвчний тархалт нь цаг уурын нөхцөл, үрийн чанар, тариалангийн технологиос шууд хамаарах бөгөөд сүүлийн жилүүдэд 30–70%, зарим тохиолдолд 100 хүртэлх хувийн ургацын алдагдал үүсгэх эрсдэл үүсгэж байна. Иймээс эрүүл үрийн материал ашиглах, тогтмол үзлэг, тандалт хийх, өвчний анхны шинж тэмдэг илэрмэгц ургамал хамгааллын зохистой арга хэмжээг хэрэгжүүлэх нь нэн чухал юм. Өвчин нь навч, иш, булцуунд халдварлаж, фотосинтезийн үйл ажиллагааг бууруулан ургамлын өсөлт хөгжилтийг саатуулж, булцууны чанар, ургацыг эрс бууруулдаг. Чийглэг, сэрүүн нөхцөлд өвчний хөгжил эрчимждэг тул ургалтын хугацаанд тогтмол тандалт хийж, анхны шинж тэмдгийг эрт илрүүлэх нь ургамал хамгааллын үр дүнтэй арга юм.

✅ Эрүүл, баталгаажсан үрийн булцуу ашиглах.
✅ Ээлжлэн тариалалтын системийг мөрдөх.
✅ Өвчтэй ургамлын үлдэгдлийг устгах.
✅ Талбайн агааржилтыг сайжруулах.
✅ Өвчний эрсдэлийн үед тогтмол тандалт хийх.
✅ Шаардлагатай үед зөвшөөрөгдсөн фунгицидийг зааврын дагуу хэрэглэх.

🥔 Ургамлын эрүүл мэндийг хамгаалснаар ургацын чанар, хүнсний аюулгүй байдал, газар тариалангийн тогтвортой үйлдвэрлэлийг хангах үндэс бүрдэнэ.

07/06/2026

УЛААН БУУДАЙН ХАВРЫН ЦОЧИР ХҮЙТРЭЛИЙН ГЭМТЭЛ
Сүүлийн өдрүүдэд зарим бүс нутгуудад агаарын температур улаан буудайн ургалтад тодорхой хэмжээний хохирол учруулахуйц хэмжээнд хүртэл огцом буурсан байна. Хэд хэдэн бүс нутагт хасах хэм рүү орж хүйтэрсэн.
Улаан буудайн ургамалд ямар температур аюултай вэ?
Энэ нь ургамлын өсөлт хөгжлийн үе шатаас шууд хамаарна. Хаврын цочир хүйтрэлтийг тэсвэрлэх чадвар нь сорт бүрээр ялгаатай байдаг гэж яригддаг ч, энэ нь хүйтрэх үед тухайн сортын өсөлтийн үе шат ямар байсантай холбоотой юм. Эрт болцтой сортууд нь орой болцтой сортуудаас илүү хурдан хөгжиж, өсөлтийн шат нь ахисан байдаг тул хүйтрэлд илүү өртөмтгий байдаг.
Улаан буудай нь бутлалтаас гол хатгах, түрүүлэх, улмаар цэцэглэх шат руу шилжих тусам хүйтрэлд өртөх магадлал нь тасралтгүй нэмэгддэг. Зусах улаан буудай нь үр соёолох үедээ -13°C хүртэлх цочир хүйтрэлийг, бутлалтын шатанд -5...-8°C хүртэлх хүйтрэлийг тэсвэрлэдэг бол цэцэглэлт болон сүүн болцын үед -1...-2°C-т хүйтрэхэд гэмтдэг. Хүйтрэх тохиолдол бүр өөр өөр байдаг тул нарийн тоо гаргахад хэцүү. Жишээ нь, буудай гол хатгах үе шатанд байгаа талбайд -4.4°C температурт 2 цаг болоход үүсэх гэмтэл нь -2.2°C температурт илүү урт хугацаанд байснаас үүдэх гэмтэлтэй адил байх боломжтой.
Хүйтрэх тохиолдол бүр дахин давтагдашгүй өөр өөр байдаг бөгөөд хүйтрэлийн гэмтлийг талбай тус бүрээр нь шалгах шаардлагатай. Ажиглагдах гэмтлийн хэмжээ нь ургамлын өсөлтийн үе шат, температур хэр бага хэмд хүрсэн, хэдэн цаг үргэлжилсэн мөн тэр хүйтэн температур хэр удаан байснаас хамаарна. Түүнчлэн далайн түвшний өндөр, ургамлын бүрхэвч, чийгшил зэрэг бусад хүчин зүйлүүд нь таримлын бүрхэвч доторх температурт нөлөөлж болно. Иймд нөлөөлөх хүчин зүйл олон байдаг тул талбай бүрийг тус тусад нь шалгах нь чухал. Талбайнуудын хооронд төдийгүй, бүр нэг талбайн дотор ч гэмтлийн шинж тэмдэг өөр өөр байж болно.
Гэмтлийг үнэлэхийн тулд хэр хугацаагаар хүлээх вэ?
Хүйтрэлийн гэмтлийг бодит хохирол 1 эсвэл 2 хоногийн дараа шууд мэдэгдэхгүй байж болно. Хэрэв цаг агаар хурдан дулаарвал гэмтлийг тодорхойлохоос өмнө 5-7 хоног хүлээх хэрэгтэй. Хэрэв хүйтрэлийн дараа сэрүүн хэвээр байвал хохирлын хэмжээг бүрэн үнэлэхэд 10-14 хоног шаардлагатай болдог.
Хүйтрэлийн гэмтлийн ямар шинж тэмдгүүдийг анхаарах вэ?
Хүйтрэлийн нийтлэг шинж тэмдэг бол навчны үзүүрүүд шарлаж, үхжих явдал. Энэ нь ихэвчлэн зөвхөн гаднах өнгөн талын гэмтэл байдаг бөгөөд ургацад нөлөөлдөггүй. Илүү ноцтой гэмтлийн үед навч бүхэлдээ шарлаж эсвэл цайж, ургамал сулбайж унадаг. Хэд хоногийн дараа бүр "дарш" шиг үнэр үнэртэж магадгүй.
Шалгах хамгийн чухал хэсэг бол ургах цэг буюу бүрэлдэж буй түрүүхэй. Үүнийг гол хатгах шатанд хийнэ. Заримдаа ургамал бүхэлдээ эрүүл мэт харагдавч ургалтын цэг нь гэмтсэн эсвэл үхсэн байдаг. Ургалтын цэгийг харахын тулд ишийг дагуулан зүсэж жижигхэн түрүүний дээд хэсгийг ажиглана. Хэвийн ургалтын цэг нь шинэхэн, цайвар ногоон өнгөтэй, бат бөх байдаг. Ихэвчлэн түрүүг хуруугаараа зөөлөн няслахад буцаж ойж, хугарахгүй бол хүйтэнд өртөөгүй байна гэсэн үг. Хэрэв зөөлөрч сулбайсан, хугарч эсвэл зөөлөн няслахад хэсэг нь салж унаж байвал гэмтсэнийг илтгэнэ. Мөн хүрэн өнгөтэй болсон байж болно.
Гэмтсэн түрүүний хувь хэмжээ нь шууд ургацын алдагдлын хувь хэмжээ болно гэсэн үг биш юм. Бутлалт, гол хатгах шатанд байгаа улаан буудай нэмэлт найлзуур (нэмж бутлах) гарах эсвэл хоёрдогч найлзуурууд үлдэх боломж байдаг. Эдгээр найлзуурууд нь хүйтрэлээс болж үгүй болсон гол ишийг нөхөж чадах эсэх нь дараагийн цаг агаараас хамаарна. Хэрэв нөхцөл байдал тааламжтай байвал хожуу гарч ирсэн найлзуурууд үр өгөх боломжтой.
Хүйтэлд өртсөн талбайд юу хийх вэ?
1. Навчны үзүүр шарласан эсвэл цайсан: хөнгөн хэлбэрийн гэмтэл. Ургалтын цэг эрүүл, гэмтээгүй.
 Авах арга хэмжээ: Стрессийн эсрэг үйлчилгээтэй, чөлөөт амин хүчлийн агууламж өндөртэй бордоо шүршиж хэрэглэх, дараа нь азотын агуулсан бордоо хэрэглэх
2. Ургамлын газрын дээрх хэсэг үхэжсэн: ноцтой гэмтлийн хэлбэр. Гэсэн хэдий ч ургамал нь амьд үлдсэн ба бутлалтын зангилаанаас шинэ нахиа, найлзуур гаргах чадвартай байгаа бол.
 Авах арга хэмжээ: Стрессийн эсрэг үйлчилгээтэй, амин хүчлийн агууламж өндөртэй бордоо+ ургамалд хурдан шингэх фосфор болон калийг нэмж өгнө
3. Бутлалтын зангилаа харлаж, үндэс нь хатах: ургамал бүрэн үхсэн.
 Авах арга хэмжээ: Дахин тариалалт хийнэ. Эсвэл буудай бүхий талбайг малын тэжээлийн зориулалтаар ашиглахаар шилжүүлэх

06/06/2026

Төв аймгийн Эрдэнэсант сумын малчид тариаланчид нэгдэн зөвлөгөөн хийлээ. Малчид тариаланчид маань нэг нэгнийхээ хөдөлмөрийг үгүйсгэх, үнэгүйдүүлэх бус хамтдаа харилцан үр шимтэйгээр хамтдаа эвтэй, нэгдэлтэйгээр орших боломжийг эрэлхийлж шийдэл хайсан үр дүнтэй зөвлөгөөн боллоо.

Зөвлөгөөнд Төв аймгийн ХХААГ-ын дарга болон мэргэжилтнүүд, Эрдэнэсант сумын ЗДТГ, Гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх тасгийн төлөөлөл, МТҮХ-ны төлөөлөл болон тариаланч, малчдын төлөөлөл оролцлоо. Төрийн байгууллагуудаас мэргэжил, арга зүйн зөвлөгөө өгч, төр засгийн бодлого шийдвэрийг үр дүнтэй хэрэгжүүлэх тал дээр анхаарч ажиллаж буйгаа дурдлаа.
МТҮХ-ын гүйцэтгэх захирал Б.Золжаргал тариаланчдынхаа санал, шийдлийг сонсож засгийн газраас олгосон хөнгөлөлттэй зээлийн хүртээмж, хаврын тариалалтын хүндрэл бэрхшээл, ололт амжилтын талаар хэлэлцлээ. Цаашид малчид тариаланчид хамтдаа харилцан эрх ашгаа хүндэтгэн бүтээлч үйлдвэрлэлээ эрхлэхийн ач холбогдлыг дурдаж үүнд төр засгийн зүгээс бодлогоор хуулийн хэрэгжилтийг илүү өргөн далайцтайгаар дэмжихийн чухлыг мөн онцоллоо.

ХАА-н салбар маань Монгол улсын жижиг дунд үйлдвэрлэлийн үндэс суурь, түүхий эдийн гол ханган нийлүүлэгч байдаг.

Байгалийн бэлчээрийн даац хэтрэн малын тэжээлийн эх үүсвэрийг дангаараа хангах боломж хомс болсон өнөөгийн нөхцөлд малын үр шим, ашиг өндөртэй тэжээлийг тариалах, хагас болон бүрэн эрчимжүүлсэн МАА эрхлэх нь зайлшгүй болж байна.

Тариаланчид маань өндөр үр шимтэй, ашигтай малын тэжээлийн ургамалын төрөл зүйлийн талаар тасралтгүй судалж туршиж нутагшуулахаар ажиллаж байна.

Салбарын маань эрдэмтэн судлаачид маань ч холбогдох судалгаа, ургамлын сорилтыг хийн гол хувь нэмрийг оруулж байна.

Хамтдаа кластер хэлбэрээр хөгжих нь дэлхийн олон жижиг болон том эдийн засгийн үр дүнтэй, амжилттай хөгжсөн түүх байдаг.

Хамтын хөгжил, харилцан үр ашигтай шийдлийг хайн хамтдаа зөвлөлдсөн Эрдэнэсант сумын нийт малчид, тариаланчиддаа баярлалаа. Улсын жишиг болсон гарц гаргалгаа, шийдлийг олон хэрэгжүүлж хамтдаа хөгжиж, өсч дэвжихийг хүсэе. Арвин ургац хүсэе