08/10/2026
#မြို့ပြများတွင်သစ်ပင်များစိုက်ပျိုးခြင်းနှင့်စိမ်းလန်းသောနေရာများ ဖန်တီးပေးခြင်းသည် အလှအပအတွက်သက်သက်မဟုတ်ပါ။
#သန့်ရှင်းသောလေ၊
#ပိုမိုအေးမြသောအပူချိန်၊
#ရာသီဥတုဒဏ်ကိုကာကွယ်ရေး၊
#ရေကြီးရေလျှံမှုထိန်းချုပ်ရေး၊
#စိတ်ပိုင်းရုပ်ပိုင်းကျန်းမာရေး၊
#ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများနှင့် ပိုမိုကောင်းမွန်ခိုင်မာသောလူမှုအသိုက်အဝန်းများအတွက် ဖြစ်ပါသည်။
မြို့ပြများတွင်သစ်ပင်စိုက်ပျိုးပေးခြင်းနှင့်စိမ်းလန်းသောနေရာများ ဖန်တီးပေးခြင်း (Planting Trees and Creating Green Spaces in Urban Areas)၏ အကျိုးကျေးဇူးများ
🏕️🏡🌳🎋🌴🌴🌳🌳🌳🌳🌳🌳🌳🌳🌳🌳🌳
၁။ #လေထုအရည်အသွေးတိုးတက်ကောင်းမွန်စေခြင်း (Improving Air Quality) 💨💨💨♒️♒️
သစ်ပင်များသည် နိုက်ထရိုဂျင်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ်၊ ဆာလဖာဒိုင်အောက်ဆိုဒ်၊ အိုဇုန်း နှင့် လေထဲတွင် မျောပါနေသော အမှုန်အမွှားများ ကဲ့သို့သော လေထုကို ညစ်ညမ်းစေသည့် အရာများကို စုပ်ယူပါသည်။
အမေရိကန် သစ်တောဝန်ဆောင်မှုဌာန၏ ၂၀၁၄ ခုနှစ် လေ့လာမှုအရ အမေရိကန်ရှိ မြို့ပြသစ်ပင်များသည် တနှစ်လျှင် လေထုညစ်ညမ်းမှု တန်ချိန် ၁၇.၄ သန်းကို ဖယ်ရှားပေးခဲ့ပြီး၊ ၎င်းသည် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူးအနေဖြင့် ဒေါ်လာ ၆.၈ ဘီလီယံတန်ဖိုး ရှိသည်ဟု တွေ့ရှိရသည်။
ဥပမာ ရန်ကုန်မြို့တွင် ယာဉ်ကြောပိတ်ဆို့မှုနှင့် စက်မှုလုပ်ငန်းများကြောင့် လေထုအရည်အသွေးသည် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) ၏ ကန့်သတ်ချက်များထက် မကြာခဏ ကျော်လွန်လေ့ရှိရာ၊ အများပြည်သူဆိုင်ရာ နေရာများတွင် သစ်ပင်များ ပိုမိုစိုက်ပျိုးခြင်းဖြင့် အန္တရာယ်ရှိသော လေထုညစ်ညမ်းမှုများကို တိုက်ရိုက် လျှော့ချနိုင်သည်။
၂။ #မြို့ပြအပူချိန်လျှော့ချပေးခြင်း (အေးမြစေသည့် အကျိုးသက်ရောက်မှု) (Reducing Urban Heat (Cooling Effect) 🌡️🌡️🥵🥵🍤
သစ်ပင်များသည် အရိပ်ရစေပြီး ရေငွေ့များ ထုတ်လွှတ်ခြင်း (အငွေ့ပျံခြင်း/ရေစိမ့်ထွက်ခြင်း - evapotranspiration) ဖြင့် ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ လေထုအပူချိန်ကို ၂ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်မှ ၈ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်အထိ လျှော့ချပေးသည်။
စင်ကာပူနိုင်ငံမှ သုတေသနတစ်ခုအရ သစ်ပင်အုပ်ဆိုင်းမှုသည် “မြို့ပြအပူလွန်ကဲမှု အကျိုးသက်ရောက်မှု” (urban heat island effect) ကို သိသိသာသာ လျှော့ချပေးပြီး ရပ်ကွက်များကို ပိုမိုအေးမြစေကာ စွမ်းအင်လိုအပ်ချက်ကို လျှော့ချပေးကြောင်း ပြသခဲ့သည်။
မန္တလေး သို့မဟုတ် ရန်ကုန်ကဲ့သို့ ပူပြင်းသောမြို့များတွင် သစ်ပင်များ စီတန်းပေါက်ရောက်နေသော အရိပ်ရလမ်းများသည် နေ့စဉ်ဘဝကို ပိုမိုသက်သာရာရစေပြီး လေအေးပေးစက် အသုံးပြုမှုကို လျှော့ချပေးပါသည်။
၃။ #ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုကိုလျှော့ချခြင်း (Mitigating Climate Change) 🌦️🌤️🌡️☁️⚡️❄️🌈🌪️🤢🤧🤮
အရွယ်ရောက်ပြီးသော သစ်ပင်တစ်ပင်သည် တစ်နှစ်လျှင် ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ် ၂၂ ကီလိုဂရမ်အထိ စုပ်ယူနိုင်ပြီး သစ်သားနှင့် မြေဆီလွှာတို့တွင် ကာဗွန်ကို သိုလှောင်ထားနိုင်သည်။
၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် Science ဂျာနယ်၌ ဖော်ပြခဲ့သော လေ့လာမှုတစ်ခုအရ ကမ္ဘာတစ်ဝန်း သစ်ပင်များကို ပြန်လည် ထူထောင်ပါက ကာဗွန် ၂၀၅ ဂစ်ဂါတန် အထိ ဖမ်းယူနိုင်ကြောင်း ပြသခဲ့ရာ သစ်ပင်စိုက်ပျိုးခြင်းသည် သဘာဝအခြေခံ ရာသီဥတုဖြေရှင်းနည်းများထဲတွင် စရိတ်အသက်သာဆုံး နည်းလမ်းတခု ဖြစ်သည်။
မြို့ပြချဲ့ထွင်မှုမှ ထွက်ရှိသော ဓာတ်ငွေ့ထုတ်လွှတ်မှုများ တိုးလာနေချိန်တွင် သစ်ပင်စိုက်ပျိုးခြင်းသည် ဖန်လုံအိမ်ဓာတ်ငွေ့များကို လျှော့ချရန် ကူညီပေးသည့် ရပ်ရွာအဆင့် လုပ်ဆောင်ချက် တစ်ခု ဖြစ်သည်။
၄။ #မိုးရေစီးဆင်းမှုနှင့်ရေကြီးရေလျှံမှုစီမံခန့်ခွဲခြင်း (Managing Storm water and Flooding) 🌊💧
သစ်ပင်များသည် မိုးရေကို ကြားဖြတ်ကာကွယ်ပေးပြီး ၎င်းတို့၏ အမြစ်များသည် မြေဆီလွှာ၏ ရေစိမ့်ဝင်နိုင်စွမ်းကို တိုးမြှင့်ပေးသည်။
အမေရိကန် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ကာကွယ်ရေးအေဂျင်စီ (EPA) ၏ အစီရင်ခံစာအရ အရွယ်ရောက်ပြီးသော သစ်ပင်တစ်ပင်သည် တစ်နှစ်လျှင် မိုးရေ ဂါလံ ၁၀၀၀ အထိ ကြားဖြတ်ကာကွယ်နိုင်ပြီး မြို့ပြရေကြီးရေလျှံမှုကို လျှော့ချပေးသည်။
ရန်ကုန်နှင့် မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသမှ မြို့များသည် မုတ်သုံကာလတွင် ရေကြီးရေလျှံမှုဒဏ်ကို မကြာခဏ ခံစားရသည်။ မြို့ပြရှိ စိမ်းလန်းသော နေရာများ (ပန်းခြံများ၊ မိုးရေဥယျာဉ်များ၊ လမ်းဘေးသစ်ပင်များ) သည် သဘာဝရေမြှုပ်များအဖြစ် လုပ်ဆောင်သည်။
၅။ #ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးတိုးတက်ကောင်းမွန်စေခြင်း (Improving Public Health) 😁🏥⚕️😷
စိမ်းလန်းသော နေရာများအနီးတွင် နေထိုင်သူများသည် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ဖျားနာမှု၊ စိတ်ဖိစီးမှုနှင့် နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာ ရောဂါများ ဖြစ်ပွားနှုန်း နည်းပါးကြောင်း လေ့လာမှုများက ဖော်ပြသည်။
The Lancet ဂျာနယ်၏ ၂၀၁၉ ခုနှစ် သုတေသနတစ်ခုအရ စိမ်းလန်းသော နေရာများသို့ သွားရောက်ခွင့်ရခြင်းသည် စောစီးစွာ သေဆုံးနှုန်း နည်းပါးခြင်းနှင့် စိတ်ကျန်းမာရေး ပိုမိုကောင်းမွန်ခြင်းတို့နှင့် ဆက်စပ်နေကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။
ဥပမာ စိမ်းလန်းသော ကစားကွင်းများနှင့် ကျောင်းဝင်းများသည် ရန်ကုန်ကဲ့သို့ လူစည်ကားသော မြို့များတွင် ပညာရေးအတွက် အရေးကြီးသော ကလေးများ၏ စိတ်ဖိစီးမှုကို လျှော့ချပေးပြီး အာရုံစူးစိုက်မှုကို တိုးတက်စေသည်။
၆။ #မြို့များရှိဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများမြှင့်တင်ပေးခြင်း (Enhancing Biodiversity in Cities) 🕊️🦅🦆🦜🦩🐦⬛🐝🦇
မြို့ပြသစ်ပင်များနှင့် စိမ်းလန်းသော နေရာများသည် ငှက်များ၊ ဝတ်မှုန်ကူးသူများနှင့် နို့တိုက်သတ္တဝါငယ်များအတွက် နေထိုင်ရာ နေရာများ ပံ့ပိုးပေးသည်။
ဘန်ကောက်မြို့ရှိ လေ့လာမှုတစ်ခုအရ မြို့ပြ စိမ်းလန်းသော လမ်းကြောင်းများသည် လူနေထူထပ်သော နေရာများတွင်ပင် ငှက်မျိုးစုံမျိုးကွဲများကို တိုးမြှင့်ပေးကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။
ဒေသရင်းမျိုးစိတ်များ (ဥပမာ- ပိတောက်၊ ညောင်၊ စိန်ပန်း) ကို စိုက်ပျိုးခြင်းသည် ဝတ်မှုန်ကူးသူများနှင့် ငှက်များကို ပြန်လည် ခေါ်ဆောင်လာနိုင်ပြီး ဂေဟစနစ် မျှတမှုကို ပံ့ပိုးပေးသည်။
၇။ #လူမှုရေးနှင့်စီးပွားရေးတန်ဖိုးကိုမြှင့်တင်ပေးခြင်း (Boosting Social and Economic Value)🫂🖖💹
စိမ်းလန်းသော ရပ်ကွက်များသည် ပိုင်ဆိုင်မှုတန်ဖိုး ပိုမိုမြင့်မားခြင်း၊ ရပ်ရွာလူထု အပြန်အလှန်ဆက်ဆံမှု ပိုများခြင်းနှင့် ရာဇဝတ်မှုနှုန်း လျော့ကျခြင်းတို့နှင့် ဆက်စပ်နေသည်။
ပင်ဆယ်ဗေးနီးယားတက္ကသိုလ်၏ ၂၀၁၈ ခုနှစ် လေ့လာမှုတစ်ခုက စွန့်ပစ်ထားသော မြေကွက်လပ်များကို စိမ်းလန်းစိုပြေအောင် ပြုလုပ်ခြင်းသည် သေနတ်ဖြင့် အကြမ်းဖက်မှုများကို ၂၉% လျှော့ချပေးပြီး ရပ်ရွာလူထု၏ သာယာဝပြောမှုကို တိုးတက်စေကြောင်း ပြသခဲ့သည်။
ရန်ကုန်၊ မန္တလေးနှင့် အခြား တိုးတက်လာနေသော မြို့များတွင် ပန်းခြံများနှင့် လမ်းဘေးသစ်ပင်များစီတန်းပြီးရှိနေသော လမ်းများသည် ခရီးသွားလုပ်ငန်းနှင့် စီးပွားရေးအတွက် ဧရိယာများကို ပိုမို ဆွဲဆောင်မှုရှိစေသည်။
Myanmar Environmental Education Team