01/11/2025
SKOTO LOTERANA ISE, ISIKA ... MILA fatatr'ise ny tantaran'ny FIANGONANA LOTERANA sy I LOTERA.
IZA MOA I MARTIN LOTERA?
Koa satria manakaiky ny andron'ny 31 Oktobra, fahatsiarovantsika ny Andron'ny Reformasiona, dia indro averina eto indray ity famintinana fohy ny tantaran'i Martin Lotera sy ny Reformasiona izay nataon'Andriamanitra tamin'ny alalany ity:
Toy izao manaraka izao ny famintinana fohy ny tantaram-piainanโi Martin Lotera:
1- Fahazazana sy fianarana (1483-1505)
- 1483: Teraka tao Eisleben (10 Novambra), zanakโi Hans sy Margaret Luther, lehibenโny mpitrandraka vy tao ny rainy.
- 1484: Nifindra ho any Mansfeld ny fianakaviany; tao izy no niditra an-tsekoly voalohany ny taona 1492.
- 1497: Nalefa hanohy fianarana tany Magdeburg izy.
- 1498: nafindra hanohy fianarana tao aminโny sekolinโny St. George ao Eisenach izy, ary nipetraka tao aminโny fianakaviana Ursula Cotta.
- 1501: Niditra nianatra tao aminโny โUniversity of Erfurtโ izy ka nianatra ny โLiberal Artsโ.
- 1502: Nahazo ny mari-pahaizana B.A. tao Erfurt izy.
- 1505: Nahazo ny mari-pahaizana M.A. izy ary nanohy ny fianarany tao aminโny sekoly fianarana Lalร na.
- 2 Jolay: Tratry ny oram-baratra niharo tselatra nampatahotra tao akaikinโny Stotternheim, ka nivoady izy fa hirotsaka ho monka (na mpivavaka mpitokamonina, fr: moine) raha arovanโAndriamanitra taminโizany.
2- Vanim-potoana naha monka azy (1505-1512)
- 1505: Niala ny sekoly fianarana Lalร na ary niditra ho novisy tao aminโny fikambanan-relijiozy Aogistiniana tao Erfurt.
- 1506: Nanatanteraka ny voady maha monka azy (Septambra)
- 1507: Natao ordinasiona ho pretra ao aminโny Fiangonana Katolika Romana; ary nanohy ny fianarana teolojia.
- 1508: Nalefanโny fikambanana nisy azy mba hanohy fianarana bebe kokoa tany Wittemberg.
- 1509: Nahazo mari-pahaizana mahakasika ny fandinihana ny Baiboly.
- 1510: Nalefanโny fikambanana nisy azy ho any Roma hanatanteraka iraka ofisialy.
- 1511: Nifindra sy nonina tao aminโny monastera Aogostiniana tao Wittenberg ary nanohy hatrany ny fianarany.
3- Ny naha profesora tao aminโny University azy (1512-1517)
- 1512: Nahazo ny mari-pahaizana โDoctorate of Theologyโ tao Wittenberg ary tafiditra ho isanโireo mpampianatra tao teo aminโny faha 28 taonany.
- 1513: Nampianatra ny aminโny Bokinโny Salamo.
- 1515: Nampianatra ny aminโny Epistily nosoratanโi Paoly ho anโny Romana.
- 1516: Nampianatra ny aminโny Epistily nosoratanโi Paoly ho anโny Galatiana.
4- Ny antso ho aminโny fanavaozana (Reformasiona) ny Fiangonana (1517-1521)
- 1517: 4 Septambra: Nanao adi-hevitra hanoherana ny โScholastic Theologyโ ary nitsikera ny โsynergistic theologyโ (teolojia izay mametraka fa mila miara-miasa aminโAndriamanitra ny olona ho famonjena ny tenany).
- 31 Oktobra: Nanangana adi-hevitra mahakasika ny hery sy ny fahefanโny indolzansy (fivarotana famelan-keloka), ka nanoratra ireo lohahevitra na tezy miisa 95, ary nandefa ny dika mitovinโizany ho any aminโny Archibishop Albrecht.
- 1518: Avril: Nanohana sy nanazava ny teolojiany tao aminโny fivoriambenโny fikambanana Aogostiniana tao Heidelberg.
- Aogositra: Namoaka ny fanazavana ireo tezy 95; ary nohelohinโny Archibishop ho manao fampianaran-diso.
- Oktobra: Voantso ho any Augsburg mba hohadihadianโi Cardinal Cajetan.
- 1519: Jona-Jolay: Adi-hevitra tao Leipzig, nifanandrinanโi Martin Lotera sy ilay dominikana John Eck.
- Oktobra: Fanosorana ho amperora anโi Charles V, izay tonga mpanohitra mivaivay ny protestantisma.
- 1520: Jona: Tonga ny taratasinโny Papa na ny โbull Exsurge Domineโ izay nanome 60 andro anโi Lotera mba hialany sy handavany ny fampianarana nataony, fa raha tsy izany dia haongana na โexcommunicatedโ izy.
- Desambra: Nodoranโi Lotera ampahibemaso ny taratasinโny Papa sy ny bokinโny โCanon Lawโ.
- 1521: Janoary: Fivoriam-be tao Worms, nanda ny hiala taminโny fampianarana notanany i Lotera teo anatrehanโny Amperora, ka dia nanankery avy hatrany ny fanonganana azy.
- 3 Mey: Nisy naka ankeriny ary nafenina tao aminโny lapanโny Wartburg akaiky anโny Eisenach i Lotera (mba ho fiarovana ny ainy tsy ho fatinโny mpanenjika azy)
- 1522: Niverina ho any Wittemberg indray i Lotera mba handamina ny korontana niseho tao.
- Septambra: Namoaka printy ny Testamenta Vaovao vita dikany aminโny teny Alema.
- 1525: Jona: Nanambady anโi Katharina von Bora i Lotera.
โฆ
- 1529: Namoaka printy ny Foto-pianarana kely.
- 1532: Nanomboka niharatsy ny fahasalamanโi Martin Lotera.
- 1534: Namoaka printy ny Testamenta Taloha vita dikany aminโny teny Alema.
- 1542: Nodimandry ny zanany vavy kely, Magdalena, taorianโny aretina mafy nahazo azy, izay tena niteraka alahelo be taminโi Lotera.
- 1546: Nandeha nankany Eisleben mba hanelanelana taminโny olana nisy teo aminโireo mpanapaka tao Mansfeld izy. Nihombo ny aretiny vokatry ny harerahana taminโio dia io ka nodimandry tao Eisleben izy ny 18 Febroary teo aminโny faha-62 taonany. Ny soratra nosoratany farany nialoha ny nahafatesany dia ny hoe: โWir sein Pettler, Hoc est Verumโ na hoe: โMpangataka isika, eny marina izany.โ
- 22 Febroary: Nalevina ao aminโny fiangonanโny Wittemberg i Martin Lotera.
(Boky nanovozan-kevitra: Lull, Timothy F. Martin Luther's Basic Theological Writings.)
