31/08/2026
📝 ආයිෂා තුමිය විවාහ වන විට වයස 18 කි.
ගණිතමය සහ ඓතිහාසික සාක්ෂි සහිතව විවෘත තර්කයක්.
සමාජ මාධ්ය තුළ ඉස්ලාම් දහම විවේචනය කිරීමට බහුලවම භාවිත වන මාතෘකාවක් තමයි මුහම්මද් නබිතුමා ආයිෂා තුමියව (Aisha RA) වයස අවුරුදු 6 දී හෝ 9 දී විවාහ කරගත් බවට පවතින ප්රකාශය.
නමුත්, ඔබ දන්නවාද ඉස්ලාමීය ඉතිහාසය, පවුල් පසුබිම් සහ කාල රේඛාවන් (Timeline) ගණිතමය ලෙස සංසන්දනය කිරීමේදී ඇය විවාහ වන විට වයස අවුරුදු 17 හෝ 18 ක තරුණ වියේ පසු වූ බව ඉතා පැහැදිලිව ඔප්පු වේ.
අද අපි ඒ පිළිබඳව 21 වන සියවසේ බුද්ධිමත් මිනිසුන් ලෙස, පක්ෂපාතීත්වයෙන් තොරව ඓතිහාසික සාක්ෂි 4ක් ඇසුරින් තාර්කිකව විමසා බලමු.
📌 1. අස්මා තුමියගේ වයස පිළිබඳ නොබිඳිය හැකි ගණිතමය තර්කය (The Math)
ආයිෂා තුමියට 'අස්මා' (Asma) නමින් වැඩිමහල් සහෝදරියක් සිටියා. ඉස්ලාමීය ඉතිහාස වාර්තා (Ibn Kathir, Ibn Hajar වැනි ප්රබල ඉතිහාසඥයන්ගේ ග්රන්ථ) අනුව අස්මා තුමිය ආයිෂා තුමියට වඩා හරියටම වසර 10ක් වැඩිමහල්ය.
ඓතිහාසික වාර්තාවලට අනුව, මුස්ලිම්වරුන් මක්කාවේ සිට මදීනාවට සංක්රමණය වූ වසරේ (හිජ්රි 1 වන වසර / 622 CE) අස්මා තුමියට වයස අවුරුදු 27 කි.
සහෝදරියන් දෙදෙනාගේ වයස් පරතරය වසර 10ක් බැවින්, එම වසරේම (හිජ්රි 1 වසරේ) ආයිෂා තුමියට වයස අවුරුදු 17ක් කි.
(27 - 10 = 17)
නබිතුමා සහ ආයිෂා තුමිය විවාහ වී එකට ජීවත්වීම ආරම්භ කරන්නේ මදීනාවට පැමිණ වසරකට පසුව, එනම් හිජ්රි 2 වන වසරේදීය (623 CE).
එම සරල ගණිතයට අනුව විවාහය සිදුවන විට ආයිෂා තුමියගේ වයස අවුරුදු 18 කි.
📌 2. ඉස්ලාමය වැළඳගත් කාලවකවානුව පිළිබඳ තර්කය
ඉස්ලාමීය ඉතිහාසයේ මුල්ම මූලාශ්රයක් වන 'සීරා ඉබ්න් ඉෂාක්' (Seerah Ibn Ishaq) ග්රන්ථයට අනුව, ක්රිස්තු වර්ෂ 610 දී මුහම්මද් නබිතුමාට දේව පණිවිඩ ලැබීම ආරම්භ වූ මුල්ම වකවානුවේම (පළමු වසර කිහිපය තුළ) ඉස්ලාමය වැළඳගත් මුල්ම 20 දෙනා අතර ආයිෂා තුමියගේ නම සඳහන් වේ.
සම්ප්රදායික මතය අනුව ඇය 623 CE හිදී වයස අවුරුදු 9 දී විවාහ වූවා නම්, ඇය ඉපදිය යුත්තේ ක්රිස්තු වර්ෂ 614 දී ය.
ඇය 614 දී ඉපදුණා නම්, 610 දී ආරම්භ වූ ඉස්ලාම් දහම ඇය වැළඳ ගන්නේ කෙසේද? ඇය ඒ වන විට ඉපදී වත් නැත.
ඇය මුල් වකවානුවේ (610-612 CE) ස්වේච්ඡාවෙන් දහම වැළඳගත් බුද්ධිමත් තරුණියක වීමට නම්, විවාහය සිදුවන විට (623 CE) ඇයට වයස අවුරුදු 17-19 අතර විය යුතුමය.
📌 3. යුධ පිටියේ නීතිය පිළිබඳ තර්කය
ක්රිස්තු වර්ෂ 624 දී (හිජ්රි 3 වසරේ) සිදු වූ 'උහුද් යුද්ධයේදී' ආයිෂා තුමිය සහභාගී වී, යුධ පිටියේ තුවාල ලැබූ සොල්දාදුවන්ට ජලය සපයමින් සහ ප්රතිකාර කරමින් උදව් කළ බව සහීහ් අල්-බුහාරි (Sahih al-Bukhari) ග්රන්ථයේම සඳහන් වේ.
ඉස්ලාමීය රාජ්යයේ නීතියට අනුව, වයස අවුරුදු 15ට අඩු කිසිදු දරුවෙකුට කිසිදු අයුරකින් (සහායකයෙකු ලෙස වුවද) යුධ පිටියට යාමට අවසර නොලැබුණි. (උදාහරණයක් ලෙස ඉබ්න් උමර් වැනි තරුණයන් වයස 14 දී යුද්ධයට පැමිණි විට නබිතුමා ඔවුන්ව හරවා යැවීය).
සම්ප්රදායික වයස් වාර්තාව නිවැරදි නම්, උහුද් යුද්ධය සිදුවන විට ආයිෂා තුමියට වයස අවුරුදු 10ක් විය යුතුය. වයස 14ක පිරිමි ළමයින්ට පවා තහනම් වූ යුධ පිටියට, වයස 10ක කුඩා දැරියකට යාමට නබිතුමා කිසිසේත් ඉඩ දෙන්නේ නැත.
මේ අනුව ඇය යුධ පිටියේ සේවය කරන විට වයස අවුරුදු 15 ඉක්මවූ (අවුරුදු 18ක පමණ) පරිණත තරුණියකි.
📌 4. බුහාරි හදීසයේ වයස 6 සහ 9 ලෙස සඳහන් වූයේ ඇයි?
මෙම වයස 6 සහ 9 ලෙස සඳහන් වන්නේ හිෂාම් ඉබ්න් උර්වාහ් (Hisham ibn Urwah) නැමැති නිවේදකයා හරහා පැමිණි වාර්තාවලිනි. නූතන ඉතිහාස පර්යේෂකයන් පෙන්වා දෙන්නේ හිෂාම් සිය ජීවිතයේ අවසන් කාලයේ ඉරාකයට සංක්රමණය වූ පසු ඔහුගේ මතකය දුර්වල වූ බවත් (Memory loss), එහිදී වයස පිළිබඳ සංඛ්යාවල අතපසුවීමක් සිදු වී ඇති බවත්ය.
අරාබි භාෂාවෙන් "දහසය" (සිතා අෂාර්) සහ "දහනවය" (තිස්ආ අෂාර්) යන වචන ලිවීමේදී, පසුකාලීනව "හය" (සිතා) සහ "නවය" (තිස්ආ) ලෙස වැරදියට පිටපත් වී ඇති බවටද භාෂාමය තර්ක පවතී.
💡 අවසාන අදහස:
අතීතයේ විසූ සමහර නිවේදකයන්ගේ මතක දෝෂ මත පදනම් වූ "වයස 9" කතාවට වඩා, සමස්ත ඉස්ලාමීය ඉතිහාසයේ කාල රේඛාව (Timeline) සහ ගණිතමය සාක්ෂි මඟින් තහවුරු වන්නේ ආයිෂා තුමිය විවාහ වන විට වයස අවුරුදු 17 හෝ 18 ක පරිණත කාන්තාවක වූ බවයි.
ඇය ඉස්ලාමීය සමාජයේ කාන්තාවන් උදෙසා නීති සම්පාදනය කළ, යුධ සේනා මෙහෙයවූ, විශිෂ්ට දේශපාලන හා ආගමික නායිකාවක වූයේ ඇය සතු වූ එම පරිණත බුද්ධිය නිසාවෙනි.
