2026/09/03
NẾU ĐIỆN, NƯỚC VÀ INTERNET CÙNG BIẾN MẤT TRONG 72 GIỜ
Hãy tưởng tượng, lúc này là bảy giờ tối. Nồi cơm vừa bật, một người trong nhà vẫn chưa về. Điện thoại của bạn còn hai mươi ba phần trăm pin. Rồi nền nhà rung lên. Đèn tắt. Mạng chập chờn. Vòi nước yếu dần. Căn phòng quen thuộc bỗng đầy câu hỏi: Người thân đang ở đâu? Nếu ba ngày tới điện, nước và internet chưa trở lại, gia đình bạn sẽ xoay xở thế nào?
Trong mười phút đầu, đừng nghĩ đến đồ đạc. Nếu mặt đất vẫn rung, hãy bảo vệ đầu, tránh xa cửa kính và nấp dưới bàn chắc. Đừng lao về phía bếp hoặc chạy xuống cầu thang khi đồ vật còn có thể rơi. Khi rung lắc dừng, hãy kiểm tra người bị thương, khói, lửa, mùi gas và cửa thoát. Nếu có cháy, nguy cơ sóng thần, ngập lụt, tòa nhà mất an toàn hoặc lệnh sơ tán, hãy rời đi.
Nhưng nếu nhà an toàn và không có lệnh sơ tán, ở lại có thể phù hợp. Trong giờ đầu, đừng để cả nhà cùng gọi liên tục. Hãy gửi tin ngắn: “Tôi an toàn. Đang ở nhà. Sẽ liên lạc lại lúc tám giờ.” Sau đó giảm độ sáng và tiết kiệm pin. Khi khó kết nối, tại Nhật có thể dùng dịch vụ lời nhắn thiên tai một-bảy-một và web một-bảy-một. Gia đình cũng cần thống nhất trước số điện thoại chung và hai điểm hẹn.
Đến đêm đầu, khó khăn lớn nhất có thể chưa phải là đói. Đó là nước và nhà vệ sinh. Mức tham khảo là ba lít nước uống cho một người mỗi ngày. Gia đình bốn người cần khoảng ba mươi sáu lít trong ba ngày. Đừng vì sợ hết nước mà nhịn uống. Sau động đất, bồn cầu còn nước không có nghĩa đường ống còn an toàn. Đặc biệt trong chung cư, nếu chưa có xác nhận, đừng vội xả. Nhà vệ sinh khẩn cấp nên có khoảng năm lượt cho mỗi người mỗi ngày, tức sáu mươi lượt cho gia đình bốn người trong ba ngày.
Ngày thứ hai, bạn sẽ thấy thực phẩm để lâu chưa chắc đã tiện. Mì và gạo đều cần nước, nhiên liệu. Hãy có thêm món ăn được ngay và phù hợp với trẻ nhỏ, người già hoặc người có bệnh nền. Nếu dùng bếp gas mini, hãy đặt bếp nơi thông thoáng, tránh vật dễ cháy. Tuyệt đối không chạy máy phát điện trong nhà, ô tô, lều hoặc nhà kho. Khí carbon monoxide không màu, không mùi có thể tích tụ trước khi bạn nhận ra.
Đến ngày thứ ba, kho đồ không còn là thứ duy nhất bị thử thách. Cả nhà phải biết điểm hẹn, ai chăm người già, ai đón trẻ, thuốc và giấy tờ nằm ở đâu. Ba ngày cũng không phải lời hứa rằng cứu trợ chắc chắn sẽ đến đúng giờ thứ bảy mươi hai. Đây chỉ là mức chuẩn bị tối thiểu; nếu có thể, hãy chuẩn bị nước, thực phẩm, thuốc và đồ vệ sinh đủ dùng trong một tuần.
Tối nay, hãy thử sống hai giờ không dùng điện lưới, nước máy và Wi-Fi. Bạn có thể phát hiện đèn pin đã hết pin, sạc dự phòng chưa được sạc, đồ hộp không có dụng cụ mở hoặc chẳng ai nhớ số điện thoại của nhau. Đó không phải bài kiểm tra lòng can đảm. Nó chỉ biến nỗi lo mơ hồ thành những việc có thể sửa ngay.
Sinh tồn trong thành phố hiếm khi là một người đơn độc chống lại thiên nhiên. Nó thường là một gia đình biết ngồi yên khi cần ngồi yên, rời đi khi phải rời đi và không tạo thêm tai nạn vì hoảng loạn. Điện rồi sẽ sáng. Nước rồi sẽ chảy. Mạng rồi sẽ trở lại. Nhưng trước khi điều đó xảy ra, sự chuẩn bị sẽ cho gia đình bạn thêm thời gian, thêm lựa chọn và bớt đi những sai lầm không thể sửa.