Sandeepani

30/03/2026

🏯🏤🛕 Spiritual Triangle with Chitrakoot
📍Varanasi (2N) Chitrakoot (1N) Ayodhya (2N)

🛕Chitrakoot Ramghat
🛕Shri Ram Janma Bhoomi
🛕Triveni Sangam
🛕Alopi Devi (Shakthi Peetam)
🛕Kashi Vishwanath (9th Jyotirlinga)

🗓️ Yatra Date: 2026 April 23rd - 28th

💰Package Cost: Rs. 28,600 /person
📊 5N/6D, 15 PAX, All Meals & Passes

📲 For Booking: +91 73066 57775
🪷 THEERTH YATRA
☝️Limited Seats Only - Book Your Seats Now

11/10/2024

28/09/2024

https://www.theerthayatra.com/holiday-packages/4-nights5-days-kamakhya-temple.htm

Book 4 Nights / 5 Days Kamakhya Temple - 4 Nights / 5 Days tour packages from Theertha Yatra ( A Division of Aymax Ventures Pvt Ltd) - Get attractive 4 Nights / 5 Days Adventure tour packages for Guwahati, Shillong, Cherrapunji.

01/03/2024

*ഭുവനേശ്വർ - ജഗന്നാഥ പുരി - കൊണാർക്ക് സൂര്യ ക്ഷേത്രം - ചിലിക്ക തടാകം യാത്ര.*
ഭാരതത്തിന്റെ തീർത്ഥാടന പാരമ്പര്യത്തിൽ രണ്ടു തരം ചാർധാം യാത്രകളെ പറ്റി പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. അതിലാദ്യത്തേത് വൈഷ്ണവിസത്തിന്റെ നാലു ആരാധനാ ധാമങ്ങൾ/ക്ഷേത്രങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്നതാണ്. സത്യയുഗത്തിന്റെ ധാമമായ ബദരിനാഥ്, ത്രേതായുഗത്തിന്റെ ധാമമായ രമേശ്വരം, ദ്വാപരയുഗത്തിന്റെ ധാമമായ ദ്വാരക, കലിയുഗത്തിന്റെ ധാമമായ ജഗന്നാഥ പുരി എന്നിവയാണ് അവ. ഈ യാത്ര ഇന്ന് ബഡാ ചാർധാം എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഇതിൽ കലിയുഗത്തിന്റെ ധാമമായ ജഗന്നാഥ പുരി അനേകം പ്രത്യേകതകളും നിഗൂഢതകളും നിറഞ്ഞു നിൽക്കുന്ന ക്ഷേത്രമാണ്.
മഹാഭാരതയുദ്ധത്തിൽ മക്കളെ എല്ലാം നഷ്ടപ്പെട്ട ഗാന്ധാരി യുദ്ധം ഒഴിവാക്കാൻ കഴിയുമായിരുന്ന ഏക വ്യക്തിയായ ശ്രീകൃഷ്ണനെ യുദ്ധാനന്തരം ശപിക്കുന്നുണ്ട്. 36 വർഷങ്ങൾക്കകം യാദവകുലം തമ്മിൽതല്ലി അവസാനിക്കുമെന്നും ദ്വാരക കടലിൽ മുങ്ങുമെന്നുമായിരുന്നു ഗാന്ധാരിയുടെ ശാപം. അപ്രകാരം 35 വർഷം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ തന്നെ യാദവർ തമ്മിൽ തല്ലി തീരാനും ദ്വാരകയിൽ കടൽ കടന്നുകയറാനും ആരംഭിച്ചു. തൻറെ സമയം അടുത്തുവെന്നുറപ്പിച്ച ഭഗവാൻ കൃഷ്ണൻ വനത്തിൽ ചെന്നു ഒരു മരത്തിനുമുകളിൽ ഇരിക്കവേ ജര എന്ന വേട്ടക്കാരൻ ഭഗവാന്റെ പാദങ്ങൾ കണ്ട് മയിലാണെന്നു തെറ്റിദ്ധരിച്ചു അമ്പെയ്തു. പൂർവ്വജന്മകർമ്മങ്ങൾ ഓർമ്മിപ്പിച്ചു ജരനെ ആശ്വസിപ്പിച്ച ഭഗവാൻ തന്റെ അന്ത്യകർമ്മങ്ങൾക്കായി അർജ്ജുനനെ കൂട്ടികൊണ്ടുവരാൻ ജരനെ ഏൽപ്പിച്ചു ശരീരം വെടിഞ്ഞു. അർജ്ജുനൻ ഭഗവാന്റെ അന്ത്യകർമ്മങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കി ശരീരം ദഹിപ്പിച്ചു എങ്കിലും അദ്ധേഹത്തിന്റെ ഹൃദയം മരിക്കുകയോ ചാരമാകുകയോ ചെയ്യാതെ മിടിച്ചുകൊണ്ടേ ഇരുന്നു. ഈ ഹൃദയം ഒരു മരപ്പലകയിൽ വെച്ച് അർജ്ജുനൻ നദിയിൽ ഒഴുക്കി. ഈ ഹൃദയം സമുദ്രത്തിൽ കൂടിയൊഴുകി പുരിയിൽ എത്തിച്ചേർന്നു.
ജരന്റെ പുനർജന്മമായ ബിശ്വ ബസുവും അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ സബരസ് ഗോത്രവർഗക്കാരും ശ്രീകൃഷ്ണൻ്റെ ഈ ഹൃദയം കണ്ടെത്തുകയും അതിൻ്റെ പവിത്രത തിരിച്ചറിയുകയും ഗോത്രവർഗ്ഗക്കാർക്ക് മാത്രം അറിയാവുന്ന ഒരു ഗുഹയിൽ നീല മാധവൻ്റെ വിഗ്രഹമായി അതിനെ ആരാധിക്കുകയും ചെയ്തു. മാൾവ രാജ്യത്തിൻ്റെ ഭരണാധികാരിയും മഹാവിഷ്ണുവിൻ്റെ വലിയ ഭക്തനുമായ ഇന്ദ്രദ്യുമ്നൻ ഈ നീല മാധവൻ്റെ വിഗ്രഹത്തെക്കുറിച്ച് അറിയുകയും അത് സ്വന്തമാക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുകയും ചെയ്തു. ബിശ്വ ബസുവിനോട് വിഗ്രഹം ചോദിക്കാൻ അദ്ദേഹം തൻ്റെ ബ്രാഹ്മണ പുരോഹിതനായ വിദ്യാപതിയെ അയച്ചു എങ്കിലും ബിശ്വ ബസു ഈ ആവശ്യം നിരാകരിക്കുകയാണ് ഉണ്ടായത്. രാജാവിന്റെ ആഗ്രഹം പൂർത്തീകരിക്കാതെ തിരിച്ചു പോകില്ലെന്നുറപ്പിച്ച വിദ്യാപതിയെ അവിടെ തന്നെ താമസം ആരംഭിച്ചു. ഇതിനിടെ വിദ്യാപതി ബിശ്വ ബസുവിൻ്റെ മകൾ ലളിതയുമായി പ്രണയത്തിലാവുകയും അവരെ വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്തു. കുറച്ച് സമയത്തിന് ശേഷം, വിദ്യാപതി നീൽ മാധവിനെ കാണിച്ചുതരാൻ അവളുടെ അച്ഛനെ പ്രേരിപ്പിക്കാൻ ലളിതയോട് അഭ്യർത്ഥിച്ചു. കാര്യമായ ആലോചനകൾക്ക് ശേഷം, നീൽ മാധവിൻ്റെ ഗുഹയിലേക്ക് കണ്ണുകൾ കെട്ടിയശേഷം വിദ്യാപതിയെ ബിശ്വ ബസു കൊണ്ടുപോയി. സമർത്ഥനായിരുന്ന വിദ്യാപതി വഴിയിലുടനീളം കടുക് വിതറി കൊണ്ടാണ് നടന്നത്. ഗുഹയിൽ എത്തിയപ്പോൾ, ബിശ്വ ബസു വിദ്യാപതിയുടെ കണ്ണുകൾ തുറന്നു, അത്യധികം സ്വർഗീയവും ഗംഭീരവുമായ നീൽ മാധവിനെ നോക്കി വിദ്യാപതി വിസ്മയത്തോടെ തൊഴുതു നിന്നു.
പിന്നീട് വിദ്യാപതി സ്വന്തം രാജ്യത്തിലേക്ക് മടങ്ങി, രാജാവായ ഇന്ദ്രദ്യുമ്നനോട് എല്ലാ കാര്യങ്ങളും വിവരിച്ചു. കുറച്ച് സമയത്തിന് ശേഷം ഈ കടുക് വിത്തുകളിൽ നിന്ന് ചെടികൾ മുളച്ച് അതിൽ മഞ്ഞപ്പൂക്കൾ വിരിഞ്ഞപ്പോൾ ഇന്ദ്രദ്യുമ്ന രാജാവിനൊപ്പം ഗുഹയിലേക്ക് മടങ്ങിവരാനുള്ള വഴി കണ്ടെത്താൻ അദ്ദേഹത്തിന് കഴിഞ്ഞു. ഗുഹയിലെത്തിയപ്പോൾ, വിദ്യാപതി നീൽ മഹാദേവനെ എടുക്കാൻ വരുമെന്ന് ഉറപ്പിച്ചിരുന്ന ബിശ്വ ബസു നീൽ മഹാദേവനെ അവിടെ നിന്നും മാറ്റിയിരിക്കുന്നതായി കണ്ടു. മഹാവിഷ്ണുവിൻ്റെ വലിയ ഭക്തനായിട്ടും നീൽ മഹാദേവനെ കാണാൻ കഴിയാതിരുന്നതിനാൽ ഇന്ദ്രദ്യുമ്നൻ രാജാവ് ഏറെ ദുഃഖിതനായി കൊട്ടാരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി. കുറച്ചു ദിവസങ്ങൾക്കു ശേഷം രാജാവ് ഒരു സ്വപ്നം കണ്ടു. പുരി സമുദ്രത്തിൽ വേപ്പിൻ്റെ ഒരു പലക പൊങ്ങിക്കിടക്കുന്നുണ്ടെന്നും എൻ്റെ ഭക്തനെന്ന നിലയിൽ നിങ്ങൾ ആ മരത്തിൽ നിന്ന് പ്രതിമകൾ കൊത്തി ക്ഷേത്രത്തിൽ സ്ഥാപിക്കണമെന്നും അതിൽ നീൽ മാധവിനെയും ഉൾപ്പെടുത്തണം എന്നും സ്വപ്നത്തിൽ മഹാവിഷ്ണു രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു.
സ്വപ്നത്തിൽ നിന്ന് ഉണർന്ന് അദ്ദേഹം സമുദ്രത്തിലേക്ക് ഓടി, ഈ വേപ്പ് പലക കണ്ടെത്തി. അദ്ദേഹവും അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ മുഴുവൻ സൈന്യവും മരം ഉയർത്താൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും വിജയിച്ചില്ല, അതിനാൽ അദ്ദേഹം ബിശ്വ ബസുവിൻ്റെ സഹായത്തോടെ ഈ കൂറ്റൻ മരപ്പലക ഉയർത്തി തൻ്റെ രാജ്യത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു അതിൽ നിന്ന് ശില്പം സൃഷ്ടിക്കാൻ ഒരു ശില്പിയെ തിരയാൻ തുടങ്ങി. അന്നാട്ടിലെ ഒരു ശിൽപ്പിക്കും ആ മരത്തിൽ ഒരു പോറൽ പോലും ഏൽപ്പിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. അങ്ങിനെയിരിക്കെ ഒരു വൃദ്ധനായ കരകൗശല വിദഗ്ധൻ്റെ രൂപത്തിൽ ഭഗവാൻ വിശ്വകർമ്മ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് ശിൽപങ്ങൾ നിർമ്മിക്കാൻ വേണ്ട 21 ദിവസം ആരും തടസ്സപ്പെടുത്തരുതെന്ന വ്യവസ്ഥയിൽ നിർമ്മാണം തുടങ്ങി. ഏകദേശം 15 ദിവസത്തിന് ശേഷം അടച്ചിട്ട ഈ നിർമ്മാണമുറിയിൽ നിന്നുള്ള ചുറ്റികയുടെ ശബ്ദം നിലച്ചു. ഭക്ഷണപാനീയങ്ങൾ ഇല്ലാതെ ഇത്രയും കാലം ശിൽപ്പിക്ക് ജീവിക്കാൻ കഴിയുമോ എന്ന ആശങ്കയിൽ രാഞ്ജിയുടെ നിർബന്ധപ്രകാരം ഇന്ദ്രദ്യുമ്ന രാജാവ് മുറി തുറപ്പിച്ചു. പക്ഷേ വാതിലുകൾ തുറന്നതോടെ ജഗന്നാഥൻ്റെയും സഹോദരൻ ബലഭദ്രൻ്റെയും സഹോദരി സുഭദ്രയുടെയും പൂർത്തിയാകാത്ത മൂന്ന് വിഗ്രഹങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് ശിൽപ്പി അവിടം വിട്ടു പോയി. ചെമ്പരത്തിപ്പൂക്കളോട് സാമ്യമുള്ള ചുവന്ന ചുണ്ടുകളും വലിയ വൃത്തങ്ങളോട് സാമ്യമുള്ള വിടർന്ന കണ്ണുകളും കഴുത്തിൽ നിന്ന് നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന കൈകളും മാത്രമുള്ള മനുഷ്യ രേഖാചിത്രങ്ങൾ മാത്രമായിരുന്നു ഈ വിഗ്രഹങ്ങൾ അപ്പോൾ.
തൻ്റെ തെറ്റ് മനസ്സിലാക്കി രാജാവ് മഹാവിഷ്ണുവിനോട് ക്ഷമ ചോദിച്ചപ്പോൾ ഈ അപൂർണ്ണമായ പ്രതിമകൾ തന്നെ ക്ഷേത്രത്തിൽ സ്ഥാപിക്കാൻ വിഷ്ണു ഉപദേശിച്ചു. ഇന്ദ്രദ്യുമ്നൻ രാജാവ് പുരി സമുദ്രത്തിന് സമീപം വിഗ്രഹങ്ങൾക്കായി ഒരു ക്ഷേത്രം സ്ഥാപിക്കുകയും ആ ക്ഷേത്രത്തിൽ അപൂർണ്ണമായ പ്രതിമകളും അതിനുള്ളിൽ ശ്രീകൃഷ്ണൻ്റെ ഹൃദയമായ നീൽ മാധവും സ്ഥാപിച്ചു. ഈ ഹൃദയം ബ്രഹ്മ-പദാർത്ഥം എന്നറിയപ്പെടുന്നു. 12 മുതൽ 19 വർഷം കൂടുമ്പോൾ ആഷാഢ മാസത്തിൽ രണ്ട് തവണ പൂർണ്ണ ചന്ദ്രൻ വരുമ്പോൾ പ്രത്യേക വേപ്പ് തടിയിൽ നിന്നും പുതുതായി നിർമ്മിക്കുന്ന ദാരു-ബ്രഹ്മ എന്നറിയപ്പെടുന്ന തടി പ്രതിമകളിലേയ്ക്ക് ബ്രഹ്മ-പദാർത്ഥം മാറ്റി സ്ഥാപിക്കുന്നു. പുരി നഗരം മുഴുവൻ വൈദ്യുതി വിച്ഛേദിക്കുന്ന ഈ ദിവസം നബകലേബറ ഉത്സവമായി ആഘോഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ബ്രഹ്മപദാർഥം സ്പർശിക്കാനോ ദർശിക്കാനോ മനുഷ്യർക്ക് ശക്തിയില്ലാത്തതിനാൽ ഇതിനായി നിയോഗിക്കപ്പെടുന്ന പൂജാരി ഈ മാറ്റിസ്ഥാപിക്കലിന് മുൻപ് കയ്യുറകൾ ധരിക്കുകയും സ്വന്തം കണ്ണുകൾ മൂടി കെട്ടുകയും ചെയ്യും
ജഗന്നാഥൻ്റെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ ഉത്സവമായ രഥയാത്രയും ലോകമെമ്പാടും ഭക്തർ ആഘോഷിക്കുന്നു. ജഗന്നാഥൻ്റെയും ബലഭദ്രൻ്റെയും സുഭദ്രയുടെയും ഭീമാകാരമായ ആലംകൃത രഥങ്ങൾ ഭക്തർ അടുത്തുള്ള അവരുടെ അമ്മായിയുടെ വസതിയായ ഗുഡിച്ച ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നു. ഈ രഥയാത്രയിൽ, ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ആളുകൾ ദേവീദേവന്മാരെ ദർശിക്കാനും അനുഗ്രഹം വാങ്ങാനും ഒത്തുകൂടുന്നു.
ഒറീസ യാത്രയിൽ നമ്മൾ സന്ദർശിക്കുന്ന മറ്റൊരു അത്ഭുതമാണ് കൊണാർക്കിലുള്ള സൂര്യക്ഷേത്രം. പതിമൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ സൂര്യഭഗവാനായി നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള ഈ ക്ഷേത്രം അതിന്റെ ശില്പകലാ നിപുണതകൊണ്ടും ഇന്നും പ്രവർത്തനക്ഷമമായ സൂര്യ ഘടികാരം കൊണ്ടും ലോകാത്ഭുതങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. ഇതിനും പുറമെ ചന്ദ്രഭാഗ ബീച്ച്, രാംചന്ദ് ക്ഷേത്രം, പീസ് പഗോഡ, 108 ശിവലിംഗങ്ങൾ ഉള്ള ലിംഗരാജ ക്ഷേത്രം, ശുദ്ധജല ഡോൾഫിനുകളെ കാണാനാകുന്ന സത്പദ-ചിലിക്ക തടാകങ്ങളിലെ ബോട്ട് സവാരി, രാജാറാണി ക്ഷേത്രം, മുക്തേശ്വർ ക്ഷേത്രം, ബുദ്ധിസത്തിന്റെയും ജൈനിസത്തിന്റെയും ചരിത്രമുള്ള കന്ദഗിരി-ഉദയഗിരി ഗുഹകൾ എന്നിവയിലും നമ്മൾ ഈ യാത്രയിൽ എത്തിച്ചേരും.
2024 ഏപ്രിൽ 4 മുതൽ 7 വരെ നടക്കുന്ന ഈ യാത്രയിലേയ്ക്ക് ബുക്കിങ്ങിനും കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്കും പേഴ്‌സണൽ ചാറ്റിലോ താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്ന ഫോൺ നമ്പറിലോ ബന്ധപ്പെടാം.
സന്ദീപ്
തീർത്ഥയാത്ര
+91 7306657775
[email protected]

01/03/2024

ചാർധാം യാത്രയും അതിന്റെ പ്രാധാന്യവും
സനാതന ധർമ്മം അനുശാസിക്കുന്നതിൽ പുണ്യയാത്രകളിൽ പ്രഥമസ്ഥാനം കൈലാസ യാത്രയ്ക്കാണെങ്കിലും ഏറ്റവും കൂടുതൽ യാത്രക്കാർക്ക് പങ്കെടുക്കുന്നത് രണ്ടാമത്തെ പരമ ശ്രേഷ്ഠയാത്രയായ ചാർധാം യാത്രയിൽ ആണ്.
ഭാരതത്തിന്റെ തീർത്ഥാടന പാരമ്പര്യത്തിൽ രണ്ടു തരം ചാർധാം യാത്രകളെ പറ്റി പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. അതിലാദ്യത്തേത് വൈഷ്ണവിസത്തിന്റെ നാലു ആരാധനാ ധാമങ്ങൾ/ക്ഷേത്രങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്നതാണ്. സത്യയുഗത്തിന്റെ ധാമമായ ബദരിനാഥ്, ത്രേതായുഗത്തിന്റെ ധാമമായ രമേശ്വരം, ദ്വാപരയുഗത്തിന്റെ ധാമമായ ദ്വാരക, കലിയുഗത്തിന്റെ ധാമമായ ജഗന്നാഥ പുരി എന്നിവയാണ് അവ. ഈ യാത്ര ഇന്ന് ബഡാ ചാർധാം എന്നറിയപ്പെടുന്നു. രണ്ടാമത്തെ ചാർധാം യാത്രയാണ് ഇപ്പോൾ ചോട്ടാ ചാർധാം യാത്ര അഥവാ ചാർധാം യാത്ര എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഭാരതത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രസിദ്ധമായ തീർത്ഥാടനം. ഇതിൽ യമുനോത്രി, ഗംഗോത്രി, കേദാർനാഥ്, ബദരിനാഥ് എന്നീ പുണ്യസ്ഥലങ്ങളാണ് ഉൾപ്പെടുന്നത്.
ആദ്യ ധാം ആയ യമുനോത്രി യമുനാ നദിയുടെ ഉത്ഭവസ്ഥാനമാണ്. സൂര്യദേവന്റെയും മേഘങ്ങളുടെ ദേവതയായ സരന്യുവിന്റെയും പുത്രിയായ യമുനയുടെ ഇരട്ട സഹോദരനാണ് യമദേവൻ. ദേവവൈദ്യന്മാരായ അശ്വനീ ദേവകളും, ശനീശ്വരനും യമുനയുടെ മറ്റു സഹോദരങ്ങളാണ്. യമുനാ ദേവിയെ വണങ്ങാൻ യമുനോത്രിയിൽ എത്തുന്ന ഭക്തർക്ക് ആരോഗ്യവും ശനിദോഷനിവാരണവും സംസാര ചക്രത്തിൽ നിന്നുള്ള മോചനവും ഈ സഹോദരന്മാർ നൽകി അനുഗ്രഹിക്കുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. വാഹനം എത്തിച്ചേരുന്ന ജാനകിചട്ടിയിൽ നിന്നും അഞ്ചു കിലോമീറ്റർ ദൂരം വരുന്ന ഈ ക്ഷേത്രമാർഗ്ഗം നടന്നോ, കുതിരപ്പുറത്തോ സഞ്ചരിക്കാവുന്നതാണ്. സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്നും 10,804 അടിയാണ് യമുനോത്രി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഉയരം.
ചാർധാം യാത്രയിൽ രണ്ടാമത്തേത് ഗംഗോത്രിയാണ്. ഒരു കാലത്ത് ഗംഗയുടെ ഉത്ഭവം ഗംഗോത്രിയിൽ തന്നെ ആയിരുന്ന ഗോമുഖിൽ നിന്നായിരുന്നു. ഇപ്പോൾ ആഗോള താപനം മൂലം ചുരുങ്ങിപ്പോയ ഗംഗോത്രി ഗ്ലെയ്ഷ്യറിന്റെ പിൻവാങ്ങൽ മൂലം ഗംഗോത്രിയിൽ നിന്നും 18 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ഗോമുഖ്. എങ്കിലും ഭഗീരഥൻ തപസ്സു ചെയ്ത ഭഗീരഥ ശിലയും, ഗംഗാദേവിയുടെ ക്ഷേത്രവും ഗംഗോത്രിയെ പുണ്യഭൂമിയാക്കുന്നു. ഗംഗോത്രിയിൽ ഗംഗാ സ്നാനത്തിനു ശേഷം നടത്തുന്ന പിതൃതർപ്പണം ഏറെ അനുഗ്രഹീതവുമാണ്. വൈകീട്ട് ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടക്കുന്ന ആരതി വളരെ ഭക്തിസാന്ദ്രമായ ഒരു സന്ദർഭമാണ്.
ഈ യാത്രയിൽ അടുത്ത ലക്ഷ്യസ്ഥാനം കേദാർനാഥ് ആണ്. പന്ത്രണ്ട് ജ്യോതിർലിംഗങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ് കേദാർനാഥ്. കേദാർനാഥിലെ ക്ഷേത്രം പഞ്ച പാണ്ഡവർ നിർമ്മിച്ചതാണ്. മഹാഭാരതയുദ്ധം കഴിഞ്ഞു ഗോത്രഹത്യയുടെയും ബ്രഹ്മഹത്യയുടെയും പാപഭാരം നീക്കാനായി പാണ്ഡവർ ഭാഗവാൻ ശിവനെ തേടിയിറങ്ങുന്നു. എന്നാൽ ഭാരതയുദ്ധത്തിൽ നടന്ന ആധാർമ്മികതയിൽ അസ്വസ്ഥനായിരുന്ന ശിവൻ പാണ്ഡവരിൽ നിന്നും ഒളിക്കാൻ നന്ദികേശ രൂപത്തിൽ ഗുപ്തകാശിയിൽ പോയി താമസിക്കുകയായിരുന്നു. ശിവന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട നഗരമായ കാശിയിൽ അന്വേഷിച്ചിട്ടും ശിവനെ കാണാതെ വന്നപ്പോൾ പാണ്ഡവർ ശിവനെ തിരഞ്ഞു ഗുപ്തകാശിയിൽ വരികയും നന്ദികേശനെ കണ്ടു തിരിച്ചറിയുകയും ചെയ്തു ഇനിയും മറഞ്ഞു പോകാതിരിക്കാനായി ഭീമസേനൻ ഓടിയെത്തി നന്ദികേശനെ പിടിച്ചു നിറുത്താൻ ശ്രമിച്ചു. എന്നാൽ ഭീമന്റെ പിടിയിൽ ഒതുങ്ങാതെ നന്ദികേശൻ ഭൂമിയിലേയ്ക്ക് താഴ്ന്നു പോകുകയും പിന്നീട് അഞ്ചു സ്ഥലങ്ങളിലായി നന്ദിയുടെ പല ശരീരഭാഗങ്ങളായി ഉയർന്നു വരികയും ചെയ്തു. ഇതിൽ പൂഞ്ഞ പൊന്തിവന്ന സ്ഥലമാണ് കേദാർനാഥ്. ഇവിടുത്തെ പ്രതിഷ്ഠയുടെ ആകാരം ഈ ഐതിഹ്യത്തിന് ഉപോൽബലകമാണ്. ഭക്തന്റെ സമസ്ത പാപങ്ങളും ദൃശ്യമാത്രയിൽ തന്നെ നിവാരണം ചെയ്യാൻ മാത്രം ശക്തമാണ് ഈ പ്രതിഷ്ഠ. ആദിശങ്കര സമാധിയും ഇവിടെ തന്നെ. സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്നും 11,755 അടി ഉയരത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഈ ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്ക് ഗൗരികുണ്ടിൽ നിന്നുള്ള 17 കിലോമീറ്റർ ദൂരം കാൽനടയായോ, കുതിര, പല്ലക്ക്, കുട്ട എന്നിവയിൽ എറിയോ ഹെലികോപ്റ്റർ ഉപയോഗിച്ചോ യാത്ര ചെയ്യാനാകും.
ഈ യാത്രയിലെ അവസാനത്തെ ധാമമാണ് ബദരീനാഥ്. ഭഗവാന്റെ സ്വർഗ്ഗാരോഹണ സമയത്ത് ഇനി കൃഷ്ണ ഭഗവാനെ കാണാനാകില്ലെന്നു പറഞ്ഞു വിലപിച്ച ഉദ്ധവരോട് ഭാഗവാൻ പറയുന്നത്, കലിയുഗത്തിൽ തന്നെ ബദരിനാഥിൽ വന്നു കാണാനാണ്. വിഷ്ണു ഭഗവാൻ സ്വയം തപസ്സനുഷ്ഠിച്ച, മരത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ ഭഗവാന്റെ തപസ്സിന് ലക്ഷ്മി ദേവി തണലേകിയ, നരനാരായണന്മാരുടെ തപോഭൂമിയായിരുന്ന, ഭഗവാൻ ശിവൻ ബ്രഹ്‌മകപാലം ത്വജിക്കാൻ ശ്രാദ്ധം ചെയ്ത പുണ്യഭൂമിയാണ് ചാർധാം യാത്രയിലെ അവസാന ധാമമായ ബദരിനാഥ്. ഈ നാലു ധാമങ്ങളും ദർശനം പൂർത്തിയാക്കുന്നത് മോക്ഷകവാടം തുറക്കുന്നു എന്ന് സനാതനധർമ്മത്തിൽ വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഭാരതത്തിൽ ലക്ഷക്കണക്കിന് തീർത്ഥാടകർ എല്ലാ വർഷവും നടത്തുന്ന പരമദിവ്യമായ യാത്രയാണ് ചാർധാം. ചാർധാം തീർത്ഥാടനം പരമ്പരാഗതമായി പടിഞ്ഞാറ് നിന്ന് ആരംഭിച്ച് കിഴക്ക് അവസാനിക്കുന്നു. തൽഫലമായി, ചാർധാം യാത്ര യമുനോത്രിയിൽ ആരംഭിച്ച് ഗംഗോത്രി, കേദാർനാഥ്, ബദരീനാഥ് എന്നിങ്ങനെയാണ് പൂർത്തിയാക്കുന്നത്. ഓരോ ഹിന്ദുവും തന്റെ ജീവിതത്തിൽ ഒരിക്കലെങ്കിലും ഈ തീർത്ഥാടനം നടത്തണം എന്നാണ് ആചാര്യ മതം.
ഈ യാത്രയിൽ നാലു ധാമങ്ങൾക്കു പുറമേ ഹരിദ്വാർ, ഋഷികേശ്, ലാക്കാമണ്ഡൽ, ബാർകോട്ട്, ഹർസിൽ, ഗുപ്‌തകാശി, ഗംഗാനാനി കുണ്ഡ്, ഗംഗാനാനി ഹോട്ട് സ്ട്രീം, ഉത്തർകാശി, ജോഷിമഠം, ധാരി മാതാ മന്ദിർ, ഊക്കിമഠം, കാലേശ്വർ എന്നീ സ്ഥലങ്ങളും അവിടുങ്ങളിലെ ക്ഷേത്രങ്ങളും ദർശിക്കാൻ സാധിക്കുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ അതിർത്തിയിലെ ആദ്യ ഗ്രാമമായ മാന, ഔലി എന്നിവയും സന്ദർശിക്കാൻ അവസരം കിട്ടുന്നു. പഞ്ചപ്രയാഗുകൾ (നദീ സംഗമങ്ങൾ) ഈ യാത്രയിൽ കാണാൻ കഴിയുന്ന മറ്റൊരു സൗഭാഗ്യമാണ്. അളകനന്ദയും ഭഗീരഥിയും സംഗമിച്ചു ഗംഗയായി മാറുന്ന ദേവപ്രയാഗ്, അളകനന്ദയും മന്ദാകിനിയും സംഗമിക്കുന്ന രുദ്രപ്രയാഗ്, അളകനന്ദയും പിണ്ടാരും സംഗമിക്കുന്ന കർണ്ണപ്രയാഗ്, അളകനന്ദയും ദൗലി ഗംഗയും സംഗമിക്കുന്ന വിഷ്ണുപ്രയാഗ്, അളകനന്ദയും നന്ദാകിനിയും സംഗമിക്കുന്ന നന്ദപ്രയാഗ് എന്നിവയാണ് പഞ്ചപ്രയാഗുകൾ. ശിവന്റെ ജടയിൽ നിന്നും ഏഴു ധാരകളായി പുറത്തേക്കൊഴുകുന്ന ആകാശഗംഗ ഈ പഞ്ചപ്രയാഗുകളിൽ വെച്ച് കൂടി ചേർന്ന് ഗംഗാനദിയായി തീരുന്നു. ദില്ലിയിൽ നിന്നും ആരംഭിച്ചു ദില്ലിയിൽ അവസാനിക്കുന്ന ഈ യാത്രയ്ക്ക് വേണ്ടിവരുന്നത് 12 ദിവസങ്ങൾ ആണ്. തീർത്ഥയാത്ര എല്ലാവർഷവും മെയ് മുതൽ ഒക്ടോബർ വരെ 6 ചാർധാം യാത്രകൾ സംഘടിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. 15 മുതൽ 24 വരെ അംഗങ്ങൾ പങ്കെടുക്കുന്ന ഈ യാത്ര പൂർണ്ണമായും ഗൈഡിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിൽ ആയിരിക്കും നടത്തപ്പെടുന്നത്. അടുത്ത ബാച്ച് പുറപ്പെടുന്നത് ജൂൺ 14 ന് ദില്ലിയിൽ നിന്നാണ്. May, June ബാച്ചിലേക്കുള്ള ബുക്കിംഗ് ഇപ്പോൾ ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. കേരളത്തിൽ നിന്നും കേരളം വരെ, സ്റ്റാൻഡേർഡ് റേറ്റിങ് ഉള്ള വൃത്തിയുള്ള ഹോട്ടലുകളിൽ, ട്വിൻ ഷെയറിങ് വ്യവസ്ഥയിൽ, രണ്ടു നേരത്തെ ഭക്ഷണം സഹിതം ഈ യാത്രയ്ക്ക് ഒരാൾക്ക് ചെലവ് വരുന്നത് 65,500 രൂപയാണ്. യാത്രയ്ക്ക് ബുക്ക് ചെയ്യുന്നവർക്ക് വസ്ത്രങ്ങൾ, സാമഗ്രികൾ, യാത്രയ്ക്കാവശ്യമായ തയ്യാറെടുപ്പുകൾ എന്നിവയെകുറിച്ചെല്ലാം വിശദമായ വിവരണവും നിർദ്ദേശങ്ങളും സമയാസമയം നൽകുന്നതായിരിക്കും.