Jeevitnadi

21/09/2026

In today’s KYS, we learn about a non-venomous snake known as the common trinket. Check how Rakesh and Arati rescued a Trinket snake and released it at our RMC stretch.

21/09/2026

🌍 Shaping Urban Water Management: Insights from Urban Water Forum 2026 💧✨

नद्यांना राजकीय किंवा महापालिकेच्या सीमा माहीत नसतात; त्या संपूर्ण पर्यावरण आणि मानवी जीवनाचा आधार असतात. म्हणूनच Jeevitnadi – Living River Foundation चे मूळ सूत्र नेहमीच 'एकत्रित प्रयत्न आणि सहकार्य' (Collective Efforts & Collaboration) हे राहिले आहे.🤝

नुकतेच आमच्या टीम मेंबर Shailaja Deshpande यांना 'IISER Pune' येथे पार पडलेल्या Urban Water Forum 2026 मध्ये जीवितनदीचे प्रतिनिधित्व करण्याची संधी मिळाली. (या कार्यक्रमाचे आयोजन ACWADAM, Biome Environmental Trust, Centre for Water Research - IISER Pune आणि Wipro Foundation यांनी केले होते).

“Urbanization in the Upper Bhima Basin” या पॅनेलमध्ये बोलताना शैलजा यांनी नदी संवर्धनात "Collectives" (एकत्रित गट) किती महत्त्वाचे आहेत यावर प्रकाश टाकला:

👉 Pune River Revival (PRR): पुणेकरांनी, तज्ज्ञांनी आणि संस्थांनी एकत्र येऊन पुण्याच्या नद्यांसाठी उठवलेला आवाज.

👉 Upper Bhima Collective: याच यशाच्या पाऊलखुणांवरून पुढे जात आता संपूर्ण नदी खोऱ्याचा विचार (River Basin Approach) करण्यासाठी सुरू झालेली नवी चळवळ!

🌱 इतर शहरांमधील महत्त्वाचे अनुभव:

या मंचावर देशभरातील वॉटर वॉरियर्सचे अनुभव ऐकायला मिळाले. बंगळुरूमधील विहिरींच्या माध्यमातून भूजल पुनर्भरण, चेन्नईतील तरुणांनी २०१९ च्या पूरानंतर उभे केलेले आपत्ती व्यवस्थापन, आणि धनबादमध्ये खाणकामामुळे दूषित झालेल्या पाण्यात 'मेघ पायन अभियान'ने तरुणांना एकत्र करून केलेली जनजागृती खरोखरच प्रेरणादायी होती. 🙌

🚜 फिल्ड व्हिजिट: आशेचा किरण विरूद्ध कटू सत्य

आशेचा किरण: लोहगाव येथील 'हरणतळे' तलाव पुनरुज्जीवन प्रकल्प आणि तेथील एका शाळेने रेन वॉटर हार्वेस्टिंग (RWH) व मॅनेज्ड अ‍ॅक्विफर रिचार्ज (MAR) द्वारे स्वतःला कसे पाणी-समृद्ध केले, हे पाहणे सुखद होते. 😍

कटू सत्य: पण जेव्हा सर्व प्रतिनिधींनी संगमवाडी रिव्हरफ्रंट डेव्हलपमेंट (RFD) आणि नाईक बेट जवळील नदीतील रसायनांचा पांढराफेसाळलेला फेस आणि कॉंक्रिटीकरण पाहिले, तेव्हा सगळेच हादरले. अशास्त्रीय प्रकल्प एका जिवंत परिसंस्थेला (Living Ecosystem) कसे नष्ट करू शकतात, याचे हे जिवंत उदाहरण होते. 💔

नद्या वाचवायच्या असतील तर प्रत्येकाला एकत्र यावेच लागेल. या अप्रतिम अनुभवाबद्दल सर्व आयोजक आणि कार्यकर्त्यांचे मनापासून आभार! नद्यांसाठी आपले एकत्रित प्रयत्न असेच सुरू ठेवूया. 💙

18/09/2026

पूजेतील निर्माल्याची फुले नदीत टाकता त्यापासून घरच्या घरी उत्तम सेंद्रिय खत कसे बनवावे?

हे सोप्या पद्धतीने शिकण्यासाठी हा व्हिडिओ नक्की पहा! 🌸🍃

Composting Masterclass with स्नेहल गोखले, अदिती देवधर.

👇 व्हिडिओ पाहण्यासाठी खालील लिंकवर क्लिक करा:

⌲ व्हिडिओ आवडल्यास नक्की इतरांबरोबर शेअर करा.

https://youtu.be/vn0SfQ-7iC0

निसर्ग सेवक संस्थेतर्फे आपण गेले तीन ते चार वर्षे मोठ्या प्रमाणावरती बागांमध्ये खत प्रात्यक्षिक आयोजित करत असतो. घरच्या घरी खत करावे याचा हा व्हिडिओ आहे.

निर्माल्य व्यवस्थापन कसे करावे आणि घरच्या घरी सेंद्रिय खत कसे बनवता...

18/09/2026

This weekend, let’s get our hands dirty for our rivers! 🌊

Please note:- all activities are subject to weather conditions. Call the stretch co-ordinator for more updates.

Choose a spot, show up, and make a difference. Every action counts.

🗓️ Saturday
📍 Mula River, Aundh → https://maps.app.goo.gl/H65jK2aipaws3U8F8

🗓️ Sunday
📍 Ram-Mula Confluence, Baner → https://goo.gl/maps/Ud5Y539B7d4uykLa8

📍 M***a River, Vitthalwadi → https://maps.app.goo.gl/4hMohpEfT9m8xtVB7

14/09/2026

सर्व गणेश भक्तांना श्री गणेश चतुर्थीच्या मनःपूर्वक शुभेच्छा!

आज गणेश चतुर्थीच्या औचित्याने श्री गणेशाला प्रिय 'गणेश पत्री' हा विशेष ब्लॉग प्रकाशित केला आहे. जरूर वाचा आणि पुढे पाठवा.

#श्रीगणेशपत्री
#पर्यावरणपूरकगणेशोत्सव
#पर्यावरणपूरकसणआणिउत्सव
#पर्यावरणसंवर्धन
#नद्यावाचवा
#नदीसंरक्षणआणिसंवर्धन
#जीवितनदी
#माझीनदीमाझीजबाबदारी
#हरितपृथ्वीसुंदरपृथ्वी

श्री गणेशाला प्रिय 'गणेश पत्री' भारतामध्ये वृक्षपूजन सिंधू संस्कृतीपासून सुरू झालेले आढळते. भारतीय ऋषिमुनींनी ग....

11/09/2026

This weekend, let’s get our hands dirty for our rivers! 🌊

Please note:- all activities are subject to weather conditions. Call the stretch co-ordinator for more updates.

Choose a spot, show up, and make a difference. Every action counts.

🗓️ Saturday
📍 Mula River, Aundh → https://maps.app.goo.gl/H65jK2aipaws3U8F8

🗓️ Sunday
📍 Ram-Mula Confluence, Baner → https://goo.gl/maps/Ud5Y539B7d4uykLa8

📍 M***a River, Vitthalwadi → https://maps.app.goo.gl/4hMohpEfT9m8xtVB7

📍 Mula River, Aundh → https://maps.app.goo.gl/H65jK2aipaws3U8F8

09/09/2026

Jeevitnadi – Urban Water Forum

3 September 2026 | Sangamwadi, Pune

3 September रोजी संगमवाडी येथे Jeevitnadi – Urban Water Forum अंतर्गत सहभागींसाठी एक विशेष river walk आयोजित करण्यात आला. भारताच्या विविध भागांतून आलेल्या सुमारे 30–36 सहभागींसाठी आयोजित या भेटीचा उद्देश पुण्याच्या नदीव्यवस्थेकडे केवळ नदी म्हणून नव्हे, तर शहराच्या इतिहास, जलसुरक्षा, पर्यावरण आणि विकासाशी जोडलेल्या जिवंत landscape म्हणून पाहणे हा होता.

संगमवाडीतील हा stretch मुद्दाम निवडण्यात आला. या ठिकाणाहून समोर नाईक बेट दिसते—नदीलगतचे biodiversity-rich riparian forest—तर जवळच संगमेश्वर मंदिर आहे. या दोन्ही ठिकाणांमुळे नदीचे ecological तसेच cultural dimensions एकाच परिसरात समोर येतात. मुळा-मुठा नदीच्या संगमाचा spatial perspectiveही या ठिकाणाहून अधिक स्पष्टपणे जाणवतो.

या walk दरम्यान पुण्याची water security, नदीचा इतिहास आणि शहराच्या वाढीचा नदीवर झालेला परिणाम याबद्दल चर्चा करण्यात आली. त्याचबरोबर सध्याच्या riverfront development च्या संदर्भात नदीकडे पाहताना ecology, biodiversity, सांस्कृतिक वारसा आणि urban infrastructure यांच्यातील संबंध समजून घेण्याचा प्रयत्न करण्यात आला.

या भेटीमुळे Urban Water या विषयाकडे एका व्यापक दृष्टिकोनातून पाहण्याची संधी मिळाली—ज्यात नदी, भूजल, शहराचा इतिहास, लोकजीवन, जैवविविधता आणि भविष्यातील water security हे परस्परांपासून वेगळे नसून एकाच urban water system चे भाग आहेत.

- जीवितनदी टीम

Tara Tanmayi S

09/09/2026

Join Zoom Meeting
https://us02web.zoom.us/j/84462432665?pwd=mV7CzSoPbnj0ygeZcEIDjOY1zomOvi.1
Meeting ID: 844 6243 2665
Passcode: 783444

07/09/2026

भाग: सिंहगड रस्ता

विधिवत
_आपल्या देवतांना सन्मानपूर्वक आणि विधीपूर्वक निरोप_

नमस्कार

विधिवत आणि जीवितनदी - लिविंग रिव्हर फॉउंडेशनच्या
_’दत्तक घेऊ नदी किनारा’_ या उपक्रमाअंतर्गत, आपल्या परिसरात, पूजेत / वापरात नसलेल्या किंवा भंगलेल्या, देवी - देवतांच्या / राष्ट्रपुरुषांच्या / आपल्या पूर्वजांच्या मूर्ती *(प्लॅस्टर ऑफ पॅरिस किंवा फायबर सोडून)* किंवा फ्रेम्स, धार्मिक पुस्तके, देवाची वस्त्रे, रुद्राक्ष, शाळीग्राम, शंख , कवड्या, माळा, गंगाजल, देव्हारे इत्यादी धार्मिक सामान यांचे संकलन करण्यात येणार आहे, त्याचा तपशील पुढीलप्रमाणे -

१३ सप्टेंबर, रविवार

ठिकाण: *श्री विठ्ठल रुक्मिणी मंदिर, विठ्ठलवाडी, हिंगणे खुर्द, सिंहगड मार्ग, पुणे*
https://maps.app.goo.gl/e3cxQB9oqY8N9u939

वेळ: *सकाळी ११ ते दुपारी १*

सदर संकलनासाठी खालीलप्रमाणे पैसे आकारण्यात येणार आहेत -
किमान मूल्य:
*रू २००/-* (पहिल्या एका किलोपर्यंत)
एक किलोपुढील प्रत्येक १०० ग्रॅमसाठी: रू २५/-
_(पैसे *रोख किंवा UPI* द्वारे स्वीकारले जातील)_

*जमा झालेल्या सर्व मूर्ती आणि फ्रेम्स यांची गुरुजींमार्फत विधिवत उत्तरपूजा केली जाईल आणि मगच त्या Recycling / Re-use (पुनर्निर्माण / पुनर्वापर) साठी पाठवण्यात येतील*

अधिक माहितीसाठी आणि स्पष्टतेसाठी आपण खालील व्हिडिओज बघू शकता -

*”विधिवत” ड्राईव्ह:* https://youtu.be/FU1_P9ZqvnY?si=r9vAWf0H-OycWOuk

*”विधिवत” बिझनेस मॉडेल:* https://youtu.be/4FkAgsRexnA?si=l2qvRsTTGOlOmSjI

सर्व नागरिकांनी या सुविधेचा अवश्य लाभ घ्यावा.

*विधिवत*
परिवर्तन भारती प्रा. लि.च्या पुढाकारातून
https://vidhivat.org
९४२२५९४२१५