31/08/2026
राखी उपक्रमातून मिळालेला ‘नकार पचवण्याचा’ धडा ❤️
कुठलाही उपक्रम तेव्हाच खऱ्या अर्थाने यशस्वी होतो, जेव्हा त्याचा योग्य आणि चांगल्या पद्धतीने उपयोग केला जातो, असे आम्हाला कायम वाटते. त्यामुळे कोणताही उपक्रम घेताना तो मुलांसाठी किती उपयोगी ठरेल, त्यातून त्यांना काय शिकता येईल, याचा आम्ही नेहमी विचार करतो.
असाच एक राखी तयार करण्याचा उपक्रम सत्यसाई सेवा समितीच्या महिला गटातर्फे घेण्यात आला. मुलींनी स्वतःची कलात्मकता वापरत अतिशय उत्साहाने आणि कमी वेळात सुंदर-सुंदर राख्या तयार केल्या. त्यांच्या हातून तयार झालेल्या या राख्या पाहून आपल्या उपमहापौर शर्मिलाताईंनी मुलींचे कौतुक केले आणि त्यांना प्रोत्साहन देत राख्या खरेदी करण्यासाठी ऑर्डरही दिली.
यातून मुलींना एक नवीन विचार सुचला, आपण राख्या तयार करतोच आहोत, तर त्यांची विक्री करूनही पाहूया.
कुठलीही वस्तू तयार करणे तुलनेने सोपे असते. पण ती वस्तू लोकांपर्यंत पोहोचवणे आणि तिची विक्री करणे, हे एक वेगळेच कौशल्य आहे. मुलांना केवळ ज्ञान मिळावे म्हणून नव्हे, तर त्यांना प्रत्यक्ष जीवनातील अनुभव मिळावा, यासाठी हा प्रयोग करून पाहावा असे आम्हाला वाटले.
याच संदर्भात एकदा एका शाळेतील लहान मुलाला मी सहज म्हटले, “लोकांनी खरेदी करायला नकार दिला तर?”
त्यावर त्याने दिलेले उत्तर मनाला खूप भावले. तो म्हणाला,
“आम्हाला नकार पचवायलाही शिकायला हवे ना!”
या छोट्याशा वाक्यात खूप मोठा जीवनधडा दडलेला होता.
म्हणून हाच विचार मनात ठेवून मुलींना एक दिवस राखी विक्री करण्याची परवानगी दिली. मात्र आता प्रश्न होता, मुलींना राखी विक्रीसाठी कुठे पाठवायचे?
नेहमीप्रमाणे आपल्या सुधीर सरांनी पुढाकार घेतला. त्यांच्या मार्गदर्शनाखाली मुलींसाठी स्टॉलची व्यवस्था करण्यात आली. मुलींनी अतिशय आत्मविश्वासाने लोकांशी संवाद साधत राखी उपक्रमाची माहिती सांगितली. काही मुली राख्यांची विक्री करत होत्या, तर काही मुली स्टॉलवरच नवीन राख्या तयार करून देत होत्या.
मुलींच्या उत्साहाला आणि त्यांच्या मेहनतीला लोकांनीही भरभरून प्रतिसाद दिला. पाहता पाहता दीडशेहून अधिक राख्यांची विक्री झाली. त्यातून केवळ राख्या विकल्या गेल्या नाहीत, तर मुलींनी अनेक नवी माणसे जोडली, संवाद साधला, आपल्या कलेची ओळख करून दिली आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे स्वतःवर विश्वास ठेवायला शिकल्या.
या संपूर्ण उपक्रमातून मुलींना अनेक गोष्टी शिकायला मिळाल्या—
निर्मिती, विक्री, संवादकौशल्य, आत्मविश्वास, टीमवर्क, लोकांशी वागण्याची कला आणि नकार स्वीकारण्याची तयारी.
शिक्षण हे केवळ चार भिंतींच्या आत मिळणारे ज्ञान नसते. प्रत्यक्ष अनुभवातून मिळणारे धडे आयुष्यभर लक्षात राहतात. या उपक्रमाने मुलींना असाच एक अविस्मरणीय अनुभव दिला.
आणि म्हणूनच, राखी तयार करण्यापासून सुरू झालेला हा उपक्रम शेवटी मुलींना आयुष्य जगण्याची कला शिकवून गेला.
या सुंदर अनुभवाची गोष्ट सगळ्यांपर्यंत पोहोचवावीशी वाटली… कारण मुलांच्या हातातील छोटीशी कलात्मकता, योग्य संधी मिळाली तर त्यांच्या आत्मविश्वासाची मोठी ताकद बनू शकते.
- टीम सहगामी फाउंडेशन
