Muktangan Rehabilitation Center, Pune, India

23/06/2026

ऑगस्ट महिन्यामध्ये मुक्तांगणची स्थापना होऊन 40 वर्ष पूर्ण होतील. आत्तापर्यंत हजारो रुग्णांनी मुक्तांगणमधे व्यसनमुक्तीसाठी उपचार घेतले. रुग्णमित्रांशी बोलताना आम्हाला एक गोष्ट लक्षात येते की प्रत्येक माणूस वेगळा असतो. त्या प्रत्येकाकडून आम्हाला काहीतरी नवीन शिकायला मिळतं.
'रुग्णमित्र हेच आपले सर्वात पहिले गुरू आहेत,' असं माझे आई-बाबा डॉ अनिता आणि डॉ अनिल अवचट म्हणायचे.
रुग्णमित्रांकडून, तसेच या क्षेत्रातील तज्ञांकडून शिकणे निरंतर सुरूच राहणार आहे.
पण आम्ही जे शिकत आहोत ते पुढच्या पिढीपर्यंत पोचवावे ही सुद्धा आमची जबाबदारी आहे.
त्यामुळे मुक्तांगणतर्फे नियमितपणे प्रशिक्षण कार्यक्रम आयोजित केले जातात.
देशातील आणि परदेशातील विद्यार्थी मुक्तांगणमधे इंटर्नशिपसाठी येतात. खरंतर या विद्यार्थ्यांकडूनही आम्हाला शिकायला मिळतं.
नवीन शैक्षणिक धोरणामधे इंटर्नशिपच्या माध्यमातून प्रत्यक्ष ज्ञान घ्यायला सुद्धा महत्त्व देण्यात आले आहे.
त्यानुसार शैक्षणिक संस्था आणि विद्यापीठांबरोबर मुक्तांगणचे सामंजस्य करार झाले आहेत. दोन-तीन वर्षांपूर्वी सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठाशी मुक्तांगणचा करार झाला. त्यानुसार मानसशास्त्र विभागाचे विद्यार्थी दरवर्षी इंटर्नशिपसाठी मुक्तांगण मध्ये येतात.
कालच आम्ही छत्रपती संभाजीनगर येथील एमजीएम विद्यापीठाबरोबर सामंजस्य करार केला. त्यानुसार आता तेथील क्लीनिकल सायकॉलॉजीचे विद्यार्थी कौन्सिलिंगचे प्रत्येक्ष ज्ञान घेण्यासाठी दरवर्षी मुक्तांगण मध्ये येतील.
शिकणे आणि शिकवण्याची प्रक्रिया मुक्तांगणमधे सतत सुरू राहील.

मुक्ता पुणतांबेकर
संचालक, मुक्तांगण व्यसनमुक्ती केंद्र, पुणे
फोन 9922028366

Muktangan is going to complete 40 years of its establishment this August. Till now, thousands of patients have sought treatment for addiction at Muktangan. While talking to our patients, we realize that every person is different. We get to learn something new from each of them.
'Patient friends are our first teachers,' my parents Dr Anita and Dr Anil used to say.
We will continue to learn from patients, as well as experts in this field.
But it is also our responsibility to pass on what we are learning to the next generation.
Therefore, Muktangan regularly organizes training programs.
Students from India and abroad come to Muktangan for internships. In fact, we also get to learn from these students.
The new educational policy has given importance to gaining practical knowledge through internships.
Accordingly, Muktangan has signed MoUs with educational institutions and Universities. Muktangan signed an agreement with Savitribai Phule Pune University few years ago. Accordingly, students of the psychology department come to Muktangan every year for internship.
Yesterday, we signed a Memorandum of Understanding with MGM University, Chhatrapati Sambhajinagar. Now the students of Clinical Psychology from MGM University will come to Muktangan every year to get practical knowledge of counseling through internships.
The learning and teaching from each other will always continue in Muktangan.

Mukta Puntambekar
Director, Muktangan Addiction De-addiction Center, Pune
Phone 9922028366

19/06/2026

15/06/2026

14.06.2026 Sunday..

World Blood Donor Day and Director of Muktangan Rehabilitation Center, Pune, India, Mukta Puntambekars birthday

Muktangan Thane Follow up meeting took place at Saptasopan Iph indoors

Meeting began with prayer and two minutes silence in remembrance of Dr Anand Nadkarni, few people shared their fond memories about him.

Today there were four sobriety birthdays Baburao S completed 1 year, Vivek S completed 5 years, Pramod Udar 36 years their sharings were learnings role of their spouses, mentors another learning experience.

12/06/2026

जागतिक रक्तदाता दिनानिमित्त उद्या 13 जून रोजी मुक्तांगणमधे दुपारी दोन ते पाच या वेळेत रक्तदान शिबिराचे आयोजन केले आहे.
सर्व मुक्तांगण मित्र आणि हितचिंतकांनी जरूर मुक्तांगणला येऊन रक्तदान करावे आणि त्यामुळे मिळणारे जे अपूर्व समाधान असते त्याचा अनुभव घ्यावा.
खूप लोकांना मुक्तांगण बघायची इच्छा असते. त्यांनीही उद्या या कार्यक्रमाला जरूर यावे.
ज्या मुक्तांगण मित्रांना उद्या पुण्यात येणे शक्य नाही त्यांनी आपल्या जवळच्या रक्तपेढीत रक्तदान करा. आम्हाला फोटो जरूर पाठवा.

मुक्ता पुणतांबेकर,
संचालक,
मुक्तांगण व्यसनमुक्ती केंद्र, पुणे
फोन-9922028366

#रक्तदान

10/06/2026

#कामगार_सभा या कार्यक्रमात जरूर ऐका, 'कामगारांमधील व्यसनाधीनता' याविषयी प्राची परांजपे यांनी घेतलेली मुक्तांगणच्या संचालक मुक्ता पुणतांबेकर यांची मुलाखत...

सादरकर्ते - विक्रांत मंडपे

प्रसारण - भारतीय सौर दिनांक २१ ज्येष्ठ शके १९४८ अर्थात गुरुवार, दि. ११ जून २०२६ रोजी सायं. ६ वाजून ३० मिनिटांनी आकाशवाणी पुणे केंद्रासह महाराष्ट्रातील आकाशवाणीच्या सर्व प्राथमिक केंद्रांवरून.

लाईव्ह स्ट्रीमिंगवर ऐकण्यासाठी डाउनलोड करा, हे मोबाईल ऍप्लिकेशन.

•⁠ ⁠Android App - https://play.google.com/store/apps/details?id=com.parsarbharti.airnews

•⁠ ⁠iOS App - https://apps.apple.com/in/app/newsonair/id1450030867

•⁠ ⁠Web Link - https://akashvani.gov.in/radio/live.php?channel=179

04/06/2026

सुप्रसिद्ध मराठी अभिनेता ललित प्रभाकर याने काल मुक्तांगणला भेट दिली.
त्याच्या मालिका, चित्रपट याविषयी आमच्या खूप गप्पा झाल्या. डॉ आनंदीबाई जोशी यांच्याबद्दलच्या 'आनंदीगोपाळ' चित्रपटात त्याने गोपाळरावांची भूमिका केली आहे. ज्या काळामध्ये स्त्री घराबाहेर पडू शकत नव्हती, त्या काळात गोपाळरावांनी पत्नीला डॉक्टर बनवण्यासाठी परदेशी पाठवले याविषयी तो खूप भरभरून बोलला.
सध्या तो नामदेव ढसाळ यांच्याबद्दल 'ढसाळ' नावाचा चित्रपट करत आहे. नामदेव ढसाळ यांच्या रोल मधले त्याने फोटो दाखवले. नामदेव काका बाबाचे मित्र असल्यामुळे मी त्यांना भेटले आहे. फोटोमध्ये खरंच ललित नामदेव ढसाळ यांच्या सारखाच वाटत होता.
आम्ही त्याला मुक्तांगण दाखवत असताना स्टाफला त्याच्याबरोबर फोटो काढण्याचा मोह आवरत नव्हता. रुग्णमित्र खूप कौतुकाने त्याच्याभोवती जमून गप्पा मारत होते.
तो जेव्हा मुक्तांगणच्या बाहेर पडत होता तेव्हा एक अठरा एकोणीस वर्षाचा ड्रग्जचा व्यसनाधीन मुलगा ऍडमिट होण्यासाठी आला. समोर ललितला बघून आश्चर्यचकित झाला. एकदम चेहऱ्यावरचे अभाव बदलले. ललितला शेकहँड करून तो कसा त्याचा फॅन आहे हे सांगायला लागला. त्यामुळे या मुलाला ऍडमिट होण्यासाठी आम्हाला कौन्सिलिंग करायलाच लागलं नाही. तीस दिवस राहायला तो लगेचच तयार झाला.
ललित प्रभाकर या नम्र,अभ्यासू, मेहनती अभिनेत्याशी भेट झाली याचा खूप आनंद वाटला.

31/05/2026

सिगरेट, तंबाखू म्हणजे छोटं व्यसन अशी बऱ्याच लोकांची कल्पना असते. त्यामुळे ते सहसा हे व्यसन सोडायचा प्रयत्न करत नाहीत.
खरंतर कुठलंच व्यसन छोटं नाही. सर्वच व्यसने मोठी आहेत आणि त्यातही तंबाखूयुक्त पदार्थांचे व्यसन हे तर फारच भयानक आहे. त्यामुळे हृदयरोग ,ब्लडप्रेशर, कॅन्सर असे आजार होऊ शकतात. आरोग्यावर इतरही अनेक प्रकारचे गंभीर दुष्परिणाम होतात.
हे व्यसन तुलनेने स्वस्त असते. कुठेही उपलब्ध असते .दारू ड्रग्सच्या सेवनामुळे माणूस आक्रमक बनतो, तसं यात होत नाही. त्यामुळे लोकांना हे छोटं व्यसन आहे असं वाटतं.
आमच्या रुग्णमित्रांशी बोलताना एक गोष्ट लक्षात येते की त्यांना तंबाखू किंवा सिगरेट सोडायला खूप जास्त अवघड वाटतं. त्याची सतत येणारी तल्लफ खूप जबरदस्त असते.
मुक्तांगणमधे तंबाखूयुक्त पदार्थांचं व्यसन सोडायलाही मदत केली जाते.
त्यामुळे येणारे विड्रॉल सिम्प्टम्स कमी करणे, तल्लफ कमी करणे यासाठी वैद्यकीय उपचार आहेत. हे कुठेही घेता येतात.
'फक्त आजचा दिवस', हा एक मंत्र व्यसन सोडायला मदत करतो. रोज सकाळी उठल्यानंतर एवढाच निश्चय करायचा, 'फक्त आजचा दिवस मी व्यसनमुक्त राहीन'. हा एक छोटा निश्चय आहे. त्याचे दडपण मनावर येत नाही.
मार्क ट्वेन या प्रसिद्ध लेखकाचं एक वाक्य आहे, "सिगरेट सोडणं खूप सोपं आहे. मी रोज एकदा तरी सोडतो".
बऱ्याच लोकांची हीच अवस्था झालेली असते. व्यसन सोडता येतं पण सोडलेलं टिकवून ठेवता येत नाही.
ते टिकवून ठेवता यावं म्हणून मदतीची आवश्यकता असते. त्यासाठी बरेच सपोर्ट ग्रुप आहेत. सध्या ऑनलाइन सपोर्ट ग्रुप सुद्धा उपलब्ध आहेत
Ni****ne Anonymous (NICA) निकोटीन सोडायला मदत करण्याचा एक आधार गट आहे.
रोज याच्या चार ऑनलाईन मीटिंग झूम प्लॅटफॉर्मवर उपलब्ध असतात .त्याची लिंक पहिल्या कमेंट मध्ये दिली आहे.
आमचे मुक्तांगण मित्र वैभव हे याचे कार्यकर्ते आहेत. ते स्वतः मुक्तांगणधे ऍडमिट होते. ते दोन वर्षे व्यसनमुक्त आहेत.
आपल्या ओळखीत कोणाला हे व्यसन असेल तर त्यांच्यापर्यंत ही माहिती नक्की द्या.
31 मे: जागतिक तंबाखू विरोधी दिनाच्या निमित्ताने मुक्तांगणच्या कामाला पाठिंबा द्या.

मुक्ता पुणतांबेकर,
संचालक,
मुक्तांगण व्यसनमुक्ती केंद्र, पुणे
फोन 9922028366

Many people think that ci******es and to***co are small addictions. That's why they don't usually try to quit it.
Actually, no addiction is small. All addictions are harmful and addiction to to***co products is very dangerous. It can cause diseases like heart disease, blood pressure, cancer. It also has many other serious side effects on health.
These products are relatively cheap. They are available everywhere. Consumption of alcohol or drugs, makes a person aggressive. This doesn't happen with Ni****ne use. That's why people think that this is a small addiction.
From the experience of our patient friends we realise that they find it very difficult to quit to***co or ci******es. The constant craving for it is very strong.
Muktangan also helps in quitting addiction to to***co products.
Medical treatment to treat withdrawal symptoms and cravings is available. This can be taken anywhere.
'One day at a time', is a mantra that helps in quitting addiction. Every morning after waking up, make this resolution, 'Just for today I will be sober'. This is a small resolution.
Famous writer Mark Twain has said, "Quitting ci******es is very easy. I quit at least once a day".
Many people are in this situation. They can quit the addiction but cannot maintain it.
They need someone's help to do this. There are many support groups for that. Currently, online support groups are also available.
Ni****ne Anonymous (NICA) is a support group to help quit ni****ne.
Its four online meetings are available every day on the Zoom platform. The link is given in the first comment.
Our Muktangan friend Vaibhav is involved in this activity. He himself was admitted to Muktangan. He has been free from addiction for the last two years.
If you know anyone who has this addiction, be sure to share this information with them.
May 31: Support Muktangan's work on World No To***co Day.

Mukta Puntambekar,
Director,
Muktangan Addiction De-Addiction Center, Pune
Phone 9922028366

***coDay

29/05/2026

मुक्तांगण व्यसनमुक्ती केंद्रात अकाउंटंटची गरज आहे. यासाठी वयाची किंवा अनुभवाची अट नाही. बीकॉम लोकांनीच अर्ज करावे. यासाठी सुरुवातीचा पगार 18000 रुपये आहे.ज्यांना हा पगार चालेल त्यांनीच अर्ज करावा.
ई-मेल- [email protected]