31/03/2026
RASANBLEMAN PATRIYOTIK: NOU TOUT DEYÈ PEYI N POU L KA VANSE.
Diachoix Belfond
Moun anvan tout bagay
31 mas 2026
____________________________________
An nou konsidere Rasanbleman tankou yon gwoupman eleman nan yon zòn byen presi. Nan definisyon sa, nou pa chita sèlman sou volonte moun yo dirèk pou yo rasanble ansanm tankou nan kad reyinyon ni nou pa mete aksan tou sou rasanbleman tankou manifestasyon politik ki konn fèt pou yon rezon tankou yon lòt. nou pran rasanbleman, volontè ou pa, tankou tout gwoupman eleman pou kèlkeswa rezon an. Fason nou konprann rasanbleman pral koumanse chanje sans pou nou lè yo koumanse atache ak li kèk lòt mo ; mo sa yo vin pote presizyon sou eleman ki rasanble yo, ann pran egzanp si nou ta di : rasanbleman fanm, rasanbleman jenès, rasanbleman pwofesyonèl sante, rasanbleman patriyotik, elatriye.
Nan ka pa nou an se RASANBLEMAN PATRIYOTIK la ki enterese nou. Se sou li nou ta renmen di de mo ak twa pawòl. Kòm nou wè mo rasanbleman deja, kounyeya li t ap bon si nou ta wè mo patriyotik la ki li menm kapab defini tankou tout sa ki touche " yon santiman apatnans, yon atachman ak yon peyi" (Daucé, Le Huérou, Rousselet, 2013). Apre nou fin gen definisyon " Rasanbleman ak Patriyotik" li fasil pou nou kapab defini Rasanbleman Patriyotik la.
Nou defini Rasanbleman Patriyotik la tankou : 《 *Tout gwoupman moun, nan yon santiman apatnans, atachman ak yon peyi ki vize devlope, kore tout lide ou aksyon ki pou fè yon peyi avanse sou yon fòm tankou yon lòt* 》.
Pou n pi byen pèmèt nou konprann n ap pran kèk ka ki te pase nan peyi nou e ki ap pase nan moman sa :
1. Ka chèf Leen lan
Nan mwa avril 2025 pèp aysiyen an leve ak yon sèl lide, kore chèf Leen Excellent ki lanse yon defi bay tèt li pou l antre nan " Guiness World Records " . Li vle fè manje pandan 120 è, soti 7 pou rive 15 avril. Chèf Leen reyini dèyè li tout yon pèp, yon pèp ki gen yon santiman apatnans, atachman ak kilti li e ki wè manje l konn manje chak jou k ap kwit pou antre andedan kè lemonn. Se fyète chak grenn moun e tout yon pèp chèf Leen te ye nan moman li t ap bay swè li pou kilti yon pèp ki vle retounen jwenn grandè li.
2. Ka seleksyon Nasyonal la
18 novamm 2026, tout pèp ayisyen an kenbe souf yo. 18 novamm dat yo te genyen batay pou lendepandans yo e dat yo pra l jwe kalifikasyon yo pou yo patisipe nan yon dezyèm mondyal Foutbòl, youn nan pi gwo konpetisyon espò nan mond lan. Apre 90 minit boul, Ayiti kale e kalifye pou mondyal foutbòl 2026 la kote l pral afwonte Ekòs, Brezil ak Mawòk. Apre 90 minit sa fini, pèp la pran lari, DJ, bann rara... Anpil moun desann nan lari pou yo fete kalifikasyon pèp la nan mondyal 2026 (Juste, 2025).
3. Abigaïl Alexandre
Ak laj 21 lane, Abigaïl chanpyon konkou elokans " Eloquentia ", Pari, nan peyi Lafrans. Pami plis pase 2 000 kandida se li menm ki rive chanpyon konkou sila. Menm lè pa t gen anpil moun ki te swiv konkou a, apre tout moun te jwenn nouvèl la 25 mas 2026 la, se yon gran rasanbleman ki te fèt sou rezo sosyal yo pou fete chanpyon an ak bèl pakou li yo (Alterpresse , 2026).
4. Ka Ariana
22 mas 2026 yon enfliyansèz 19 lane debake nan Lafrik, sou kontinan zansèt yo, nan peyi Togo pou patisipe nan konkou " House of Challenge"( konkou sila vle fè pwomosyon pou jèn lidè ak inovasyon sosyal). Ariana, ki gen pase 13 milyon abòne sou TikTok, wè tout pèp ayisyen kanpe ak li (Dieuve, 2026). Se tout kontinan ki sezi wè kouman pèp hayisyen an rasanble dèyè Ariana.
Kat egzanp nou pran yo, se egzanp byen frèch. Egzanp kote pèp ayisyen an rasanble pou fè fyète tèt yo e nan moman sa yo pèsonn pa fè diferans klas, relijyon, ideyolojik, elatriye. Tout moun se moun, tout moun se ayisyen e tout moun rasanble nan yon santiman apatnans, atachman ak peyi yo Hayti ki se premye nasyon nwa ki libere tèt li anba jouk lesklavaj loksidan.
Nan yon peyi tankou Hayti kote tout bagay yo ap desann piba chak jou, dènye tan sa yo, nou montre fason nou ap chache rezon pou nou fyè paske n se haysyen. Nou vle montre lemonn kiyès nou ye.
Nou kwè Rasanbleman Patriyotik sa yo bon anpil. Yo ede nou konprann epi yo ede lòt peyi konnen pèp haysyen an se yon gran pèp. Nou rete pou nou fè yon rasanbleman patriyotik dèyè yon Pwojè Sosyete ki kapab ban nou fyète tè a menm jan sa te ye lontan. Li klè pa gen okenn Pwojè Sosyete ki kapab pran san Rasanbleman Patriyotik.
Rasanbleman Patriyotik dèyè chak mouvman ki ka fè haysyen fyè montre andedan kè haysyen an li damou peyi l e li " pa gen okenn peyi derechanj" (Tayson Simon).
Tout haysyen dwe rasanble dèyè peyi yo pou yo bay sa yo kapab pou peyi a avanse. Se devwa Patriyotik sa memwa zansèt yo kite.Yo menm yo te bay lavi yo pou nou genyen peyi nou genyen la.
__________________________________
REFERANS
- Alterpresse. (2026). Élan de fierté en Haïti après la victoire d’Abigaïl Alexandre au concours Eloquentia 2026 à Paris. An liy : https://www.alterpresse.org/Elan-de-fierte-en-Haiti-apres-la-victoire-d-Abigail-Alexandre-au-concours-Eloquentia-2026-a-Paris vizite nan dat 29 mas 2026
- Daucé, F, Le Huérou A, Rousselet, K. (2013). Les diversités du patriotisme contemporain. Critique Internationale, (58), p. 9-17. ⟨10.3917/crii.058.0009⟩. ⟨halshs-00804306⟩
- Dieuve, O-L, L. (2026). Ariana Milagro Lafond dans la compétition House of Challenge 2026. Chokarella. An liy : https://www.chokarella.com/2026/03/23/ariana-milagro-lafond-dans-la-competition-house-of-challenge-2026/ vizite nan dat 29 mas 2026.
- Juste, J. (2025). Ayiti nan mondyal, ayisyen pran reve. Jonelblog. An liy: https://joneljuste.com/2025/11/19/ayiti-nan-mondyal-ayisyen-pran-reve/ vizite nan dat 29 mas 2026
- Museless. ( 2025). Leen Excellent : Une cheffe haïtienne en mission pour l’histoire. An liy : https://muselles.org/leen-excellent-une-cheffe-haitienne-en-mission-pour-lhistoire/ vizite nan dat 29 mas 2026
