07/03/2025
ANN METE MEN! KOMINOTE A SE NOU TOUT!
Solèy la fenk leve sou kominote nou an. Yon ti van dous ap pase, fè fèy pye mango yo danse nan yon melodi natirèl. Anba galri kay granmoun yo, gen sa kap netwaye devan lakou yo,ou ka tande kèk vwa ap rakonte koze lontan, pandan timoun ap kouri nan lari. Lè ou gade nan zòn nan, ou wè moun ap pase ak galon sou tèt pou al chèche dlo, sa ki pral nan jaden ak wou sou do,plan diri sou tèt ti madanm,konbit pike dire kap planifye,tafya kap koule nan pike dire nan fè konkou sak konn pi byen pike, apre konpetisyon se al plonje nan kannal pou nal fè koul anba dlo. O wi lavi andeyò se sous viv ansanm.
Kominote a vivan! Men, si w gade pi fon, si w koute pi byen, ou ap remake gen yon bagay ki manke… Yon lespwa ki fennen, yon divizyon ki mete kominote nou an sou fren!
Nou di nou vle devlopman, nou di nou vle avansman, men chak fwa nou fè yon pa annavan, nou menm tou nou rale kominote a de pa an aryè! Jalouzi, egoyis, divizyon, mank angajman—se sa k ap ravaje nou! Depi se pa mwen ki fè l, depi se pa moun pa m ki lidè, depi se pa nan zòn pa nou pwojè a fèt, nou pa mete men! Men eske nou panse nou ka avanse konsa.
KI KOTE PWOBLÈM LAN YE?
Nou chak gen yon wòl pou nou jwe, men olye nou mete men ansanm, nou fè devlopman tounen yon konpetisyon! Se pa moun deyò ki anpeche nou grandi, se nou menm!
1. Divizyon ki fè nou pèdi fòs nou
• Katye kont katye, gwoup kont gwoup, moun kont moun! Olye nou mete tèt nou ansanm, nou kontinye mete baryè sou devlopman nou!
2. Jalouzi ak egoyis k ap pouri lespwa
• Si se pa mwen ki lidè, si se pa zanmi m ki devan, mwen pa mete men! Olye nou sipòte moun ki ka mennen nou pi lwen, nou mete pye sou yo!
3. Moun ki ap viv nan kominote a pa angaje ase
• Ou menm ki Ayiti, ou menm k ap viv nan kominote a, ou se premye moun ki benefisye lè gen yon pwojè ki fèt! Men, souvan, se menm moun sa yo ki pi pasif!
• Kannal ap netwaye, Ou kanpe gade olye w pote kole!
• Konbit ap fèt pou pase men nan kèk kote nan wout lakay,Ou pa sipòte!
• Netwayaj ap fèt? Ou fèmen pòt ou, ou pa voye je sou li!
4. Diaspora a ap sakrifye, men eske nou rekonèt sa?
• Chak dola ki voye soti aletranje se yon sakrifis! Yo mete travay di sou do yo pou yo ka voye èd!
• Yo redwi sou sa y ap depanse! Yo oblije kite kèk liks, yo bliye fanmi yo,yo travay de doub pou kominote nou kapab jwenn!
• Men eske nou menm ki sou plas nou fè ase pou nou montre nou apresye sakrifis sa yo?
KI SOLISYON NOU KA POTE?
Nou bouke ap plenyen, nou bouke ap di “lavi di,” “pa gen avni,” “pa gen chanjman.” Noumenm ki vle wè chanjman an, ann fè l!
1. NOU TOUT DWE ANGAJE NOU!
• Ou pa gen lajan? Bay tan ou! Bay men ou!
• Ou pa kapab finansye yon pwojè? Sipòte sa k ap fèt!
• Ou wè moun ap travay pou devlopman kominote a? Fè yo santi ou sou bò yo!
2. AKSEPTE LIDÈ KI KA MENE NOU PI LWEN!
• Tout moun pa ka lidè! Men si nou wè gen moun ki gen kouraj, ki gen vizyon, ki vle ede, ann sipòte yo!
• Lidè pa vle di chèf! Lidè se moun ki mete tèt yo pou pouse kominote a pi lwen!
3. SIPÒTE AK PWOTEJE SA K AP FÈT!
• Lè yon pwojè ap fèt, pa gade li pase!
• Pa kite li kraze! Pa kite l mal jere!
• Travay ansanm pou l abouti!
4. RESPEKTE AK APRESYE DYASPORA A!
• Pitit kominote a k ap viv aletranje pa gen obligasyon voye èd, men yo fè l ak tout kè yo!
• Nou dwe montre yo nou apresye yo, nou dwe fè yo wè sakrifis yo p ap gaspiye!
ANN LEVE KANPE! SISPANN BAY BLAME! SISPANN GONFLE PWOBLÈM! ANN METE MEN!
Si nou kontinye divize, nou tout ap kontinye soufri! Si nou pa mete men, nou p ap janm avanse! Jodia se moman pou nou mete tout bagay sou kote:
• Ase ak jalouzi!
• Ase ak pale anpil pou anyen!
• Ase ak chita gade pandan lòt ap travay!
• Ase ak apwòch “se pa mwen ki fè l, m p ap mete men”!
Kominote a pa pou yon sèl moun, li pa pou yon gwoup, li pa pou yon zòn—li pou NOU TOUT!
ANN METE MEN! ANN BATI AVNI NOU!
Jonas THELUSMA
Anseyan,Jounalis,Piblisitè.
Pitit lakay.
(509)43 16 06 10
48 58 14 75
