21/04/2026
Ας αφιερώσουμε λίγα λεπτά να διαβάσουμε τα πολύ σημαντικά στοιχεία που αναφέρονται στην επιστολή της Επιτροπή ΑΓΩΝΑ Πολιτών Βόλου κατά της καύσης σκουπιδιών προς τις αρμόδιες αρχές που βασίζονται σε επίσημα έγγραφα της ίδιας της βιομηχανίας στην πόλη του Βόλου.
Κατεπείγουσα επιστολή
ΕΝΩΠΙΟΝ ΚΑΘΕ ΑΡΜΟΔΙΑΣ ΑΡΧΗΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ
ΠΡΟΣ:
Περιφέρεια Θεσσαλίας – Γραφείο Περιφερειάρχη / Αντιπεριφερειάρχη Μαγνησίας
Περιφέρεια Θεσσαλίας – Διεύθυνση Περιβάλλοντος & Χωρικού Σχεδιασμού
Υπουργείο Περιβάλλοντος & Ενέργειας (ΥΠΕΝ) – Διεύθυνση Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης (ΔΙΠΑ)
Αποκεντρωμένη Διοίκηση Θεσσαλίας – Τμήμα Επιθεώρησης Περιβάλλοντος
ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ:
Συνήγορο του Πολίτη
Εισαγγελία Πρωτοδικών Βόλου
ΜΜΕ
ΘΕΜΑ: ΚΑΤΕΠΕΙΓΟΥΣΑ. Επίσημη αίτηση κατάθεσης εγγράφων και Καταγγελία σχετικά με τη νομιμότητα λειτουργίας της ΑΓΕΤ-LafargeHolcim μετά τη λήξη της ΑΕΠΟ και τις καταγεγραμμένες υπερβάσεις ρύπων (Έκθεση 2025).
Ημερομηνία: 22/04/2026
Αξιότιμοι κύριοι,
Η «Επιτροπή Αγώνα Πολιτών Βόλου» και ο «Σύλλογος για την Υγεία και το Περιβάλλον», ασκώντας το νόμιμο δικαίωμά μας για προστασία του δημόσιου αγαθού της υγείας και του περιβάλλοντος (βάσει της Σύμβασης του Aarhus και του Ν. 2690/1999), αιτούμαστε την άμεση έγγραφη ενημέρωσή μας και τη χορήγηση αντιγράφων για τα ακόλουθα κρίσιμα ζητήματα:
Α. Λήξη ισχύος της ΑΕΠΟ: Η αρχική Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ) της μονάδας (έτους 2014) είχε επίσημη ημερομηνία λήξης την 10η Ιανουαρίου 2026. Δεδομένου ότι οι τροποποιήσεις του 2017 δεν παρατείνουν τη διάρκεια ισχύος της κύριας άδειας, ερωτάται η υπηρεσία:
1. Έχει κατατεθεί πλήρης φάκελος για την ανανέωση της ΑΕΠΟ τουλάχιστον 10 μήνες πριν τη λήξη της (δηλ. έως τον Μάρτιο 2025); Παρακαλούμε για τη χορήγηση του σχετικού αριθμού πρωτοκόλλου.
2. Σε περίπτωση μη εμπρόθεσμης αίτησης, με ποιο νομικό καθεστώς συνεχίζεται η δραστηριότητα της καύσης αποβλήτων μετά τις 10/01/2026;
3. Ερωτάται η ΔΙΠΑ/ΥΠΕΝ: Η ΜΠΕ που τέθηκε σε διαβούλευση το 2024 αφορά αποκλειστικά τη μεταφορά με πλοία ή αποτελεί το σώμα της αίτησης για την ανανέωση της ΑΕΠΟ του 2014 που λήγει τον Ιανουάριο του 2026; Εάν ισχύει το δεύτερο, ζητούμε να ενημερωθούμε πώς διασφαλίζεται η τήρηση των όρων υγείας, δεδομένου ότι η νέα μελέτη πρέπει να κριθεί συνολικά και όχι αποσπασματικά.
Β. Καταγεγραμμένες υπερβάσεις ρύπων (Έκθεση 2025): Σε συνέχεια της συμμετοχής μας στη διαβούλευση του 2024 και δεδομένου ότι η διοικητική διαδικασία έκδοσης της νέας ΑΕΠΟ παραμένει εκκρεμής, επανερχόμαστε καταθέτοντας ΝΕΑ, ΚΡΙΣΙΜΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ που προέκυψαν από την Ετήσια Έκθεση Περιβαλλοντικής Επίδοσης 2025 της εταιρείας και τη λήξη της υφιστάμενης ΑΕΠΟ τον Ιανουάριο του 2026. Από την «Ετήσια Έκθεση Περιβαλλοντικής Επίδοσης 2025» της ίδιας της εταιρείας, προκύπτουν 30 συνολικά ώρες υπέρβασης στους ρύπους Υδροφθόριο (HF) και Οργανικό Άνθρακα (TOC) στον κλίβανο ΠΚ1. Δεδομένου ότι:
Α. Το υδροφθόριο είναι ένα εξαιρετικά διαβρωτικό και τοξικό αέριο. Στις τσιμεντοβιομηχανίες, παράγεται κυρίως όταν στα καύσιμα (όπως το RDF/SRF) περιέχονται φθοριούχες ενώσεις (π.χ. συγκεκριμένα είδη πλαστικών ή χημικών καταλοίπων). Ακόμα και σε χαμηλές συγκεντρώσεις, προκαλεί έντονο ερεθισμό στη μύτη, τον λαιμό και τους πνεύμονες. Σε υψηλές συγκεντρώσεις μπορεί να προκαλέσει πνευμονικό οίδημα. Το φθόριο έχει την τάση να συσσωρεύεται στα οστά και τα δόντια (φθορίαση), καθιστώντας τα εύθραυστα. Είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο γιατί απορροφάται γρήγορα από τους ιστούς και μπορεί να προκαλέσει βλάβες στα κύτταρα και το νευρικό σύστημα. Είναι εξαιρετικά τοξικό για τα φυτά (προκαλεί νέκρωση των φύλλων) και μπορεί να επηρεάσει την τοπική γεωργία και την τροφική αλυσίδα.
Β. Ο Συνολικός Οργανικός Άνθρακας (TOC) δεν είναι ένας μεμονωμένος ρύπος, αλλά ένας δείκτης. Μετράει το συνολικό ποσό του άνθρακα που βρίσκεται σε οργανικές ενώσεις στα απαέρια, είναι ο «κατάσκοπος» των διοξινών. Οι υψηλές τιμές TOC υποδηλώνουν ότι η καύση στο εργοστάσιο δεν είναι τέλεια. Όταν τα σκουπίδια δεν καίγονται πλήρως, δημιουργούνται ενδιάμεσα προϊόντα που είναι συχνά πολύ πιο τοξικά από το αρχικό υλικό. Ο υψηλός TOC συνδέεται άμεσα με την παρουσία διοξινών και φουρανίων. Αν ο άνθρακας δεν οξειδωθεί πλήρως σε CO2, τότε οι οργανικές ενώσεις που διαφεύγουν μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να σχηματίσουν αυτές τις εξαιρετικά καρκινογόνες ουσίες. Μέρος του TOC είναι πτητικές ενώσεις (όπως το βενζόλιο), πολλές από τις οποίες είναι γνωστές καρκινογόνες ουσίες και συμβάλλουν στη δημιουργία του φωτοχημικού νέφους.
Γιατί οι υπερβάσεις είναι σοβαρές;
Το γεγονός ότι η εταιρεία κατέγραψε 30 ώρες υπερβάσεων το 2025 σημαίνει ότι για 30 ώρες το σύστημα φιλτραρίσματος ή η διαδικασία καύσης απέτυχε.
Για το Υδροφθόριο (HF): Σημαίνει ότι πέρασε στην ατμόσφαιρα ένας ρύπος που δεν θα έπρεπε να βρίσκεται εκεί σε τέτοιες ποσότητες, πιθανότατα λόγω «ακατάλληλου» φορτίου σκουπιδιών, που κάηκε εκείνη την ώρα.
Για τον TOC: Είναι η πιο ανησυχητική ένδειξη. Η ΑΓΕΤ είχε ζητήσει μια παρέκκλιση (να εκπέμπει 40 mg/Nm αντί για 10 mg/Nm). Αν το όριο παρουσιάζει υπερβάσεις, φαίνεται να προκύπτει παραβίαση των όρων.
Επιπροσθέτως, η έκθεση των μύλων εμφανίζει «μηδενικές» ώρες υπέρβασης σκόνης, αλλά παρουσιάζει απότομες διακυμάνσεις στις μέσες ημερήσιες τιμές. Για παράδειγμα, στον μύλο ΜΤ5, η μέση τιμή τον Ιούνιο εκτινάσσεται στα 10,7 mg/Nm³, ενώ τον Απρίλιο ήταν μόλις 0,9 mg/Nm³. Οι μεγάλες διακυμάνσεις στη σκόνη των μύλων υποδηλώνουν περιόδους «μη κανονικής» λειτουργίας ή συντήρησης των φίλτρων. Όταν συνδυάζεται η αστάθεια στις εκπομπές σκόνης των μύλων με τις ώρες υπέρβασης στον κλίβανο (HF και TOC), γίνεται φανερό ότι το εργοστάσιο δεν λειτουργεί με τη Βέλτιστη Διαθέσιμη Τεχνική (BAT), όπως είχε ήδη επισημανθεί από την Επιτροπή Αγώνα.
Στη σελίδα 5 του «Βιβλίου Υπερβάσεων», ο Διευθυντής του εργοστασίου παραδέχεται 14,5 ώρες υπέρβασης TOC στον κλίβανο ΠΚ1, με οριακή τιμή τα 10 mg/Nm³. Η εταιρεία προσπαθεί να δικαιολογήσει την υπέρβαση αποδίδοντάς την στη χρήση «σκωρίας υψικαμίνου» (εναλλακτική πρώτη ύλη). Η παραδοχή αυτή καταρρίπτει το επιχείρημα ότι «φταίει η άργιλος της περιοχής» και για αυτό η εταιρεία ζητά τετραπλασιασμό του TOC. Αποδεικνύεται ότι οι επιλογές της εταιρείας για «αειφορία» (χρήση αποβλήτων και εναλλακτικών υλικών) οδηγούν σε ατελή καύση. Εφόσον το ΣτΕ ακύρωσε την παρέκκλιση των 40 mg/Nm³, η υπέρβαση αυτή είναι παράνομη και επικίνδυνη, καθώς ο TOC είναι δείκτης έκλυσης διοξινών.
Επιπλέον, στη σελίδα 1 του ίδιου βιβλίου, καταγράφεται υπέρβαση 15,5 ωρών στο HF (1,284 mg/Nm³ με όριο το 1). Η εταιρεία ισχυρίζεται ότι η υπέρβαση «δεν είναι πραγματική» αλλά οφείλεται σε «δυσλειτουργία του οργάνου». Αυτό είναι ένα κλασικό επιχείρημα για την αποφυγή προστίμων. Και ρωτάμε:
1. Αν το όργανο δυσλειτουργούσε, πώς γνωρίζουμε ότι δεν υπήρξαν και άλλες, πολύ μεγαλύτερες υπερβάσεις που δεν καταγράφηκαν σωστά; Η «συντήρηση κατόπιν εορτής» αποδεικνύει ότι οι έλεγχοι της εταιρείας είναι κατασταλτικοί και όχι προληπτικοί.
Ζητούμε:
1. να μας ενημερώσετε εάν η υπηρεσία Επιθεωρητών Περιβάλλοντος ή η αρμόδια υπηρεσία της Περιφέρειας Θεσσαλίας έχει προβεί σε έλεγχο των αιτιών αυτών των υπερβάσεων και αν έχουν επιβληθεί οι προβλεπόμενες κυρώσεις.
2. την κοινοποίηση της Τεχνικής Έκθεσης που τεκμηριώνει την ασφαλή λειτουργία των παλαιωμένων κλιβάνων 1 και 2 υπό συνθήκες καύσης RDF/SRF.
Γ. Μεταφορά με πλοία: Σε συνέχεια της δημόσιας διαβούλευσης για την τροποποίηση της ΑΕΠΟ, που αφορά τη μεταφορά καυσίμων μέσω θαλάσσης, αιτούμαστε:
1. Τη χορήγηση της Μελέτης Διασποράς Ρύπων κατά τη φάση εκφόρτωσης και αποθήκευσης στο λιμάνι.
2. Την ενημέρωση για το πώς αξιολογήθηκαν οι αρνητικές γνωμοδοτήσεις των τοπικών φορέων, δεδομένου ότι η μεταφορά με πλοία συνιστά «ουσιώδη μεταβολή» των περιβαλλοντικών όρων.
Από τα αρχεία της Έκθεσης Αποβλήτων προκύπτει η ακριβής «ταυτότητα» των σκουπιδιών που καίγονται:
• Κωδικός 19 12 10 (RDF/SRF): Καταγράφονται παραλαβές χιλιάδων τόνων (π.χ. κίνηση 3588097 με 7.996 τόνους) από την Ιταλία (CENTRO SERVIZI AMBIENTALI SRL).
• Κωδικός 19 12 12: Παραλαβή μεγάλων ποσοτήτων από την εταιρεία ECO TRANS ΕΠΕ (Σίνδος). Πρόκειται για υπολείμματα μηχανικής κατεργασίας αποβλήτων.
Το συμπέρασμα είναι ότι ο Βόλος έχει μετατραπεί σε διεθνή κόμβο καύσης αποβλήτων. Η εισαγωγή από Ιταλία αποδεικνύει ότι δεν πρόκειται για «λύση στο πρόβλημα των τοπικών απορριμμάτων», αλλά για μια κερδοφόρα εμπορική δραστηριότητα της πολυεθνικής, που επιβαρύνει την υγεία των κατοίκων.
Δ. Από την επίσημη Έκθεση Αποβλήτων για το έτος 2025 που αφορά ειδικά τις Λιμενικές Εγκαταστάσεις του εργοστασίου της ΑΓΕΤ στον Βόλο (διακριτό μητρώο ΗΜΑ 75-23), προκύπτει ότι το λιμάνι αποτελεί ήδη εστία παραγωγής αποβλήτων. Η αιτούμενη επέκταση για μεταφορά RDF θα πολλαπλασιάσει το περιβαλλοντικό ρίσκο σε μια περιοχή που ήδη λειτουργεί χωρίς έγκυρη ΑΕΠΟ από τον Ιανουάριο του 2026. Στο αρχείο «Παραγωγή», καταγράφεται η κίνηση 3588933 με ποσότητα 55,8 τόνων ανάμεικτων αστικών αποβλήτων (σκουπίδια) τα οποία οδηγήθηκαν στον ΧΥΤΑ Βόλου (εργασία D1 - υγειονομική ταφή) μέσω της εταιρείας NORTH AEGEAN SLOPS. Το έγγραφο αυτό αφορά το έτος 2025, δηλαδή τη χρονική περίοδο που η εταιρεία πίεζε για την έγκριση της νέας Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) για τα πλοία. Η έκθεση υποβάλλεται στις 31-03-2026. Αυτό σημαίνει ότι η εταιρεία λειτουργούσε τις λιμενικές εγκαταστάσεις καθ' όλη τη διάρκεια του 2025 και τους πρώτους μήνες του 2026, ενώ η βασική της ΑΕΠΟ είχε λήξει τον Ιανουάριο του 2026. Επιπλέον, η ύπαρξη δύο διαφορετικών εκθέσεων αποβλήτων (μία για το εργοστάσιο και μία για το λιμάνι) δείχνει ότι η εταιρεία αντιμετωπίζει το λιμάνι ως ξεχωριστή πηγή ρύπανσης.
Ζητούμε να απαντήσετε:
1. Με ποιο καθεστώς γινόταν η διαχείριση αποβλήτων στο λιμάνι μετά τις 10/01/2026, εφόσον η νέα άδεια για τις λιμενικές εγκαταστάσεις (που ζητήθηκε το 2024) δεν είχε ακόμη εκδοθεί;
2. Απαιτούμε η ρύπανση από το λιμάνι (σκόνη κατά την εκφόρτωση, απόβλητα πλοίων, αστικά απόβλητα) να προσμετράται σωρευτικά με τη ρύπανση των κλιβάνων. Η ΜΠΕ του 2024 προσπαθεί να παρουσιάσει το λιμάνι ως μια «μικρή τροποποίηση», ενώ τα έγγραφα δείχνουν μια αυτόνομη, μεγάλη πηγή αποβλήτων.
3. Οι συνεργαζόμενες εταιρείες (NORTH AEGEAN SLOPS κ.λπ.) έχουν άδεια για τη διαχείριση RDF/SRF σε περίπτωση διαρροής στο λιμάνι. Η ΑΓΕΤ διαθέτει δικό της μηχανισμό αντιμετώπισης ατυχημάτων στο λιμάνι και ποιος είναι αυτός; Στην περίπτωση που η εταιρεία βασίζεται σε εξωτερικούς συνεργάτες, ο κίνδυνος για τον Παγασητικό είναι τεράστιος.
Ε. Αίτημα για διαφάνεια στους ελέγχους: Επαναφέρουμε το πάγιο αίτημά μας για την παρουσία εκπροσώπου της Επιτροπής Αγώνα Πολιτών Βόλου καθώς και του Συλλόγου μας ως παρατηρητή κατά τη διάρκεια των δειγματοληπτικών ελέγχων των αρμόδιων κλιμακίων, προκειμένου να διασφαλιστεί η αντικειμενικότητα των μετρήσεων.
Στ. Συμβατότητα με το νέο πολεοδομικό σχεδιασμό και προοπτική μετεγκατάστασης
Δεδομένου ότι οι κατευθύνσεις του υπό εξέλιξη νέου Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου (ΤΠΣ) για το Πολεοδομικό Συγκρότημα Βόλου προβλέπουν τη σταδιακή αλλαγή χρήσης γης της περιοχής, όπου εδράζεται σήμερα η τσιμεντοβιομηχανία και την απομάκρυνση των οχλουσών δραστηριοτήτων από το παραλιακό μέτωπο, αιτούμαστε:
1. να ενημερωθούμε για τις ενέργειες, στις οποίες έχει προβεί η Διοίκηση προς αυτή την κατεύθυνση. Είναι αντιφατικό και πολεοδομικά παράδοξο, την ίδια στιγμή που ο σχεδιασμός της πόλης προκρίνει τη μετεγκατάσταση της μονάδας και την απόδοση του χώρου για εναλλακτικές χρήσεις, να εξετάζονται αιτήματα για νέες λιμενικές εγκαταστάσεις και τροποποιήσεις, που παγιώνουν και επεκτείνουν τη βιομηχανική δραστηριότητα για τις επόμενες δεκαετίες.
2. να ληφθεί σοβαρά υπόψη η "ρήτρα μετεγκατάστασης" σε κάθε νέα διοικητική πράξη που αφορά την εν λόγω βιομηχανία.
Ζ. Το «μυστήριο» με το νερό της ΕΨΑ
Βάσει του βιβλίου γεωτρήσεων το 2025 χρησιμοποιήθηκαν 23.843 m³ νερού από την ΕΨΑ. Όταν το νερό αυτό ψεκάζεται στους 300-400°C στον πύργο ψεκασμού της καμινάδας, τα συστατικά του (ζάχαρα, οργανικά φορτία, χημικά καθαρισμού) καίγονται ή εξατμίζονται.
1. Αιτούμαστε την ενημέρωσή μας σχετικά με την έγκριση της χρήσης βιομηχανικών υγρών αποβλήτων (νερό πλύσης/διεργασίας) της εταιρείας ΕΨΑ στον πύργο ψύξης της μονάδας και τη συμβατότητα αυτής της πρακτικής με τους ισχύοντες περιβαλλοντικούς όρους.
2. Ποια είναι η χημική ανάλυση αυτού του «απόβλητου» νερού; Συμβάλλει αυτό το οργανικό φορτίο στις υπερβάσεις του TOC; Είναι εγκεκριμένη αυτή η διαδικασία από την ΑΕΠΟ;
Η «συμπτωματική» υπέρβαση των 30 ωρών συνολικά (15,5 HF + 14,5 TOC) αποτελεί την κορυφή του παγόβουνου. Με δεδομένη τη λήξη της ΑΕΠΟ τον Ιανουάριο του 2026, τα στοιχεία αυτά καθιστούν την ανανέωση της άδειας περιβαλλοντικά και νομικά αδύνατη. Επειδή τα ανωτέρω αφορούν τη νομιμότητα μιας βαριάς βιομηχανικής δραστηριότητας εντός του οικιστικού ιστού, παρακαλούμε για την απάντησή σας εντός της νόμιμης προθεσμίας των 50 ημερών σύμφωνα με το Άρθρο 4 του Ν. 2690/1999. Η μη απάντηση ή η μη διενέργεια ελέγχου από τις αρχές μπορεί να στοιχειοθετήσει το αδίκημα της "παράλειψης οφειλόμενης νόμιμης ενέργειας" εκ μέρους των υπαλλήλων/διοίκησης. Σε αυτή την περίπτωση, επιφυλασσόμαστε για κάθε νόμιμη ενέργεια ενώπιον των δικαστικών αρχών.
Με εκτίμηση,
Ευστάθιος Καραδημητρίου, Πρόεδρος του ΔΣ του Συλλόγου Πολιτών για την Υγεία και το Περιβάλλον (Νόμιμος Εκπρόσωπος).
Ιφιγένεια Ηλιοπούλου, εκ μέρους της Επιτροπής Αγώνα Πολιτών Βόλου, μέλος.
