Σωματείο Αυτοεκπροσώπηση

02/06/2026

Ο ψυχίατρος Δημήτρης Πλουμπίδης μιλάει για την απαξίωση της ψυχικής υγείας στην Ελλάδα του 2026 και την ταξική δομή της.

00:00 Ποιες είναι οι ελλείψεις στη ψυχική υγεία
05:00 Το νέο νομοσχέδιο και η απαξίωση του Δημοσίου
11:00 Δομές για το φαίνεσθαι
13:30 Η σημασία της ομάδας στην ψυχοθεραπεία
15:40 Έφηβοι και ψυχική υγεία
18:30 Πώς "καίγονται" οι ειδικοί
20:00 Έχει ταξικό χαρακτήρα η παροχή υπηρεσιών ψυχικής υγείας;
24:00 Η κατάσταση στην περιφέρεια
26:00 Πού μπορεί να απευθυνθεί κανείς για δωρεάν βοήθεια σήμερα
28:30 "Τι σας κρατάει σε αυτό το επάγγελμα;"

Ο ψυχίατρος Δημήτρης Πλουμπίδης μιλάει για την απαξίωση της ψυχικής υγείας στην Ελλάδα του 2026 και την ταξική δομή της. Πού μπορεί να απευθυνθεί κανείς για ...

01/06/2026

"Ισραήλ: Συνελήφθη 13 χρονών παιδί και βγήκε 23 χρονών και με σχιζοφρένεια ο Παλαιστίνιος Ahmad Manasra"
..Τον Δεκέμβριο του 2021, επετράπη σε έναν εξωτερικό γιατρό να επισκεφθεί τον Αχμάντ για πρώτη φορά από τη φυλάκισή του. Ο γιατρός από τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα (Medecins Sans Frontieres / MSF) εξέδωσε μια ιατρική έκθεση που ανέφερε ότι ο Αχμάντ πάσχει από σχιζοφρένεια. Προειδοποίησε τότε ότι η συνεχιζόμενη φυλάκιση θα μπορούσε να οδηγήσει σε μόνιμη βλάβη της ψυχικής του υγείας...

Ο Παλαιστίνιος Αχμάντ Μανασρά (Ahmad Manasra), ο οποίος φυλακίστηκε σε ηλικία 13 ετών, αφέθηκε ελεύθερος μετά από σχεδόν μια δεκαετία σε ισραηλινή φυλακή.

30/05/2026

Με αφορμή πρόσφατα περιστατικά που απασχόλησαν την επικαιρότητα και δεδομένης της αυξημένης ευαλωτότητας παιδιών και εφήβων στην έκθεση σχετικών ειδήσεων, τα "Ψυχογραφήματα" παραπέμπουν σε βασικές οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) σχετικά με την υπεύθυνη δημοσιογραφική κάλυψη θεμάτων αυτοκτονίας.

Το πρώτο ελληνικό διαδικτυακό περιοδικό ψυχολογίας... Γιατί όλα είναι θέμα ψυχολογίας!

18/05/2026

Η Εταιρία Κοινωνικής Ψυχιατρικής Π. Σακελλαρόπουλος έχει τη χαρά να σας προσκαλέσει στην παρουσίαση του βιβλίου «Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση στην Ελλάδα, Ψυχιατρείο Λέρου. Ένα οδοιπορικό μέσα από προσωπικές μαρτυρίες».

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 23 Μαΐου 2026, ώρα 12:00–14:00, στην Αίθουσα Εκδηλώσεων της ΕΣΗΕΑ, Ακαδημίας 20, Αθήνα.

Το βιβλίο αποτελεί ένα σημαντικό ιστορικό και βιωματικό τεκμήριο για την πορεία της Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης στην Ελλάδα, μέσα από προσωπικές μαρτυρίες ανθρώπων που συμμετείχαν στην προσπάθεια μετάβασης από το άσυλο στην κοινότητα. Παράλληλα, ανοίγει τη συζήτηση για το σήμερα και το αύριο της ψυχικής υγείας, την ανάγκη ουσιαστικού εθνικού σχεδιασμού, την αντιμετώπιση του στίγματος και την ενδυνάμωση της φωνής των ληπτών υπηρεσιών ψυχικής υγείας.

11/05/2026

Διαδικτυακό Εργαστήριο
Το θεωρητικό πλαίσιο
«Εξουσία – Απειλή – Νόημα»
15/5/2026 – 19:00-21:30

Το Κίνημα Ακούγοντας Φωνές σας προσκαλεί
Στο διαδικτυακό εργαστήριο παρουσίασης του θεωρητικού πλαισίου «Εξουσία – Απειλή – Νόημα». Το εργαστήριο πραγματώνεται με αφορμή την πρόσφατη κυκλοφορία του ομώνυμου βιβλίου στα ελληνικά.
Αφορά συνεργατική έκδοση της συλλογικότητάς μας και παρουσιάζει τη θεωρία και τις πρακτικές του πλαισίου «Εξουσία – Απειλή – Νόημα» (PTMF).

Περισσότερα εδώ:

Διαδικτυακό ΕργαστήριοΤο θεωρητικό πλαίσιο «Εξουσία – Απειλή – Νόημα»

08/05/2026

06/05/2026

Έλεγχος σε οικοτροφείο για άτομα με ψυχοσύνδρομα κατόπιν καταγγελίας – Καταγραφή σοβαρών προβλημάτων

06/05/26 08:50 ertnews

Σοβαρά ευρήματα προέκυψαν μετά από έλεγχο που πραγματοποίησε η Εθνική Αρχή Διαφάνειας σε Μονάδα Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης (οικοτροφείο στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας) για άτομα με οργανικά ψυχοσύνδρομα, νόσο Alzheimer και συναφείς διαταραχές.

Στη σχετική ανακοίνωση αναφέρονται τα εξής: «Κατόπιν επώνυμης καταγγελίας (πρώην εργαζομένου) που υποβλήθηκε στο Υπ. Υγείας και διαβιβάσθηκε στην ΕΑΔ, κλιμάκιο Επιθεωρητών-Ελεγκτών της Π.Υ. Πάτρας, με τη συνδρομή πραγματογνωμόνων, διενήργησαν έλεγχο σε οικοτροφείο της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, για τη διαπίστωση της νόμιμης και εύρυθμης λειτουργίας, της ποιότητας και επάρκειας των προσφερόμενων υπηρεσιών, καθώς και την διακρίβωση ή μη της ορθής διαχείρισης των εισοδημάτων των ενοίκων.

Βασικά Ευρήματα:

Βάσει των στοιχείων που συγκεντρώθηκαν, των καταθέσεων που ελήφθησαν κατά την εξέταση προσώπων, καθώς και από τις διενεργηθείσες πραγματογνωμοσύνες, διαπιστώθηκαν τα κάτωθι:

Ως προς την καταγγελλόμενη άσκηση σωματικής και ψυχολογικής βίας σε ένοικο, επιβεβαιώθηκε η καθήλωση αυτού, ενώ κατά την εξέταση προσώπων προέκυψαν κι άλλες περιπτώσεις περιορισμού, οι οποίες δεν καταγράφηκαν στο τηρούμενο βιβλίο λογοδοσίας. Ο επιστημονικά υπεύθυνος δεν παρίστατο και δεν επόπτευε τους προαναφερόμενους περιορισμούς καθότι, διαβιεί στη νησιωτική Ελλάδα, εκπληρώνει μερικώς το έργο του και δίνει τηλεφωνικά ιατρικές οδηγίες τις οποίες υπογράφει στο βιβλίο λογοδοσίας σε μεταγενέστερο χρόνο.

Το οικοτροφείο διενήργησε σημαντικού ύψους δαπάνες με χρήματα των ενοίκων (συντάξεις και επιδόματα) παρά το γεγονός ότι αυτές ήταν επιλέξιμες για χρηματοδότηση από τον κρατικό προϋπολογισμό. Για την κάλυψη αναγκών του συνόλου των ενοίκων, όπως πχ είδη από σούπερ μάρκετ, γεύματα και άλλα, υιοθετήθηκε η πρακτική της «εκ περιτροπής» χρέωσης ποσών ανά ένοικο. Σημειώνεται ότι στην πλειοψηφία τους οι ένοικοι χαρακτηρίζονται από σοβαρή γνωστική ανεπάρκεια.

Τα χρήματα των ενοίκων που παραδίδονταν στο οικοτροφείο από τον ταχυδρόμο, παραλαμβάνονταν από εργαζόμενους της δομής υπογράφοντας με τα αρχικά των δικαιούχων, χωρίς να διαθέτουν σχετικά νομιμοποιητικά έγγραφα (εξουσιοδότηση, συμβολαιογραφική πράξη, πληρεξούσιο), διαδικασία που ακολουθήθηκε και στην περίπτωση αποβιώσαντος ενοίκου για τον οποίο παραλήφθηκε η σύνταξή του δεκαπέντε (15) μέρες μετά το θάνατό του.

Ο πραγματογνώμονας ιατρός προχώρησε σε περαιτέρω διερεύνηση αναφορικά με τις συνθήκες θανάτου δύο (2) ενοίκων καθώς και τις ενέργειες του νοσηλευτικού και ιατρικού προσωπικού. Συγκεκριμένα το νοσηλευτικό προσωπικό ενώ ήταν ενήμερο για τα συμπτώματα που παρουσίαζε ό ένας εκ των θανόντων ενοίκων κατά τις νυχτερινές ώρες, δεν ενημέρωσε τον ιατρό της δομής. Επιπροσθέτως ο εν λόγω γιατρός χορήγησε πιστοποιητικό στο οποίο αναγράφεται ως μέρος θανάτου το νοσοκομείο ενώ το ΕΚΑΒ βεβαιώνει εγγράφως ότι παρέλαβε από το οικοτροφείο τον ένοικο νεκρό.

Κατόπιν ενημέρωσης από το κλιμάκιο ελέγχου, ο αρμόδιος Εισαγγελέας Πρωτοδικών εκκίνησε την διαδικασία υποβολής μίας (1) ενοίκου του οικοτροφείου σε καθεστώς δικαστικής συμπαράστασης. Συγκεκριμένα διαπιστώθηκε από τους επιθεωρητές ότι οι εργαζόμενοι του οικοτροφείου ενεργώντας αυτοβούλως είχαν μεταφέρει μέρος της οικοσκευής που ανήκε στην υπέργηρη ένοικο (χωρίς οικογενειακό περιβάλλον), στο χώρο του οικοτροφείου δηλώνοντας ότι αποτελεί πάγιο εξοπλισμό της μονάδας.

Αναζητήθηκαν πειθαρχικές ευθύνες που αφορούσαν σε ενέργειες ή/και παραλείψεις δύο (2) υπαλλήλων ΟΤΑ α΄ βαθμού (κοινωνιολόγου και κοινωνικού λειτουργού) που είχαν εμπλακεί στην διαδικασία εισαγωγής ενοίκων στο οικοτροφείο.

Ο υφιστάμενος Εσωτερικός Κανονισμός Λειτουργίας χρήζει άμεσης επικαιροποίησης.

Επιτυγχάνονται μερικώς οι στόχοι της ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης.

Το προσωπικό δεν διαθέτει την απαιτούμενη επαγγελματική εμπειρία στο χώρο της ψυχικής υγείας.

Οι εργαζόμενοι δεν είχαν προσκομίσει κατά την ημερομηνία πρόσληψής τους, τα απαραίτητα δικαιολογητικά προς απόδειξη λευκού ποινικού μητρώου.

Προτάσεις-Συστάσεις:

Στο Υπουργείο Υγείας

Να προβεί σε νομοθετική ρύθμιση, ώστε κάθε δομή που δραστηριοποιείται στο χώρο της ψυχικής υγείας να συμπεριληφθεί στο πεδίο εφαρμογής των διατάξεων του ν.4837/2021, όπως ισχύει.

Να προβεί στην έκδοση διευκρινιστικών εγκυκλίων ως προς τον τρόπο διαχείρισης των εισοδημάτων των ωφελούμενων που διαβιούν σε Μονάδες Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης και ως προς την διαδικασία και τα εξουσιοδοτούμενα πρόσωπα για την παράδοση/παραλαβή προσωπικών αντικειμένων, ιδιωτικών εγγράφων και οικονομικών στοιχείων κατά την εισαγωγή των ενοίκων.

Στην Διοίκηση της εταιρίας

Να προβεί σε συγκεκριμένες ενέργειες με σκοπό την διασφάλιση της αξιοπρέπειας και σεβασμού της προσωπικότητας των ενοίκων και την αναβάθμιση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών.

Η έκθεση ελέγχου διαβιβάστηκε στην Εισαγγελία Εφετών Αθηνών για την ποινική αξιολόγηση των διαλαμβανομένων σε αυτή».

29/04/2026

ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΣΥΜΠΑΡΑΣΤΑΣΗ: ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΣΤΙΣ ΜΟΝΑΔΕΣ ΨΥΧΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ.

👉 Το κείμενο που ακολουθεί αποτυπώνει την εμπειρία εφαρμογής του θεσμού της δικαστικής συμπαράστασης στις Μονάδες Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης και αναδεικνύει κρίσιμα ζητήματα που προκύπτουν στην πράξη. Έχει υποβληθεί στα αρμόδια Υπουργεία, με στόχο να συμβάλει στον θεσμικό διάλογο και στην προώθηση αναγκαίων βελτιώσεων, προς ένα πιο σύγχρονο, υποστηρικτικό και δικαιωματοκεντρικό πλαίσιο.
________________________________________
📍 Οι διαπιστώσεις που ακολουθούν βασίζονται στην εμπειρία του πεδίου και αναδεικνύουν την ανάγκη ενίσχυσης της εναρμόνισης του θεσμού με τις αρχές της Διεθνούς Σύμβασης για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία, με έμφαση στη μετάβαση από ένα κυρίως προστατευτικό μοντέλο σε ένα υποστηρικτικό και δικαιωματοκεντρικό πλαίσιο, το οποίο θα διασφαλίζει ουσιαστικά την αυτονομία, τον αυτοκαθορισμό και την ποιότητα ζωής των ωφελούμενων.
________________________________________
Έννοια της δικαστικής συμπαράστασης.
Η δικαστική συμπαράσταση αποτελεί μέτρο νομικής προστασίας, το οποίο επιβάλλεται με δικαστική απόφαση σε πρόσωπα που αδυνατούν, εν όλω ή εν μέρει, να διαχειριστούν τις υποθέσεις τους, και περιλαμβάνει την ανάθεση της επιμέλειας προσωπικών ή/και περιουσιακών ζητημάτων σε ορισμένο συμπαραστάτη, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις.
________________________________________
Πλαίσιο και βασικές αρχές.
Οι ωφελούμενοι των Μονάδων Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης, ανεξαρτήτως του καθεστώτος δικαστικής συμπαράστασης, παραμένουν φορείς πλήρων δικαιωμάτων. Η εφαρμογή του θεσμού οφείλει να διασφαλίζει:
• τον σεβασμό της αξιοπρέπειας και της προσωπικότητας,
• την ενίσχυση της αυτονομίας και του αυτοκαθορισμού,
• την υποστήριξη της κοινωνικής ένταξης και συμμετοχής,
• τη διαφάνεια και υπευθυνότητα στη διαχείριση των οικονομικών πόρων.
Παράλληλα, η πρακτική εφαρμογή του θεσμού στις Μονάδες καθιστά αναγκαία τη διασφάλιση βασικών προϋποθέσεων για την καθημερινή διαβίωση των ωφελούμενων, ιδίως ως προς:
• την τακτική και επαρκή διάθεση χρηματικών ποσών για προσωπικές ανάγκες,
• την κάλυψη δαπανών που σχετίζονται με κοινωνικές δραστηριότητες, μετακινήσεις, ένδυση και προσωπική φροντίδα, καθώς και έκτακτες ανάγκες,
• τη σαφή συμφωνία ως προς το ύψος και τη συχνότητα απόδοσης χρημάτων,
• τη μη παρεμπόδιση συμμετοχής σε θεραπευτικές και κοινωνικές δραστηριότητες για οικονομικούς λόγους,
• τη συνεργασία με την επιστημονική ομάδα και τον σεβασμό του εξατομικευμένου θεραπευτικού πλάνου.
________________________________________
Διαπιστώσεις από την εφαρμογή του θεσμού.
Από την εμπειρία λειτουργίας των Μονάδων Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης προκύπτουν σημαντικές αδυναμίες στην εφαρμογή του θεσμού της δικαστικής συμπαράστασης, οι οποίες αναδεικνύουν την ανάγκη περαιτέρω εναρμόνισής του με τις αρχές της Διεθνούς Σύμβασης για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία.
Ειδικότερα, διαπιστώνονται τα ακόλουθα:
• Ο θεσμός εξακολουθεί, στην πράξη, να διατηρεί κυρίως προστατευτικό χαρακτήρα, χωρίς να ενσωματώνει επαρκώς την υποστηρικτική διάσταση που ενισχύει τον αυτοκαθορισμό και την αυτονομία του ατόμου, προσεγγίζοντας σε αρκετές περιπτώσεις ένα μοντέλο υποκατάστασης της βούλησης αντί υποστήριξης λήψης αποφάσεων.
• Η δικαιοπρακτική ικανότητα τείνει να αξιολογείται με βάση τη διάγνωση ή την ύπαρξη αναπηρίας, αντί να προσεγγίζεται λειτουργικά, βάσει της πραγματικής ικανότητας του ατόμου να λαμβάνει αποφάσεις σε συγκεκριμένους τομείς της ζωής του.
• Δεν διασφαλίζεται με συστηματικό τρόπο η παροχή εξατομικευμένης υποστήριξης, προσαρμοσμένης στις ανάγκες και τις περιστάσεις κάθε ωφελούμενου, με αποτέλεσμα διαφοροποιήσεις στην εφαρμογή του θεσμού.
• Δεν προβλέπεται σαφής χρονικός περιορισμός της δικαστικής συμπαράστασης, ενώ η άρση της εφαρμόζεται περιορισμένα στην πράξη, ακόμη και σε περιπτώσεις που θα μπορούσαν να τεθούν υπό επανεξέταση.
• Παρατηρούνται δυσχέρειες στη συνεργασία μεταξύ δικαστικών συμπαραστατών και επιστημονικών ομάδων των Μονάδων, καθώς και καθυστερήσεις ή ασυνέπεια στην απόδοση χρηματικών ποσών προς τους ωφελούμενους, μερικές φορές ακόμη και ανεπαρκής κάλυψη βασικών αναγκών παρά την ύπαρξη διαθέσιμων πόρων.
• Διαπιστώνεται περιορισμένη συμμετοχή των επαγγελματιών των Μονάδων στις δικαστικές διαδικασίες, παρά τη δυνατότητα ουσιαστικής συμβολής τους στην αποτύπωση της πραγματικής κατάστασης του ατόμου.
• Αναδεικνύονται δυσχέρειες στην έγκαιρη αναγνώριση και τεκμηρίωση πιθανών περιπτώσεων εκμετάλλευσης ή καταστρατήγησης δικαιωμάτων των ωφελούμενων, λόγω έλλειψης σαφών εργαλείων και διαδικασιών.
• Τέλος, παρατηρείται σε ορισμένες περιπτώσεις ανεπαρκής συνεργασία ή ανταπόκριση δικαστικών συμπαραστατών σε ζητήματα καθημερινής φροντίδας, υγείας και κοινωνικής υποστήριξης, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη ενίσχυσης των μηχανισμών εποπτείας, διαφάνειας και λογοδοσίας, προκειμένου να διασφαλίζεται αποτελεσματικότερα η προστασία των δικαιωμάτων και των συμφερόντων των ωφελούμενων και να αποτρέπονται φαινόμενα καταχρηστικής ή ανεπαρκώς ελεγχόμενης διαχείρισης.
📍 Πιο συγκεκριμένα σε ό, τι αφορά την καθημερινή λειτουργία των Μονάδων Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης του φορέα μας, καταγράφονται επαναλαμβανόμενα ζητήματα στη συνεργασία με δικαστικούς συμπαραστάτες ενοίκων, τα οποία επηρεάζουν ουσιωδώς την εύρυθμη λειτουργία και την ποιότητα φροντίδας. Ενδεικτικά, παρατηρούνται περιπτώσεις άρνησης παράδοσης βασικών ταυτοποιητικών εγγράφων των ενοίκων προς τις Μονάδες, γεγονός που δημιουργεί σοβαρές λειτουργικές δυσχέρειες και εντάσεις στο θεραπευτικό περιβάλλον. Παράλληλα, έχουν καταγραφεί περιστατικά πλημμελούς άσκησης των καθηκόντων τους, όπως η μη κάλυψη βασικών οικονομικών αναγκών των ωφελούμενων, με αποτέλεσμα το σύνολο των εξόδων διαβίωσης να επιβαρύνει αποκλειστικά τη Μονάδα και τον φορέα. Επιπλέον, ανακύπτουν ζητήματα που σχετίζονται με πιθανή κακοδιαχείριση ή κατάχρηση της περιουσίας των ενοίκων, καθώς και με την αδυναμία κατανόησης και τήρησης του κανονιστικού πλαισίου λειτουργίας των Μονάδων, γεγονός που οδηγεί σε συχνές προστριβές και πολλαπλά επιχειρησιακά προβλήματα. Οι ανωτέρω δυσχέρειες αναδεικνύουν την ανάγκη για σαφέστερο πλαίσιο συνεργασίας και εποπτείας, προς διασφάλιση των δικαιωμάτων των ωφελούμενων και της εύρυθμης λειτουργίας των υπηρεσιών.
________________________________________
Προτάσεις βελτίωσης
Στο πλαίσιο αυτό, κρίνεται σκόπιμη η εξέταση των ακόλουθων:
• Θέσπιση συγκεκριμένων και αντικειμενικών διαδικασιών αξιολόγησης των αναγκών των ωφελούμενων, με στόχο την παροχή εξατομικευμένης υποστήριξης.
• Καθιέρωση τακτικών και υποχρεωτικών διαδικασιών επαναξιολόγησης της κατάστασης των ωφελούμενων, καθώς και της ανταπόκρισης των δικαστικών συμπαραστατών στον ρόλο τους.
• Πρόβλεψη συγκεκριμένου χρονικού πλαισίου ισχύος της δικαστικής συμπαράστασης και υποχρεωτικής περιοδικής επανεξέτασής της βάσει σαφών κριτηρίων.
• Θεσμική αναγνώριση ότι η άρση της δικαστικής συμπαράστασης αποτελεί διαδικασία ισότιμης σημασίας με την επιβολή της και πρέπει να εξετάζεται συστηματικά, εκτός εάν τεκμηριώνεται η ανάγκη συνέχισής της.
• Ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ δικαστικών συμπαραστατών και επιστημονικών ομάδων των δομών ψυχικής υγείας.
• Διασφάλιση ότι οι οικονομικοί πόροι των ωφελούμενων αξιοποιούνται αποκλειστικά προς όφελός τους, συμπεριλαμβανομένης της κάλυψης αναγκών κοινωνικοποίησης, καθημερινής διαβίωσης και θεραπευτικής υποστήριξης.
________________________________________
Καταληκτικές επισημάνσεις.

Τα ανωτέρω ζητήματα αναδεικνύονται από την εμπειρία εφαρμογής του θεσμού στο πεδίο των Μονάδων Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης και αποτυπώνουν τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι επαγγελματίες στην καθημερινή υποστήριξη των ωφελούμενων που τελούν υπό καθεστώς δικαστικής συμπαράστασης.
Η ανάδειξη των ζητημάτων αυτών δεν αποσκοπεί στην αμφισβήτηση του προστατευτικού ρόλου του θεσμού, αλλά στην επισήμανση της ανάγκης εκσυγχρονισμού και ενίσχυσης του υφιστάμενου πλαισίου, ώστε να διασφαλίζεται στην πράξη η αποτελεσματική προστασία των δικαιωμάτων των ωφελούμενων, η ενίσχυση της αυτονομίας τους και η βελτίωση της ποιότητας ζωής τους.
Στο πλαίσιο αυτό, καθίσταται αναγκαία η θεσμική επανεξέταση επιμέρους πτυχών της εφαρμογής της δικαστικής συμπαράστασης, με γνώμονα την εναρμόνιση με τις αρχές της Διεθνούς Σύμβασης για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία και τη διασφάλιση ενός πιο υποστηρικτικού, διαφανούς και λειτουργικού συστήματος.

26/04/2026

Ο «σιωπηλός πόνος»: Τα παιδιά στη Γάζα χάνουν την ικανότητά τους να μιλούν

Παιδιά από τη Γάζα χάνουν την ικανότητά τους να μιλούν, κυρίως λόγω του εκτεταμένου τραύματος -ψυχικού και σωματικού- από τους ισραηλινούς βομβαρδισμούς και τις επιθέσεις. Παιδιά που έχουν δει τον θάνατο περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη αναπαράσταση. Με τη γενοκτονική πολιτική που το Ισραήλ εφαρμόζει, τους έχει πάρει κυριολεκτικά τη μιλιά.

Για κάποια παιδιά, η αιτία είναι σωματική, καθώς οι κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις και οι νευρολογικές παθήσεις που προκαλούν τα τραύματα από εκρήξεις τους έχουν αφαιρέσει την ικανότητα να αρθρώσουν λέξεις.

Για κάποια άλλα, η αιτία δεν είναι ορατή. Η σιωπή τους ακολουθεί την επανειλημμένη έκθεση στη βία, που ξεπερνά την ικανότητά τους να την επεξεργαστούν ή να την εκφράσουν. Έχουν δει τόση φρίκη, που δεν μπορούν να τη βάλουν σε λέξεις.

Ένας «σιωπηλός πόνος»

Η παιδοψυχοθεραπεύτρια Κατρίν Γκλατς Μπρουμπάκ, που έχει εργαστεί δύο φορές στη Γάζα με τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα (MSF), το περιγράφει ως «σιωπηλό πόνο» που συχνά κρύβεται πίσω από το μέγεθος της καταστροφής.

Στο νοσοκομείο Hamad στη Γάζα, οι γιατροί λένε ότι τα περιστατικά απώλειας ομιλίας στα παιδιά αυξάνονται.

Ο δρ Μούσα αλ-Χόρτι, επικεφαλής του τμήματος λογοθεραπείας, δήλωσε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις «ένα παιδί μπορεί να χάσει εντελώς την ικανότητα να μιλά», αναφερόμενος σε καταστάσεις όπως η επιλεκτική αλαλία (selective mutism) ή η υστερική αφωνία (hysterical mutism), δηλαδή λειτουργική απώλεια φωνής που συνδέεται με έντονη ψυχολογική πίεση.

Τα περιστατικά διαφέρουν, αλλά πολλά ακολουθούν ένα κοινό μοτίβο: ξαφνική απώλεια λόγου μετά από βία ή τραυματισμό.

Ιστορίες με όνομα

Ο πεντάχρονος Τζαντ δεν είχε προηγουμένως προβλήματα ομιλίας, αλλά μετά από βομβαρδισμό κοντά στο σπίτι του, απλώς ξύπνησε χωρίς να μπορεί να μιλήσει.

Δεν είναι μόνος. Η τετράχρονη Λουσίν Ταμπούρα έχασε τη φωνή της όταν έπεσε από τον τρίτο όροφο, αφού κατέρρευσε μια σκάλα που είχε καταστραφεί από ισραηλινό βομβαρδισμό.

«Η πτώση επηρέασε την ομιλία της και προκάλεσε μερική παράλυση στο χέρι και στο πόδι», είπε η μητέρα της. «Ανέκαμψαν, αλλά συνεχίζει να έχει δυσκολία στην ομιλία».

Οι γιατροί προειδοποιούν ότι χωρίς συνεχή φροντίδα, αυτές οι καταστάσεις μπορεί να έχουν μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην ανάπτυξη, σύμφωνα με το Al Jazeera.

«Πάγωμα» μπροστά στην απειλή

Η Μπρουμπάκ λέει ότι τα παιδιά στη Γάζα χάνουν την ομιλία ως αντίδραση σε ακραίο τραύμα. «Είναι παιδιά που έχουν εκτεθεί σε ακραία τραύματα και, χωρίς ιατρική αιτία, σταματούν να μιλούν», λέει. «Είναι πάντα ακραίο τραύμα».

Περιγράφει παιδιά που έχουν χάσει συγγενείς, έχουν δει θανάτους ή έχουν ζήσει συνεχή βία, όπου η σιωπή γίνεται τρόπος επιβίωσης.

«Κάποια στιγμή ο κόσμος γίνεται εντελώς απρόβλεπτος και το παιδί βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο», λέει. «Δεν είναι επιλογή. Είναι σωματική αντίδραση».

Πολλά παιδιά μπαίνουν σε αυτό που ονομάζει «αντίδραση παγώματος», όπου το σώμα «παγώνει» μπροστά στην απειλή.
«Το σώμα λέει: δεν μπορώ να το πολεμήσω αυτό… άρα το πιο ασφαλές είναι να μείνω ακίνητος».

Αυτό όμως επηρεάζει βαθιά την ανάπτυξη. «Αν τα παιδιά σταματήσουν να παίζουν και να αλληλεπιδρούν, σταματούν να μαθαίνουν και να εξελίσσονται», λέει. «Το αποκαλώ γνωστικό τραύμα πολέμου».

Γάζα όπως πουθενά αλλού

Η Μπρουμπάκ λέει ότι η κλίμακα του τραύματος στη Γάζα δεν συγκρίνεται με τίποτα που έχει δει. «Δεν υπάρχει κανείς που να μην επηρεάζεται».

Η έλλειψη ασφάλειας είναι απόλυτη και η κατάρρευση των υπηρεσιών υγείας επιδεινώνει την κατάσταση. «Βόμβες παντού, όλοι σε κίνδυνο -δεν υπάρχει ασφάλεια. Δεν μπορείς να λάβεις βοήθεια ούτε να φύγεις».

Το πιο αόρατο πρόβλημα, λέει, είναι οι μακροπρόθεσμες ψυχολογικές συνέπειες: «Είναι εύκολο να δείξεις τραύματα, αλλά αυτό είναι ο σιωπηλός πόνος».

Πηγή: rosa.gr

17/04/2026

«Όταν με καλούν να μιλήσω για το ψυχικό τραύμα και τη θεραπεία του, κάποιες φορές οι παρευρισκόμενοι μου ζητούν να αφήσω κατά μέρος την πολιτική και να περιοριστώ αποκλειστικά στα νευροεπιστημονικά δεδομένα. Μακάρι να μπορούσα να διαχωρίσω το ψυχικό τραύμα από την πολιτική, αλλά όσο συνεχίζουμε να ζούμε στην άρνηση και να θεραπεύουμε μόνο το τραύμα, αγνοώντας τις αιτίες τους, είμαστε καταδικασμένοι να αποτύχουμε».
Bessel A. Van Der Kolk, καθηγητής Ψυχιατρικής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ και ιδρυτής του Κέντρου Ψυχικού Τραύματος στη Μασαχουσέτη

Στο βιβλίο του, «Το σώμα δεν ξεχνά» (Εκδόσεις Κλειδάριθμος) αφηγείται οδυνηρές εμπειρίες ανθρώπων που βίωσαν ψυχικό τραύμα κι εξηγεί το πώς λειτουργεί το ψυχικό τραύμα στον εγκέφαλο ενός ανθρώπου, ειδικά αν το βιώσει ως παιδί. Τέλος προτείνει λύσεις για την αντιμετώπισή του έχοντας δουλέψει επί δεκαετίες σε αυτό το αντικείμενο.