27/08/2026
Ο Νώε
Όνειρα.
Πάντα στα όνειρα επιστρέφω και το σώμα θυμάται σε αυτή την κατάσταση ότι δεν ξεχνά. Σήμερα, στον ύπνο μου, είδα τον Νώε. Παγκόσμια ημέρα σκύλων, βλέπω.
Με τα ζώα ποτέ δεν είχα ιδιαίτερο δέσιμο, ως παιδί της πόλης. Πέρα από εκείνη την περίοδο της «ανακάλυψης», λίγο πριν τα 8 μου, που είχα κάνει την ταράτσα στην Αθήνα έναν μικρό ζωολογικό κήπο -σκίουρους, κουνέλι, χελώνες θαλάσσης, ένα μικρό βατράχι, τόσο δα, σαν βγαλμένο από παραμύθι, μια καρδερίνα, χελώνες της ξηράς και δύο κοτοπουλάκια -το δέσιμο με τα ζώα εξασθένησε.
Μάλλον γιατί τελικά δεν κατάφερα να συνδεθώ με όλα αυτά τα έμβια έτσι όπως μου διάβαζαν οι γονείς μου στα παραμύθια ότι συνδέονταν οι άνθρωποι με τα ζώα.
Θυμάμαι, ας πούμε, την Παπλωματού. Εκείνη την ιστορία που ζούσε μόνη, μακριά, πάνω στα βουνά, και ύφαινε τα πιο όμορφα παπλώματα. Δεν έδινε όμως τα παπλώματά της στον βασιλιά, όπως όλοι οι άλλοι έκαμαν και του πήγαιναν δώρα χιλιάδες . Για αυτό o βασιλιάς γιόρταζε τα γενέθλιά του 2 φορές τον χρόνο. Για να παίρνει πολλά δώρα. Η παπλωματού τα πήγαινε στους φτωχούς. Κι έτσι ο βασιλιάς, θυμωμένος μαζί της, την εξόρισε πάνω σε έναν λιλιπούτειο βράχο, στη μέση του ωκεανού.
Κι εκεί, μέσα στην ερημιά της θυμάμαι αφήγηση· εμφανίζεται ένα αηδονάκι. Περνούσε και τουρτούριζε από τον δυνατό αέρα. Η Παπλωματού το λυπήθηκε και του έφτιαξε ένα μικρό γιλεκάκι από την καζάκα της. Μετά ήρθε κι άλλο. Και αργότερα κι άλλο. Ύστερα ήρθαν τόσα πολλά, που τα μικρά αηδονάκια, φορώντας τα μωβ γιλέκα τους, τη σήκωσαν και την πήγαν πάνω σε ένα δέντρο, σώζοντάς τη.
Μικρά αηδονάκια με μωβ γιλέκα.
Κάπως έτσι, μάλλον, έμοιαζε τότε στο μυαλό μου η σύνδεση. Να φροντίζεις και να σε φροντίζουν. Να βλέπεις τον άλλον και να σε βλέπει. Να σώζεις και να σώζεσαι. Να υπάρχει μια σχεδόν μαγική ανταπόδοση ανάμεσα στα πλάσματα.
Η δική μου αναζήτηση της σύνδεσης με τα ζώα, όμως, πάγωσε. Επικράτησε η ιδέα ότι τα ζώα είναι μέρος της φύσης, όπως εμείς, και ότι δεν είναι για να τα έχουμε φυλακισμένα στο σπίτι. Είναι για να είναι ελεύθερα, να παίζουν, να τρέχουν, να μυρίζουν. Συνεπώς, καμία σύνδεση με ζώο σε προσωπικό επίπεδο.
Μέχρι που ήρθε ο Νώε.
Ήμουν στον Γράμμο, στο Ντένισκο. Το βράδυ, για να πάω σπίτι, περπατούσα στα σκοτάδια περίπου 15 λεπτά από το καταφύγιο του χωριού. Κάθε φορά ερχόταν μαζί μου ένα ποιμενικό, η Φωφώκα. Με συνόδευε.
Μετά, όταν είπαμε να πάμε στην κορυφή της Αρίνας από το χωριό, πάλι η Φωφώκα ξοπίσω μας μέχρι πάνω και μετά πίσω. Μια φροντίδα άρχισα να αισθάνομαι, χωρίς να μπορώ να εξηγήσω τι ήταν αυτή.
Αλλά η στιγμή αυτή, που ήρθε ο Νώε... Ήταν εκείνη η κομβική στιγμή που τη σύνδεση την ένιωσα ανεξήγητη, αλλά υπαρκτή και μη αμφισβητήσιμη.
Ήταν Ιούνιος, αλλά είχε κρύο στο χωριό. Εγώ είχα βγει για μια βόλτα. Σκοτεινιασμένη ήμουν εκείνη τη μέρα και δεν ήθελα να δω άνθρωπο. Και, όπως τραβάω να πάω σε κάτι άλογα που είδα κοντά στην είσοδο του χωριού, κατέβηκε όλο χαρά ο Νώε από ένα λοφάκι.
Εγώ, ούσα χαμένη στη συλλογιστική μου πορεία (μάλλον απορία) δεν έδωσα σημασία και συνέχισα το περπάτημα.
Ο Νώε κάθε του βήμα το ζύγιζε. Συγχρόνιζε τον βηματισμό του με τον δικό μου. Πήγαινε μπροστά μισό μέτρο, γύριζε το κεφάλι του, με κοίταγε, με περίμενε να έρθουμε στα ίδια, ξανάρχιζε.
Δεν έδωσα πολύ σημασία. Ένα σκυλί του χωριού ήταν, θα έφευγε μετά από λίγο, σκέφτηκα.
Ο διάβας μου με έβγαλε στην εκκλησία του χωριού, του Άι Νικόλα. Άνοιξα την πόρτα.
Προαύλιο.
Θέα.
Όλες οι κορυφές στα πόδια μου. Γκαμήλα. Σμόλικας. Γκούρα. Καρτερός. Γκέσος. Περήφανο.
Ο Νώε μπαίνει μαζί μου στο προαύλιο. Θα βαρεθεί και θα φύγει, σκέφτομαι. Κάθεται σε ένα δεντράκι στην άκρη του προαυλίου. Σαν να μου λέει: «Εγώ εδώ θα είμαι. Δεν ενοχλώ».
Και κάθομαι κι εγώ.
Ρεμβάζω.
Ίσαμε μια ώρα έκατσα ακούνητη σχεδόν εκεί, στα βουνά ανάμεσα.
Ο Νώε, τον νου του σε μένα. Ακούνητος εκεί. Εγέροχος. Μικρό κουτάβι. Πολύ αδύνατος.
Ήταν φανερά τρομαγμένος. Κάθε φορά που πήγαινα να τον χαϊδέψω, έκανε ένα μικρό βήμα πίσω. Σαν να φοβόταν ότι θα τον χτυπήσω. Ευάλωτος.
Μόλις κάνω να σηκωθώ, σούζα ο Νώε. Με πήγε μέχρι το καταφύγιο και μετά, σαν να ένιωσε ότι η αποστολή ήρθε σε πέρας, τον έχασα.
Την επόμενη μέρα έφευγα. Τι στεναχώρια να μην τον ξαναδώ, να τον χαιρετήσω, σκέφτηκα.
Βγαίνω από το καταφύγιο, ώρα 2 το βράδυ. Κρύο χοντρό για μένα, κι ας ήταν μήνας Ιούνιος. Ησυχία.
Ο Νώε να έχει έρθει έξω από την πόρτα και να κοιμάται κουλουριασμένος.
Άνοιξε η καρδιά μου. Φιλιά. Χάδια. Τον πήρε ο ύπνος στα πόδια μου.
Δύο μήνες μετά.
Αγωνία να πάω να δω τι κάνει. Τον ψάχνω μόλις φτάνω στο χωριό. Τίποτα. Ξανακάνω μια βόλτα αργότερα. Τίποτα. Απογοητευμένη, πάω πίσω.
Και εκεί, από μακριά, βλέπω μια μουσούδα γνώριμη.
«Νώε, Νώε!» του φωνάζω.
Με βλέπει. Κοντοστέκεται, να θυμηθεί. Και, όπως την πρώτη φορά, αρχίζει να κατεβαίνει την πλαγιά και τρέχει σαν να είδε τον έρωτα της ζωής του, κατά πάνω μου.
Κλάμα εγώ, κλάμα και ο Νώε.
Σήμερα ήρθε στον ύπνο μου.
Ένα κουτάβι πληγωμένο ήταν. Και τον φρόντισα. Και γιάτρεψε μετά.
Σηκώνομαι.
Παγκόσμια μέρα σκύλου βλέπω σήμερα.
Μου θύμισε την αθωότητα του να μην ξέρεις, αλλά να εμπιστεύεσαι επειδή κάτι άλλο ξέρει.
Μου έμαθε την ευγένεια του να αφήνεις χώρο στον άλλον και, ταυτόχρονα, να τον προσέχεις.
Να μην απαιτείς την εμπιστοσύνη. Να της αφήνεις χώρο να έρθει.
Να φοβάσαι και, παρ’ όλα αυτά, να αφήνεις την καρδιά σου ανοιχτή.
αυτό να ήταν το δώρο του Νώε.
Να μου θυμίσει πως η εμπιστοσύνη δεν έρχεται όταν παύεις να είσαι ευάλωτος. Τι Πλάσμα.
Το ζωγραφικό έργο
είναι του Άντριου Γουάιεθ.
Δίπλα ο Νώε