Global Climate Alert

Global Climate Alert Our Science - Your Future

İqlim dəyişikliyi atmosferin bütün qatlarına müəyyən dərəcədə təsir göstərsə də, ən güclü təsir əsasən Troposferdə müşah...
06/06/2026

İqlim dəyişikliyi atmosferin bütün qatlarına müəyyən dərəcədə təsir göstərsə də, ən güclü təsir əsasən Troposferdə müşahidə olunur.

Troposfer Yer səthinə ən yaxın qatdır və hava hadisələrinin (yağış, qar, külək, buludlar) demək olar ki, hamısı burada baş verir. İnsan fəaliyyəti nəticəsində atmosferə buraxılan karbon qazı (CO₂), metan (CH₄) və digər istixana qazları əsasən bu qatda toplanır.

Nəticədə:
-Orta hərarət yüksəlir;
-Güclü istilik dalğaları artır;
-Quraqlıqlar və daşqınlar daha tez-tez baş verir;
-Yağıntı rejimi dəyişir.

Stratosfer də iqlim dəyişikliyindən təsirlənir. Troposfer isinərkən stratosfer adətən soyuyur. Bu, alimlərin qlobal istiləşmənin mövcudluğunu müəyyən etmək üçün istifadə etdikləri mühüm göstəricilərdən biridir.

Mezosfer və Termosfer də dəyişikliklər yaşayır. Xüsusilə, artan CO₂ səbəbindən bu yuxarı qatlarda soyuma və sıxlığın azalması müşahidə olunur. Bu dəyişikliklər peyklərin orbitlərinə və kosmik fəaliyyətlərə təsir göstərə bilər.

Qısaca desək, iqlim dəyişikliyinin insanlara, ekosistemlərə və gündəlik hava şəraitinə təsiri əsasən Troposferdə, atmosferin quruluşuna və temperatur balansına təsiri isə Stratosferdən Termosferə qədər bütün yuxarı qatlarda hiss olunur. Buna görə alimlər Troposferi iqlim dəyişikliyinin əsas "təsir mərkəzi" hesab edirlər.

İqlim dəyişikliyinə qarşı mübarizədə ən güclü vasitələrdən biri də məhz bitkilərin gübrələnmə üsuludur. Sizə ən yeni apa...
06/06/2026

İqlim dəyişikliyinə qarşı mübarizədə ən güclü vasitələrdən biri də məhz bitkilərin gübrələnmə üsuludur. Sizə ən yeni aparılmış bir elmi tədqiqatın xülasəsini təqdim edirik.

Tədqiqatda aşağıdakı mövzular araşdırılır:

• Azot və üzvi gübrələrin birgə tətbiqinin CO₂, CH₄ və N₂O emissiyalarını hansı hallarda azaltdığı, hansı hallarda isə artırdığı;

• Bioçar, saman və peyinin torpaqda karbonun saxlanılmasına və karbon ehtiyatlarının artırılmasına verdiyi töhfə;

• Tullantıların azaldılması strategiyalarında azotdan istifadə səmərəliliyinin (NUE) niyə həlledici rol oynadığı;

• Əkin dövriyyəsi, torpaq becərilməsi üsulları, suvarma və paxlalı bitkilərin istifadəsi kimi həll yolları.

Bu icmalı fərqləndirən əsas məqamlardan biri isə hələ də cavabı tam məlum olmayan məsələləri açıq şəkildə ortaya qoymasıdır. Xüsusilə, birgə gübrələmə şəraitində torpaq mikroorqanizmlərinin uzunmüddətli davranışı və müxtəlif regionlar üzrə emissiya göstəricilərinin vahid standartlarla ölçülməsinin çətinliyi diqqətə çatdırılır.

Bu araşdırma göstərir ki, kənd təsərrüfatında düzgün gübrələmə yanaşmaları həm məhsuldarlığın qorunması, həm də iqlim dəyişikliyi ilə mübarizə baxımından böyük imkanlara malikdir.

Avstraliyada bəzi fermalar ənənəvi hasarları günəş panelləri ilə birləşdirərək həm heyvanların idarə olunmasını, həm də ...
04/06/2026

Avstraliyada bəzi fermalar ənənəvi hasarları günəş panelləri ilə birləşdirərək həm heyvanların idarə olunmasını, həm də elektrik enerjisi istehsalını təmin edən günəş hasarlarından istifadə etməyə başlayıb.

Bu sistem hasar xətləri boyunca quraşdırılmış panellər vasitəsilə günəş enerjisini elektrikə çevirir və fermalarda işıqlandırma, su nasosları və digər avadanlıqların işləməsinə kömək edir. Günəş hasarlarının əsas üstünlüyü odur ki, əlavə torpaq sahəsi tələb etmədən iki işi eyni vaxtda yerinə yetirir:

-heyvanları nəzarətdə saxlayır
-bərpa olunan enerji istehsal edir.

Bu yanaşma kənd təsərrüfatında ehtiyyatlardan daha səmərəli istifadə edilməsinə və dayanıqlılığın artırılmasına xidmət edir.

Sizcə Azərbaycanın Aran rayonlarında bu təcrübə işləyirmi?

Food systems account for around 30 per cent of global greenhouse gas emissions. However, roughly one-third of all food p...
04/06/2026

Food systems account for around 30 per cent of global greenhouse gas emissions. However, roughly one-third of all food produced globally is wasted, contributing to up to 10 per cent of emissions. Reducing food waste is one of the biggest opportunities to cut emissions, improve food security, and conserve land and water resources.

Interestingly, cities are emerging as important drivers of change. They consume around 70 per cent of the world’s food supply and face a growing pressure to reduce and manage waste. From financial incentives for waste reduction in Bangkok to awareness campaigns in Rio de Janeiro and Yokohama’s innovative “SDG lockers” that redistribute surplus food, cities are testing solutions that could be scaled globally.

Combined with better food literacy, improved tracking systems, and technologies that connect surplus food with consumers, these initiatives have the potential to reduce food waste and make food systems more sustainable.

New research suggests that regional clean-air policies may unintentionally accelerate the weakening of the Atlantic Meri...
03/06/2026

New research suggests that regional clean-air policies may unintentionally accelerate the weakening of the Atlantic Meridional Overturning Circulation (AMOC), a major ocean current that helps regulate Europe's climate.

Air pollution particles (aerosols) such as sulphur dioxide reflect sunlight and cool the Earth's surface. Unlike greenhouse gases, aerosols remain in the atmosphere only for a short time, but they can still influence the climate over large regions.

Researchers found that if greenhouse gas emissions continue to rise while aerosol pollution decreases, the AMOC could weaken by about one-third (≈33%) more by the middle of the century compared with a scenario where aerosol pollution remains high.
The strongest effect comes from reducing aerosols in Europe and North America, but pollution controls in East Asia can also contribute because aerosols can travel long distances.

The study highlights a trade-off: cleaner air brings major health benefits, yet it can reveal additional warming that was previously masked by aerosols.
Key figures:
-Air pollution is linked to around 7 million deaths per year worldwide.
-Under stricter air-quality controls, AMOC weakening could be ~33% greater by mid-century if greenhouse gas emissions continue to increase.

Conclusion: Clean-air policies are essential for public health, but to avoid additional climate impacts, they should be accompanied by stronger reductions in carbon dioxide (CO₂) and methane (CH₄) emissions.

Physicists have solved a long-standing mystery about how volcanic lightning forms. When two objects touch and exchange e...
03/06/2026

Physicists have solved a long-standing mystery about how volcanic lightning forms. When two objects touch and exchange electric charge, a phenomenon known as the triboelectric effect occurs. A familiar example is hair being attracted to a balloon after rubbing it.

In volcanic ash clouds, countless particles of silicon dioxide collide and exchange electric charge through the triboelectric effect. As positively and negatively charged particles separate, an electric field builds up. Lightning occurs when an electric current flows between these separated charges. However, scientists had long been unable to explain why two particles made of the same material would acquire opposite charges in the first place.

Research led by Galien Grosjean found that tiny carbon-containing molecules on the surfaces of the particles are the key factor. Experiments showed that removing these molecules by cleaning or heating the particles could reverse the direction of charging, causing particles that previously became positively charged to become negatively charged instead.

The study demonstrated that carbon-containing surface contaminants are the main factor controlling charge transfer, outweighing other proposed explanations such as humidity, surface roughness, or crystal structure. This discovery provides a solution to the symmetry-breaking problem in triboelectric charging and helps explain how volcanic lightning is generated.

Scientists had long suspected that the oceans were warming, and this was confirmed by research led by Sydney Levitus. By...
03/06/2026

Scientists had long suspected that the oceans were warming, and this was confirmed by research led by Sydney Levitus. By analyzing ocean measurements collected between 1948 and 1998, researchers found that all major oceans had warmed to depths of at least 1000 meters. The upper 300 meters of the oceans warmed by about 0.3°C. Although this increase seems small, it represents a huge amount of stored heat. The heat absorbed by the oceans accounted for at least 10% of the energy trapped by human-produced greenhouse gases during that period. As seawater warms, it expands, causing sea levels to rise. This expansion contributed about 25 millimetres to global sea-level rise.

The deep ocean stores heat for long periods because it is insulated from the atmosphere by the thermocline. As a result, the effects of climate change continue long after heat enters the ocean. This concept is known as climate commitment. Studies suggest that even if greenhouse gas emissions had stabilised in 2000, an additional warming of at least 0.5°C would still have occurred because of past emissions. Ocean warming also affects weather patterns by providing more energy for tropical cyclones and other storms. In addition, rising sea levels are expected to increase further as glaciers melt.

Changes in ocean temperatures may also alter ocean-atmosphere cycles, affecting droughts and floods around the world. Despite these findings, scientists still have limited information about many aspects of the oceans, including currents, heat distribution, and the true nature of sea-level change.

Environmental Impact Assessment (EIA) is one of the most important tools for sustainable development. It helps us unders...
03/06/2026

Environmental Impact Assessment (EIA) is one of the most important tools for sustainable development. It helps us understand how a project may affect the environment before it is implemented.

In the era of climate change, EIA has an even greater role: it evaluates both how projects contribute to greenhouse gas emissions and how climate change itself may affect those projects through floods, droughts, heatwaves, and other extreme events.

By integrating climate change considerations into decision-making, EIA helps build a more sustainable and climate-resilient future.

Avstraliyada siqaret qutularının üzərində qrafik xəbərdarlıq şəkilləri yerləşdirilir. Çünki siqaret çəkməyin insan səhhə...
01/06/2026

Avstraliyada siqaret qutularının üzərində qrafik xəbərdarlıq şəkilləri yerləşdirilir. Çünki siqaret çəkməyin insan səhhətinə vurduğu zərər elmi olaraq sübut olunub. Bu xəbərdarlıqlar insanları utandırmaq üçün deyil, həqiqəti göstərmək, şəffaflığı təmin etmək və ictimai sağlamlığı qorumaq üçün tətbiq edilib.

İnsana zərər vuran sadəcə siqaret deyil. Plastik çirklənməsi də zərər verir. Belə ki, hər il saysız-hesabsız vəhşi heyvan plastik tullantıları udur, onlarda boğulma halları baş verir və ya onlar plastikə dolaşaraq zərər görürlər. Mikroplastiklər artıq suda, qidada, havada və hətta insan orqanizmində aşkar edilir. Plastik tullantılar yox olmur — onlar ekosistemlərdə toplanır və qida zənciri vasitəsilə yenidən bizə qayıdır.

Buna baxmayaraq, plastik məhsullar demək olar ki, heç bir xəbərdarlıq olmadan satılır.

Əgər bir məhsulun vəhşi təbiətə, ekosistemlərə və potensial olaraq insan sağlamlığına genişmiqyaslı zərər vurduğu sübut olunubsa, istehlakçılar alış zamanı bu barədə açıq şəkildə məlumatlandırılmalıdırmı?

Təsəvvür edin ki, plastik butulkalar, qablaşdırmalar və birdəfəlik plastik məhsullar da tütün məmulatları kimi qablaşdırmanın ön hissəsində xəbərdarlıq etiketləri daşıyır:

• onların ətraf mühitə vurduğu zərəri göstərən məlumatlar
• vəhşi təbiət və ekosistemlər üçün törətdiyi riskləri açıqlayan xəbərdarlıqlar
• rahatlığın gizli ekoloji dəyərini görünən edən məlumatlar.

Bu, seçim azadlığını qadağan etmək demək deyil.

Bu, məlumatlı seçim etmək imkanı vermək deməkdir.

Tütün xəbərdarlıqları həqiqəti açıq və ictimai şəkildə təqdim etməklə insanların davranışına təsir göstərdi. Plastik çirklənməsi isə artıq dövrümüzün ən ciddi ekoloji və sağlamlıq problemlərindən birinə çevrilib. Sual artıq plastikin zərər verib-verməməsində deyil, bu həqiqəti dürüst şəkildə qəbul etməyə hazır olub-olmamağımızdadır.

Sizcə, plastik məhsulların üzərində xəbərdarlıq etiketləri olmalıdırmı?

Kapitza–Dirak hadisəsi — elektron şüasının işığın dayanıq dalğası tərəfindən səpələnməsidir. Bu hadisə 1933-cü ildə kvan...
01/06/2026

Kapitza–Dirak hadisəsi — elektron şüasının işığın dayanıq dalğası tərəfindən səpələnməsidir. Bu hadisə 1933-cü ildə kvant mexanikasında həm elektronların, həm də işığın ikili dalğa-zərrəcik təbiətinin nəticəsi kimi Pyotr Kapitza və Paul Dirac tərəfindən əvvəlcədən irəli sürülmüşdür.

Kapitza–Dirak hadisəsini təcrübədə təsdiqləmək lazerlərin yaradılmasına qədər mümkün olmamışdır. Bu hadisənin aydın şəkildə nümayiş etdirilməsi 2001-ci ildə həyata keçirilmişdir. Həmin vaxtdan etibarən Kapitza–Dirak hadisəsi elektronların və işığın kvant-mexaniki xüsusiyyətlərini öyrənmək üçün istifadə olunur.
Kapitza–Dirak hadisəsinin iqlim dəyişikliyi ilə birbaşa əlaqəsi yoxdur.

O, nə iqlim dəyişikliyinin səbəbidir, nə də onun nəticəsidir. Bununla belə, bu hadisənin öyrənilməsi nəticəsində inkişaf etdirilən bəzi texnologiyalar, xüsusilə yüksək dəqiqlikli ölçü cihazları və kvant əsaslı sensorlar gələcəkdə atmosferin tərkibinin, istixana qazlarının və digər iqlim göstəricilərinin daha dəqiq öyrənilməsinə kömək edə bilər. Buna görə də Kapitza–Dirak hadisəsinin iqlim elminə dolayı fayda verməsi mümkündür.

Address

Wi******er Road
Wi******er
SO224NP

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Global Climate Alert posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Shortcuts

Share

Category