19/09/2025
🇦🇲
Արցախի մշակութային ժառանգության օմբուդսմեն Հովիկ Ավանեսով
--------
2023 թվականի սեպտեմբերի 19-ին թուրք-ադրբեջանական ահաբեկչական տանդեմը հերթական լայնածավալ պատերազմը սանձազերծեց ամբողջովին շրջափակված Արցախի դեմ։ Պատերազմի ընթացքում ադրբեջանական զինուժի հիմնական թիրախները դարձան ոչ թե ռազմական օբյեկտները, այլ քաղաքացիական բնակչությունը և հասարակական նշանակության ենթակառուցվածքները, ինչը միջազգային իրավունքի բացահայտ խախտում է և դասվում է ռազմական հանցագործությունների շարքին։
Պատերազմի հետևանքով Արցախը ժամանակավորապես բռնազավթվեց, իսկ Արցախահայությունը՝ բռնի տեղահանվեց իր հազարամյակների պատմություն ունեցող բնօրրանից։ Այսպիսով, Բաքվի բռնապետական վարչակարգը ոչ միայն իրականացնում է ցեղասպանություն, այլև նպատակաուղղված հարվածում է հայ ժողովրդի ինքնության հիմքերին։
Ադրբեջանի քաղաքականությունը 2020 թվականի սեպտեմբերի 27-ից շարունակվում է աննախադեպ ծավալներով․ համակարգված ոչնչացվում են Արցախի պատմամշակութային հուշարձանները՝ եկեղեցիներ, խաչքարեր, տապանաքարեր, բնակելի թաղամասեր, ամբողջական բնակավայրեր, մշակութային կենտրոններ և այլն ։ Այս հուշարձանները ոչ միայն հայ ժողովրդի, այլև համաշխարհային քաղաքակրթության անքակտելի մասն են, և դրանց ոչնչացումը դասվում է մշակութային ցեղասպանության ամենաաղաղակող օրինակներից մեկի շարքին։
Փաստագրված դեպքերի և արձանագրված խախտումների ծավալը թույլ է տալիս միանշանակ պնդելու, որ Արցախում Ադրբեջանի կողմից իրականացվում է համաշխարհային մակարդակով խոշորագույն մշակութային ցեղասպանություններից մեկը։ Բաքվի վարչակարգը որդեգրել է մշակութային ժառանգության հետևողական ջնջման ռազմավարություն՝ նպատակ ունենալով վերացնել Արցախում հայ ժողովրդի պատմական ներկայության հետքը։
Այս ամենը տեղի է ունենում միջազգային հանրության ոչ համաչափ արձագանքի, անգործության և շատ դեպքերում՝ հանցավոր լռության պայմաններում։ Ավելին, միջազգային կառույցները հաճախ սահմանափակվում են արարողակարգային հայտարարություններով՝ խուսափելով անվանել կատարվածը իր անունով՝ ցեղասպանություն և մշակութային ցեղասպանություն։ Այսպիսի մոտեցումը ոչ միայն խրախուսում է Բաքվի հանցավոր քաղաքականությունը, այլև վտանգավոր նախադեպ է ստեղծում՝ ապագա հանցագործությունների համար։
🇬🇧
Artsakh Cultural Heritage Ombudsman Hovik Avanesov
----------
On September 19, 2023, the Turkish-Azerbaijani terrorist tandem unleashed yet another large-scale war against the fully blockaded Artsakh. During the war, the primary targets of the Azerbaijani armed forces were not military facilities, but rather the civilian population and public infrastructure-an open violation of international law that falls under the category of war crimes.
As a result of the war, Artsakh was temporarily occupied, while the Armenians of Artsakh were forcibly displaced from their ancestral homeland of millennia. Thus, the dictatorial regime in Baku is not only committing genocide, but also deliberately striking at the very foundations of Armenian identity.
Since September 27, 2020, Azerbaijan’s policy has continued with unprecedented scope: the systematic destruction of Artsakh’s historical and cultural monuments, including churches, khachkars (cross-stones), tombstones, residential quarters, entire settlements, cultural centers, and more. These monuments are not only an inseparable part of the Armenian people’s heritage, but also of world civilization, and their destruction constitutes one of the most glaring examples of cultural genocide.
The volume of documented cases and recorded violations makes it possible to unequivocally assert that one of the largest cultural genocides on a global scale is being carried out in Artsakh by Azerbaijan. The Baku regime has adopted a consistent strategy of erasing cultural heritage, aiming to eliminate every trace of the Armenian people’s historical presence in Artsakh.
All this is unfolding amid the disproportionate response, inaction, and, in many cases, criminal silence of the international community. Moreover, international organizations often limit themselves to protocol statements, deliberately avoiding to name what is happening by its proper definition-genocide and cultural genocide. Such an approach not only encourages Baku’s criminal policies but also creates a dangerous precedent for future atrocities.
🇨🇵
Hovik Avanesov, médiateur pour le patrimoine culturel de l'Artsakh
----------
Le 19 septembre 2023, le tandem terroriste turco-azerbaïdjanais a déclenché une nouvelle guerre à grande échelle contre l'Artsakh, déjà totalement bloqué. Pendant la guerre, les principales cibles des forces armées azerbaïdjanaises n'étaient pas des installations militaires, mais plutôt la population civile et les infrastructures publiques, ce qui constitue une violation flagrante du droit international et relève de la catégorie des crimes de guerre.
À la suite de cette guerre, l'Artsakh a été temporairement occupé, tandis que les Arméniens de l'Artsakh ont été déplacés de force de leur terre ancestrale millénaire. Ainsi, le régime dictatorial de Bakou ne se contente pas de commettre un génocide, mais s'attaque délibérément aux fondements mêmes de l'identité arménienne.
Depuis le 27 septembre 2020, la politique de l'Azerbaïdjan se poursuit avec une ampleur sans précédent : la destruction systématique des monuments historiques et culturels de l'Artsakh, notamment les églises, les khachkars (croix de pierre), les pierres tombales, les quartiers résidentiels, des villages entiers, les centres culturels, etc. Ces monuments font non seulement partie intégrante du patrimoine du peuple arménien, mais aussi de la civilisation mondiale, et leur destruction constitue l'un des exemples les plus flagrants de génocide culturel.
Le nombre de cas documentés et de violations enregistrées permet d'affirmer sans équivoque que l'Azerbaïdjan est en train de commettre l'un des plus grands génocides culturels à l'échelle mondiale en Artsakh. Le régime de Bakou a adopté une stratégie cohérente d'effacement du patrimoine culturel, visant à éliminer toute trace de la présence historique du peuple arménien en Artsakh.
Tout cela se déroule dans un contexte de réaction disproportionnée, d'inaction et, dans de nombreux cas, de silence criminel de la part de la communauté internationale. De plus, les organisations internationales se limitent souvent à des déclarations protocolaires, évitant délibérément de nommer ce qui se passe par son nom : génocide et génocide culturel. Une telle approche encourage non seulement les politiques criminelles de Bakou, mais crée également un dangereux précédent pour de futures atrocités.
