TRI THỨC NGÀY NAY (2026)

17/10/2026

AI SẼ DÁM CHỈ MẶT KẺ XÂM LĂNG LÚC NÀY?
NSi Tuấn Khanh.

Yêu nước là đối mặt với kẻ thù xâm lược, là không dông dài những lời từ chối, tránh né vô nghĩa.

Yêu nước không đơn thuần là chọn lựa thái độ biểu hiện an toàn, hay mua một món hàng tự hưởng thụ và tự tô vẽ dát vàng cho hành động.

Yêu nước là không lảng tránh, rụt cổ cúi đầu trước hiện trạng bất công mà đất nước đang chịu đựng.

Nếu không thể, mọi hành động giới thiệu lòng yêu nước, chọn phe phái, hô hào, chỉ là mang tâm địa của kẻ lưu manh, bọn côn đồ đang hèn nhát mượn cớ, tự hủy hoại đạo đức và danh tính của mình. Thậm chí là hủy hoại luôn cả giá trị mà mình đang cố đại diện.

Trong những ngày này, Trung Quốc đang tăng tốc bồi đắp quy mô lớn tại Đá Hải Sâm (Antelope Reef), thuộc chủ quyền Việt Nam. Trong 6 tháng (tính đến tháng 5/2026), hơn 600 hecta đất nền diện tích bề mặt đã được tạo bồi mới, biến thực thể chìm này thành tiền đồn quân sự nhân tạo lớn nhất ở khu vực. Và dĩ nhiên, hiểm nguy lớn nhất trực tiếp đối diện, đó là Việt Nam.

Mới nhất, Trung Quốc đã ban bố lệnh cấm đánh bắt cá năm 2026 tại một số vùng biển ở Biển Đông, bao gồm cả các khu vực thuộc chủ quyền Việt Nam, từ ngày 1/5 đến 16/8, xem chủ quyền của Việt Nam như ao nước của nhà mình. Bản thân chính phủ Việt Nam cũng lên tiếng phản đối bồi đắp đảo, khẳng định lệnh cấm này đơn phương, xâm phạm chủ quyền và không có giá trị pháp lý, yêu cầu Trung Quốc tôn trọng chủ quyền.

Đáp lại, phía Bắc Kinh đã hồi đáp rằng mọi hành động của họ, nằm trong chủ quyền và "không cần phải bàn cãi".

Đâu hết rồi, những ngôn từ và những băng nhóm hung hăng mỗi ngày tấn công vào lịch sử và quá khứ của đất nước Việt Nam, hả hê tự mãn với trò thủ dâm tư tưởng của kẻ thủ đắc với hiện tại được bóng tối chống lưng? Kẻ thù thật sự đang cười ngạo nghễ trước mắt đó!

Trước khi là loại người nào, thì ai sinh ra trên đất Việt, trước tiên cũng là con dân của nước Việt, tinh thần Việt nguyên sơ không bị thao túng, nhuộm màu. Ai sẽ dám lên tiếng chỉ mặt kẻ xâm lăng lúc này?

IM LẶNG TRƯỚC BIỂN ĐÔNG...

https://www.facebook.com/share/p/1Fnp7xx59x/?mibextid=wwXIfr

16/10/2026

PHONG CÁCH, LỄ NGHI CỦA NGUYÊN THỦ QUỐC GIA…

Các nước trên thế giới đều có 1 khóa học cho những người trong bộ ngoại giao về môn các lễ nghi phong tục tập quán trên thế giới để hướng dẫn các người đại diện cho quốc gia đi công du.

Ngày trước tôi có học Anh văn với thầy Đại, ông từng là trưởng ban lễ nghi của phủ Tổng Thống.
Ông chịu trách nhiệm huấn luyện từ các bộ trưởng và phu nhân đến thủ tướng nhưng thường thì chỉ dạy cho các bà vợ vì các ông chồng đều biết cách ứng xử thành thạo.

Phu nhân luôn phải đi phía sau (thường là 1/2 bước chân) dù có thể ở nhà thì bà hét ra lửa.

Đưa 2 tay lên khỏi đầu thì chỉ có đầu hàng làm tù binh chứ không ai vẫy chào như vậy.

Áo quần cần chỉnh đốn lại trước khi bước ra vì có hàng trăm ống kính đang chờ sẵn.

Vinh Vien.

16/10/2026

MƯỜI NHÂN VẬT QUYỀN LỰC SÀI GÒN TRƯỚC 1975

Số Phận 10 Nhân Vật Quyền Lực Nhất Sài Gòn Sau Năm 1975.

Sau bước ngoặt lịch sử, mỗi người rẽ sang một con đường khác nhau. Có người ở lại, lặng lẽ sống cuộc đời bình dị giữa quê hương. Có người ra đi, bắt đầu lại nơi đất khách.

Những vị trí từng đứng trên đỉnh cao quyền lực dần khép lại, nhường chỗ cho những số phận rất đời thường – trầm lặng, ít người biết đến, nhưng phản ánh rõ nét một giai đoạn đầy biến động của lịch sử.

1- Ông Nguyễn Văn Thiệu (1923-2001) là Tổng thống chế độ Sài Gòn từ 1967-1975. Đêm 25.4.1975, ông rời VN đi Đài Loan dưới danh nghĩa phúng điếu Tưởng Giới Thạch, rồi bay thẳng sang Anh định cư. Đầu thập kỷ 1990, ông Thiệu chuyển sang sống tại Foxborough, Massachusetts, Mỹ và sống một cuộc sống thầm lặng trong quãng đời còn lại ở đây. Ông qua đời ngày 29.9.2001, sau khi đột quỵ tại nhà riêng ở Foxborough, thọ 78 tuổi.

2- Dương Văn Minh (1916-2001) là Tổng thống cuối cùng của chế độ Sài Gòn. Sau năm 1975, ông sống tại TP. Hồ Chí Minh, cho đến năm 1983 thì sang Pháp định cư. Nhưng ngay sau đó, ông lại chuyển sang California (Mỹ), sống với gia đình con gái. Ông qua đời ngày 6.8.2001, thọ 86 tuổi. Thời gian cuối đời, Ông Dương Văn Minh đã bày tỏ mong muốn được trở về quê hương và sống như một người dân Việt Nam bình thường.

3- Trần Văn Hương (1902-1982) là cựu Thủ tướng (1964–1965; 1968–1969), phó tổng thống (1971-1975), rồi Tổng thống trong thời gian 7 ngày (21-28.4.1975) của chế độ Sài Gòn. Sau 1975, ông chọn ở lại quê hương, tiếp tục sống ở căn nhà của mình ở Sài Gòn. Những năm tháng cuối đời, ông sống chung với em gái, em rể, và người con trai lớn là Lưu Vĩnh Châu – từng là một đại úy Quân đội Nhân dân Việt Nam, đã tham gia trận Điện Biên Phủ. Ông mất ngày 27.1.1982, hưởng thọ 80 tuổi.

4- Nguyễn Cao Kỳ (1930-2011) là một sĩ quan cao cấp và là cựu Thủ tướng và Phó Tổng thống của chế độ Sài Gòn. Năm 1962, ông Kỳ chia tay với bà vợ người Pháp sau khi đã có với nhau 5 người con. Hai năm sau, ông kết duyên của bà Đặng Tuyết Mai hoa khôi Sài Gòn xưa lúc bấy giờ. Ngày 29/4/1975, tướng Nguyễn Cao Kỳ tự lái máy bay trực thăng ra hàng không mẫu hạm Midway, để đi định cư nước ngoài. Ở Mỹ một thời gian, ông Kỳ và bà Mai chia tay. Theo lời tự thuật của ông với báo chí trong những lần trở về Việt Nam, ông kiếm sống bằng cách đi làm thuê trong hơn 10 năm đầu sống trên đất Mỹ.
Năm 2004, ông đã về thăm quê hương trong tinh thần hòa giải dân tộc. Ông mất ngày 23.6 tại một bệnh viện ở Malaysia, thọ 81 tuổi.

5- Ông Nguyễn Xuân Oánh (1921–2003), là cựu Phó Thủ tướng kiêm Thống đốc Ngân hàng, 2 lần là quyền Thủ tướng trong chính phủ Sài Gòn. Sau 1975, ông tiếp tục được chính quyền mới trọng dụng. Trong tiến trình Đổi mới cuối thập niên 1980, ông đã có đóng góp lớn vào việc cải cách các lĩnh vực ngân hàng, tài chính, đầu tư nước ngoài… tại VN. Ông từng là cố vấn kinh tế cho Tổng bí thư Nguyễn Văn Linh, Thủ tướng Võ Văn Kiệt và cũng là Đại biểu Quốc hội, Ủy viên UBTW Mặt trận Tổ quốc VN. Ông mất ngày 29.8.2003 tại TP HCM.

6- Ông Vũ Văn Mẫu (1914-1998) là một chính trị gia kiêm học giả về ngành luật nổi tiếng ở Sài Gòn trước năm 1975. Ông từng giữ chức vụ Bộ trưởng Ngoại giao rồi Thủ tướng của chế độ Sài Gòn. Sau 1975, ông ở lại VN trong một thời gian, rồi sau đó sang Pháp và định cư ở đây cho đến tận cuối đời. Ông Vũ Văn Mẫu mất ngày 20.8.1998 tại Paris, thọ 84 tuổi.

7- Ông Nguyễn Hữu Có (1925-2012) là cựu Phó thủ tướng kiêm Tổng trưởng Quốc phòng và Tổng tham mưu trưởng quân lực chính quyền Sài Gòn. Sau năm 1975, ông ở lại VN và phải đi cải tạo đến năm 1987. Tuy vậy, đến cuối năm 2004, ông được bầu làm Ủy viên UBTW Mặt trận Tổ quốc VN và được chính phủ VN xem như một biểu tượng của sự hòa giải dân tộc, xóa bỏ hận thù của 30 năm chiến tranh. Ông mất tại TP. HCM ngày 03.7.2012, hưởng thọ 87 tuổi.

8- Tướng Trần Văn Đôn (1917-) là tướng lĩnh cao cấp của Quân lực Sài Gòn và là Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Quốc phòng trong nội các cuối cùng của Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu. Vào ngày 29.4.1975, ông là một trong những người di tản trên chuyến trực thăng nổi tiếng của Mỹ xuất phát từ tầng thượng tòa nhà 22 phố Gia Long (nay là phố Lý Tự Trọng) ở Sài Gòn. Sau đó, ông sang Pháp định cư và sinh sống. Ông qua đời tại Pháp năm 1998, hưởng thọ 81 tuổi.

9- Cao Văn Viên (1921-2008) là 1 trong 5 người được phong hàm đại tướng quân lực chế độ Sài Gòn. Ông là vị tướng giữ chức vụ Tổng Tham mưu trưởng trong thời gian lâu nhất (1965-1975) và cũng là người cuối cùng giữ cương vị này của chế độ Sài Gòn. Năm 1975, trước các thất bại quân sự, ông từ nhiệm ngày 27.4 và lên máy bay di tản sang Mỹ. Sau 1975, ông sống lặng lẽ tại Arlington, Virginia. Ông mất ngày 22.1.2008 tại viện dưỡng lão, thọ 87 tuổi.

10- Vương Văn Bắc (1927-2011) là một luật sư và Tổng trưởng Ngoại giao vào những năm cuối cùng của chế độ Sài Gòn. Sau ngày 30.4.1975, ông sang Pháp định cư. Nhờ học vấn uyên thâm, ông được ngành luật của nước Pháp trọng dụng và làm việc cho đến năm 80 tuổi mới nghỉ ngơi. Ông mất ở Paris ngày 20.6.2011.

Hình các vị theo thứ tự từ 1 đến 10.

Nguồn
https://www.facebook.com/share/1aJgQxTyoA/?mibextid=wwXIfr

16/10/2026

Nguồn: Fb Đừng Gọi Tên Em

TÌM THÂN NHÂN CỦA CÁC NGÔI MỘ “TÙ CẢI TẠO” NHỮNG TỬ SĨ VIỆT NAM CỘNG HÒA

51 năm tròn, ngày cuộc chiến Việt Nam kết thúc. Kẻ còn người mất.

Có những người có mộ, có người không.

Ba ngôi mộ này sau bao nhiêu năm nằm ở vùng rừng thiêng nước độc cuối cùng cũng đã mồ yên mả đẹp, anh Nguyễn Khắc Giang (người địa phương, số điện thoại 0365387228) vẫn âm thầm hương khói vào các ngày Lễ, Tết, Rằm và mùng Một.

Tuy nhiên, người thân của họ vẫn ở một nơi xa nào đó chưa biết cha, ông họ vẫn còn hiện diện ở nơi đây, vùng đất Yên Bái, nơi đã sống những ngày cuối cùng trong cuộc đời họ.

Mong chờ một sự linh thiêng nào đó mà con cháu của họ có thể đọc được tin này mà tìm về để thắp cho cha, ông họ 1 nén nhang.

Tìm thân nhân cho các ngôi mộ của "tù cải tạo" những người lính/sĩ quan Việt Nam Cộng Hòa tại Yên Bái.

🌹🌹Ngôi mộ số 1: Ông Nguyễn Ngô Thanh
Sinh năm: 1933
Mất năm: 25/10/1977.
Địa chỉ: TT66, cư xá Bắc Hải, P25, quận 10, Sài Gòn.

🌹🌹Ngôi mộ thứ hai:
Ông Trần Đại Vĩnh
Sinh năm: 1941
Số 22, Đặng Nghị Quân 1 (hoặc 2). (Quân hay quận cũng không biết nữa)
Thành nội Huế
Mất ngày 20-07-1977
(Nhờ một bình luận bên dưới, tôi xin bổ sung vào đây cho rõ hơn địa chỉ trên: Đường Đặng Nghi nay là đường Hoàng Diệu, bên hông chợ Tây Lộc thuộc nội thành Huế. Nội thành Huế trước 1975 là Quận 1)

🌹🌹Ngôi mộ thứ ba.
Ông Lê Kỳ Sơn.
Sinh năm 1932
Địa chỉ: Phan Kế Bính, quận 1, Sài Gòn.

Đính chính cho anh chị nào chưa biết: Phần mộ đá là do một thầy giáo ở Thanh Hoá đứng ra lo liệu, anh Giang là người lo phần cất bốc và lo thợ thuyền và nhang khói, phần kinh phí bốc mộ và xây là nhờ sự đóng góp của nhiều người.

Trân trọng cảm ơn anh Giang, thầy giáo ở Thanh Hoá và các anh chị đã đóng góp tiền bạc.

15/10/2026

SÀI GÒN...TỘI NGHIỆP

Thập niên 1990, khi ra Hà Nội, mỗi lần tôi muốn mua sắm gì đó, các bạn tôi bảo:

- Để bọn em dẫn anh đi, nếu không anh khó sống với dân bán hàng ngoài này. Gặp anh là người Sài Gòn, thế nào họ cũng nói thách rồi anh mua hớ cho mà coi.

Đó là sự thật. Không biết giờ, việc nói thách với" anh hai Sài gòn" còn hay không nhưng thời điểm đó, mua bất cứ thứ gì, tôi đều bị người bán hàng ở Hà Nội nói thách gấp hai, ba lần.

Đi các tỉnh thành khác ngoài vĩ tuyến 17, nghe tôi nói giọng trong này, thế nào cũng có người hỏi:

- Sài gòn giàu lắm phải ko bác?

Thú thật, tôi nghe mà đắng lòng, không biết trả lời sao, khi mà ở đâu cũng có người nghèo người giàu. Lúc ấy đồng bào trên kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè chưa giải tỏa, đời sống vẫn còn tăm tối lắm.

Đặc biệt một điều, không hiểu sao khi đi các tỉnh, nhìn cốt cách hay sao đó mà người ta biết ngay mình là dân Sài gòn. Với những người ko quen biết, thế nào cũng bị họ hỏi một câu:

- Anh ở Sài gòn ra phải không?

Không chỉ ngoài vĩ tuyến 17, các tỉnh thành trong vĩ tuyến cũng vậy. Dân họ nghĩ về Sài gòn như 1 thứ gì hào nhoáng lắm, có của ăn của để và xả láng...sáng về sớm. Đặc biệt là dân các tỉnh miền Tây, thường là họ rất nể dân Sài Gòn. Trong bàn rượu mà có 1 thằng Sài gòn thì thế nào nó cũng chết chắc.

Quý lắm, dân miền Tây mới cung kính mời rượu, mà người được nhắm đến đầu tiên luôn là anh hai Sài gòn ở trong bàn. Ai cũng cầm ly mời cụng, người 1 ly. Nó uống 10 ly trong khi 10 người miền Tây kia uống mỗi người có 1 ly, không chết mới là lạ.

Sài gòn bao dung? Đúng. Sài gòn nghĩa tình? Đúng luôn? Sài gòn vốn có lòng cưu mang? Rất đúng. Nhưng vấn đề là dân các tỉnh có bao dung, nghĩa tình và cưu mang dân Sài gòn hay ko thì đó là chuyện khác.

Khi Sài gòn bị tổn thương, dịch dật bủa vây, các tỉnh thành khác nhìn người Sài gòn như ghẻ lở dù họ vẫn cần dân Sài gòn ở một vấn đề nào đó. Như Lâm Đồng chẳng hạn, cấm người Sài Gòn lên vì đang là ổ dịch! Nhưng rồi Sài gòn vẫn mở cửa chợ hoa Đầm Sen cho dân Đà Lạt mang hoa xuống bán. Không sao cả, vì Sài Gòn luôn phớt lờ mọi vặt vãnh cỏn con.

Từ lâu, Sài gòn với tôi là một tiểu" Hiệp Chủng quốc". Chỉ có Sài gòn mới xứng đáng hưởng biệt danh này trong cả nước. Vì là hợp chủng nên Sài gòn luôn chấp nhận sự khác biệt và ít bảo thủ. Việt Nam có bao nhiêu sắc tộc thì hầu như có hết ở Sài gòn. Việt Nam có bao nhiêu tỉnh thành thì dân nơi đó có mặt tại Sài Gòn.

Sài gòn ăn xin nhiều, vé số nhiều, vì chỉ có dân Sài gòn mới dễ mở hầu bao với người cơ nhỡ. Sài gòn mở lòng ra với tất cả, dù đó là một cậu nhà quê miền bắc chẳng hạn, hay một nông dân tứ cố vô thân từ Cà Mau lên đây để mưu sinh kiếm sống. Sài gòn ân cần với bạn ngay trong từng ly bia phục vụ của người hầu bàn, điều mà tôi khó tìm thấy ở đâu khác khi xách ba lô lang thang khắp nước.

Thập niên 1990, tôi hỏi bạn bè của mình ngoài Bắc:

- Tại sao Hà Nội không có ăn xin?

Bạn biết họ trả lời sao không ? Họ bảo:

-Có ai cho đâu mà xin?

Đặc điểm của dân Sài gòn là người nhập cư. Vì vậy, rất ít người vỗ ngực xưng tên tôi là người gốc Sài gòn. Sài gòn không có gốc, hoặc có thì không phải gốc Sài gòn. Người nhập cư đầu tiên rất nổi tiếng ở Sài gòn là tướng quân Nguyễn Hữu Cảnh, hơn 300 năm trước dẫn quân vào đây đặt trạm thu thuế ở cột cờ Thủ Ngữ. Từ bấy đến nay, ko biết bao nhiêu lớp người nhập cư đã làm nên bản sắc của dân Sài Gòn. Chính vì đặc điểm nhập cư nên người Sài gòn luôn cởi mở, luôn tiếp nhận để tồn tại và phát triển nên tính cách người Sài gòn đặc biệt, ko giống với bất cứ người tỉnh thành nào.

Bởi vậy, nếu Sài gòn và người Sài gòn bị quay lưng, quả thật là...tội nghiệp. Vậy mà, ngay cả khi bị Trung ương chặt đẹp 82% nguồn thu thuế, họ vẫn không cảm thấy mình tội nghiệp. Ôi, Sài gòn của tôi, đáng yêu lắm lắm.

Khi Sài Gòn bị tổn thương
Tôi thấy rất ít cánh tay của mọi miền chia sẻ!
Sài Gòn, thành phố sẽ vượt qua
Sẽ lại vươn vai gánh gồng cho hết thảy.

st.

15/10/2026

VŨ ĐIỆU CỦA LOÀI MÈO…

Vì Sao Huấn Luyện Mèo Khó Hơn Huấn Luyện Chó?
Nhiều người từng nuôi cả chó lẫn mèo đều có chung một nhận xét: dạy chó nghe lời thường dễ hơn rất nhiều so với dạy mèo. Điều này không có nghĩa mèo kém thông minh. Trái lại, mèo là loài động vật rất nhanh nhạy và có khả năng học hỏi tốt. Tuy nhiên, cách suy nghĩ và bản năng của chúng hoàn toàn khác với chó.
Từ xa xưa, chó đã được con người thuần hóa để hỗ trợ săn bắn, chăn gia súc và bảo vệ nhà cửa. Chúng sống theo bầy đàn nên luôn có xu hướng tìm kiếm một "thủ lĩnh" để nghe theo. Chính vì vậy, chó thường xem chủ nhân như người dẫn dắt và sẵn sàng thực hiện mệnh lệnh để nhận được sự công nhận hoặc lời khen.
Mèo thì khác. Tổ tiên của mèo nhà là những thợ săn đơn độc. Chúng không có tập tính sống theo bầy như chó nên cũng không hình thành tư duy phục tùng một cá thể đứng đầu. Trong mắt mèo, chủ nhân thường được xem như một người bạn đồng hành, một nguồn cung cấp thức ăn và nơi trú ẩn an toàn hơn là một thủ lĩnh tuyệt đối. Vì thế, mèo thường chỉ làm điều chúng muốn hoặc khi cảm thấy hành động đó mang lại lợi ích cho bản thân.
Một trở ngại khác trong quá trình huấn luyện là khả năng tập trung của mèo khá ngắn. Chúng dễ bị phân tâm bởi âm thanh, chuyển động hoặc những thứ mới lạ xung quanh. Một buổi huấn luyện kéo dài quá vài phút thường khiến mèo mất hứng thú và bỏ đi giữa chừng. Trong khi đó, chó có thể duy trì sự chú ý lâu hơn, đặc biệt khi được tương tác trực tiếp với chủ.
Động lực học tập của mèo cũng rất khác biệt. Nếu chó có thể hào hứng chỉ vì được khen ngợi hoặc vuốt ve, thì mèo thường thực dụng hơn nhiều. Để khiến chúng hợp tác, người nuôi thường phải sử dụng những món ăn mà chúng đặc biệt yêu thích. Nếu phần thưởng không đủ hấp dẫn, mèo sẵn sàng phớt lờ mọi mệnh lệnh.
Tuy vậy, nói rằng mèo không thể huấn luyện là một quan niệm sai lầm. Nhiều chú mèo có thể học cách sử dụng khay vệ sinh, đến khi được gọi tên, bắt tay, ngồi, nằm, thậm chí vượt chướng ngại vật hay thực hiện những màn biểu diễn phức tạp. Điều quan trọng là người nuôi phải kiên nhẫn, hiểu tính cách của từng con mèo và biến việc huấn luyện thành một trò chơi thú vị thay vì những mệnh lệnh ép buộc.
Có thể nói, chó học vì muốn làm hài lòng chủ nhân, còn mèo học vì chúng thấy điều đó có lợi cho mình. Chính sự khác biệt trong bản năng và cách tư duy ấy đã khiến việc huấn luyện mèo trở thành một thử thách lớn hơn, nhưng cũng là trải nghiệm đầy thú vị đối với những người yêu loài vật nhỏ bé, bí ẩn và đầy cá tính này. 🐾

ABDULLAH ALIF DAGLAN

14/10/2026

TÔI THA THỨ NHƯNG TÔI KHÔNG THỂ QUÊN!..

Giáo sư Trần Văn Khê được mời dự buổi sinh hoạt của Hội Truyền bá Tanka Nhật Bản, tổ chức tại Paris (Pháp). Tham dự hầu hết là người Nhật và người Pháp, duy chỉ mình ông là người Việt.

Diễn giả hôm đó là một cựu Thủy sư Đề đốc người Pháp đã mở đầu bài thuyết trình bằng câu: “Thưa quý vị, tôi là Thủy sư Đề đốc đã sống ở Việt Nam 20 năm mà không thấy một áng văn nào đáng kể. Nhưng khi sang nước Nhật, chỉ trong vòng một, hai năm mà tôi đã thấy một rừng văn học, trong đó Tanka là một đóa hoa tuyệt đẹp, chỉ cần nói một ngọn núi, một con sông mà tả được bao nhiêu tình cảm với chỉ 31 âm tiết. Chỉ hai điều này thôi, các nước khác không dễ có được...".

Lời phát biểu đã chạm đến lòng tự trọng dân tộc của Giáo sư Trần Văn Khê. Khi đến phần giao lưu, ông xin phép được bày tỏ:

"Thưa Ông Thủy sư Đề đốc, ông nói rằng ông đã ở Việt Nam cả 20 năm mà không thấy áng văn nào đáng kể. Tôi là người Việt, khi nghe câu đó tôi đã rất ngạc nhiên. Chẳng biết khi ngài qua Việt Nam, ngài chơi với ai mà chẳng biết một áng văn nào của nước Việt? Có lẽ ngài chỉ chơi với những người quan tâm đến chuyện ăn uống, chơi bời, hút xách...

Phải chi ngài chơi với giáo sư Emile Gaspardone thì ngài sẽ biết đến một thư mục gồm 1300 sách báo về văn chương Việt Nam mà giáo sư đã in trên Tạp chí Viễn Đông Bác cổ của Pháp. Hay nếu ngài gặp ông Maurice Durand thì sẽ có dịp đọc qua hàng ngàn câu ca dao Việt Nam mà ông ấy đã cất công sưu tập... Nếu ngài làm bạn với những người như thế, ngài sẽ biết rằng nước tôi không chỉ có một, mà có đến hàng vạn áng văn kiệt tác..."

Giáo sư Trần Văn Khê tiếp tục chia sẻ với giọng nói đanh thép: "Ngài nói trong thơ Tanka, chỉ cần một ngọn núi, một con sông mà tả được bao nhiêu tình cảm. Tôi chỉ là nhà nghiên cứu âm nhạc nhưng với kiến thức văn chương học thời trung học cũng đủ để trả lời ngài: Việt Nam có câu: “Đêm qua mận mới hỏi đào/Vườn hồng đã có ai vào hay chưa?”. Trai gái thường mượn hoa lá để bày tỏ tình cảm.

Còn về số âm tiết, tôi nhớ sử Việt Nam chép rằng ông Mạc Đĩnh Chi thời nhà Trần đi sứ sang nhà Nguyên (Trung Quốc) gặp lúc bà phi của vua Nguyên vừa từ trần. Nhà Nguyên muốn thử tài sứ giả nước Việt nên mời đọc điếu văn. Mở bài điếu văn ra chỉ có 4 chữ “nhất”. Mạc Đĩnh Chi không hốt hoảng mà ứng tác đọc liền:

“Thanh thiên nhất đóa vân
Hồng lô nhất điểm tuyết
Thượng uyển nhất chi hoa
Dao trì nhất phiến nguyệt
Y! Vân tán, tuyết tiêu, hoa tàn, nguyệt khuyết!”

Khi Giáo sư Khê dịch và giải nghĩa những câu thơ này thì khán giả vỗ tay nhiệt liệt.
Ông Thủy sư Đề đốc đỏ mặt: “Tôi chỉ biết ông là một nhà âm nhạc nhưng khi nghe ông dẫn giải, tôi biết mình đã sai khi vô tình làm tổn thương giá trị văn chương của dân tộc Việt Nam, tôi xin thành thật xin lỗi ông và xin lỗi cả dân tộc Việt Nam".

Kết thúc buổi nói chuyện, ông Thủy sư lại đến gặp riêng Giáo sư và ngỏ ý mời ông đến nhà dùng cơm để được nghe nhiều hơn về văn hóa Việt Nam. Giáo sư tế nhị từ chối, còn nói người Việt không mạo muội đến dùng cơm ở nhà người lạ.

Vị Thủy sư Đề đốc nói: “Vậy là ông chưa tha thứ cho tôi”.

Giáo sư đáp lời: “Có một câu mà tôi không thể dùng tiếng Pháp mà phải dùng tiếng Anh. Đó là: I forgive, but I cannot yet forget (Tôi tha thứ, nhưng tôi chưa thể quên)” - Giáo sư Trần Văn Khê.

Những Câu Chuyện Thú Vị

VIỆT LUẬN

Ảnh động do META AI

14/10/2026

SÀI GÒN - HÒN NGỌC VIỄN ĐÔNG (LA PERLE DE
L’ EXTRÊME ORIENT)

Thời kỳ Pháp thuộc (1859 – 1954) đã biến Sài Gòn từ một đô thị sông nước truyền thống phương Đông trở thành trung tâm hành chính, kinh tế và văn hóa hiện đại bậc nhất khu vực Đông Nam Á thời bấy giờ, thường được mệnh danh là "Hòn ngọc Viễn Đông" (La Perle de l'Extrême-Orient).

Người Pháp đã áp dụng mô hình đô thị phương Tây để tái thiết Sài Gòn với tư duy quy hoạch bàn cờ, đường xá rộng rãi, hệ thống cây xanh và thoát nước hiện đại.

Phong cách kiến trúc:

Pha trộn giữa quy chuẩn Tân cổ điển Pháp (Neo-Classical), Gothic, Art Deco và phong cách Kiến trúc Đông Dương (Indochinese architecture) hòa hợp với khí hậu nhiệt đới.

Các công trình biểu tượng:

- Dinh Thống đốc Nam Kỳ (Dinh Norodom, nay là Dinh Độc Lập) - khánh thành năm 1871.
- Nhà thờ Đức Bà - xây dựng từ năm 1877 đến 1880 với toàn bộ gạch đỏ nhập từ Marseille.
- Bưu điện Trung tâm Sài Gòn - thiết kế bởi Gustave Eiffel và Auguste Vildieu (1886–1891).
- Tòa Thị chính (nay là Trụ sở UBND TP.HCM) và Nhà hát Thành phố (1900).
- Chợ Bến Thành mới (Chợ Mới) - hoàn thành năm 1914 với tháp đồng hồ đặc trưng.

Thủ phủ Đông Dương:

Sài Gòn là thủ phủ của Liên bang Đông Dương giai đoạn 1887 – 1902 trước khi trung tâm hành chính chuyển ra Hà Nội. Dù vậy, Sài Gòn vẫn giữ vị thế thủ phủ của Nam Kỳ (Cochinchine).

Cảng thương mại sầm uất:

Cảng Sài Gòn (Thương cảng Nhà Bè) trở thành cửa ngõ xuất khẩu lúa gạo, cao su, mỏ khoáng sản lớn của cả vùng hạ lưu sông Mê Kông.

Hạ tầng giao thông tân tiến:

Hệ thống xe điện (tramway) xuất hiện rất sớm từ năm 1881.
Tuyến đường sắt Sài Gòn – Mỹ Tho (1881) là tuyến đường sắt đầu tiên tại Việt Nam và Đông Dương.

Sự giao thoa văn hóa:

Sài Gòn trở thành điểm hội tụ giữa văn hóa bản địa Nam Bộ, văn hóa phương Tây (Pháp) và cộng đồng người Hoa sầm uất ở khu vực Chợ Lớn.

Nôi của báo chí & chữ Quốc ngữ:

Sài Gòn là nơi ra đời tờ báo chữ Quốc ngữ đầu tiên – Gia Định Báo (1865), đặt nền móng cho báo chí và văn học hiện đại Việt Nam.

Lối sống đô thị:

Lối sống đô thị hóa phát triển mạnh với sự xuất hiện của quán cà phê, nhà hàng, rạp hát, phong cách thời trang tân thời và tầng lớp trí thức, thương nhân mới.

lichsuvietnam

14/10/2026

PEGGY JO TALLAS: “COWBOY BOB” MÀ FBI KHÔNG NGỜ LẠI LÀ MỘT PHỤ NỮ

Có những tên cướp ngân hàng bước vào với súng, mặt nạ và tiếng la hét. Peggy Jo Tallas thì khác. Bà bước vào khá bình thản, đưa cho nhân viên một mảnh giấy yêu cầu tiền, nhận tiền rồi rời đi. Không nổ súng, không đập phá, không làm ầm ĩ.

Điều đặc biệt hơn là người mà các nhân chứng nhìn thấy lại không phải Peggy.

Họ nhìn thấy một người đàn ông.

Một gã đội chiếc mũ cao bồi lớn, đeo kính, có bộ râu và ria rậm, mặc quần áo rộng, dáng người hơi nặng nề. Cảnh sát và FBI đặt cho hắn biệt danh “Cowboy Bob” rồi bắt đầu cuộc truy tìm.

Chẳng ai nghĩ đến một người phụ nữ trung niên đang sống bình thường ở Texas và chăm sóc mẹ già.

Người phụ nữ ấy chính là Peggy Jo Tallas.

Mỗi lần chuẩn bị cướp ngân hàng, Peggy chỉ cần thay đổi vẻ ngoài. Mũ cao bồi che mái tóc, kính che đôi mắt, râu giả làm khuôn mặt trở nên nam tính hơn, quần áo rộng làm thay đổi vóc dáng. Khi bước qua cửa ngân hàng, Peggy Jo gần như biến mất và Cowboy Bob xuất hiện.

Có lẽ điều giúp bà qua mặt mọi người lâu đến vậy không chỉ nằm ở tài hóa trang mà còn ở sự bình tĩnh. Cowboy Bob không có vẻ hấp tấp của một người đang cướp ngân hàng. Hắn không cần quát tháo để chứng minh mình nguy hiểm, cũng không chạy nháo nhào khi rời khỏi hiện trường. Chính phong thái ấy khiến người ta càng tin rằng đây là một người đàn ông từng trải, thậm chí có kinh nghiệm phạm tội.

FBI vì thế cũng đi tìm một người đàn ông.

Đó là chỗ Peggy có lợi thế.

Nhân chứng nói đàn ông, hồ sơ ghi đàn ông, các nhà điều tra cũng dựng lên trong đầu hình ảnh một tên cướp nam giới. Trong khi họ đi tìm Cowboy Bob, Peggy lại trở về nhà, tiếp tục cuộc sống thường ngày bên người mẹ lớn tuổi.

Nhưng một lớp hóa trang dù khéo đến đâu cũng không che được mọi thứ.

Sai lầm cuối cùng lại đến từ một thứ rất bình thường: chiếc xe và biển số xe.

Năm 1992, sau một vụ cướp, những thông tin liên quan đến chiếc xe đã giúp các nhà điều tra lần ra dấu vết của Peggy. Khi cái tên Peggy Jo Tallas xuất hiện trong cuộc điều tra, câu chuyện lập tức rẽ sang hướng mà trước đó ít người nghĩ tới.

Cowboy Bob không phải đàn ông.

Peggy bị bắt và sau đó bị kết án về ba tội cướp ngân hàng, nhận mức án 33 tháng tù liên bang, tức hai năm chín tháng.

Ra tù, bà trở về nhà và tiếp tục chăm sóc mẹ. Người mẹ qua đời vào tháng 12 năm 2002. Cowboy Bob tưởng như cũng được chôn lại cùng một phần quá khứ của Peggy.

Nhưng không.

Năm 2004, một ngân hàng ở Tyler, Texas lại bị cướp. Thủ phạm một lần nữa xuất hiện dưới hình dạng đàn ông, với quần áo rộng, ria mép và chiếc mũ lớn. Điều trớ trêu là các nhà điều tra lại tiếp tục chú ý đến những người đàn ông phù hợp với lời khai nhân chứng.

Peggy Jo đã quay lại.

Ngày 5 tháng 5 năm 2005, khi đã 60 tuổi, bà thực hiện vụ cướp cuối cùng.

Lần này vận may không còn đứng về phía bà. Một túi thuốc nhuộm chống cướp được giấu trong số tiền phát nổ sau khi Peggy rời ngân hàng. Bà bỏ chạy bằng một chiếc RV nhưng nhanh chóng bị cảnh sát truy đuổi và bao vây trong một khu dân cư.

Peggy không đầu hàng.

Bà bước ra với một vật trên tay trông giống khẩu súng lục.

Cảnh sát nổ súng và Peggy Jo Tallas chết tại chỗ.

Sau cuộc đối đầu, người ta phát hiện khẩu súng bà cầm trên tay thực ra là súng giả. Tuy nhiên, bên trong chiếc RV, cảnh sát tìm thấy một khẩu .357 Magnum thật đã được nạp đạn.

Câu chuyện Cowboy Bob kết thúc ở đó.

Peggy Jo Tallas dĩ nhiên không phải một nhân vật để ca ngợi hay lãng mạn hóa. Cướp ngân hàng vẫn là cướp ngân hàng, và dù không nổ súng hay đánh đập ai, hành động ấy vẫn đặt những người vô tội vào tình trạng sợ hãi và nguy hiểm.

Nhưng vụ án của Peggy để lại một chi tiết rất đáng suy nghĩ.

Đôi khi người ta không chỉ bị đánh lừa bởi những gì trước mắt, mà còn bởi chính điều mình tin rằng mình đang nhìn thấy.

Nhân chứng thấy một người đàn ông.

Cảnh sát tìm một người đàn ông.

FBI cũng săn lùng một người đàn ông.

Trong khi người phụ nữ họ cần tìm vẫn sống cuộc đời bình thường ngay giữa Texas.

Chỉ bằng một chiếc mũ cao bồi, cặp kính, bộ râu giả và sự bình tĩnh khác thường, Peggy Jo Tallas đã tạo ra một người đàn ông không có thật và khiến nhiều người tin vào sự tồn tại của hắn.

Tên của người đàn ông ấy là Cowboy Bob.

Và cuối cùng, thứ lật tẩy hắn không phải một chuyên gia cải trang hay một cuộc đấu trí như trong phim.

Chỉ là một biển số xe.

Nguồn tham khảo: Los Angeles Times; KLTV; Criminal – Cowboy Bob; các tư liệu báo chí và hồ sơ về Peggy Jo Tallas.

14/10/2026

• Nơi an toàn nhất trong thảm
họa toàn cầu...

Các nhà nghiên cứu xếp Australia đứng đầu danh sách nơi an toàn nhất nếu xảy ra thảm họa toàn cầu, dựa theo vị trí, năng lực sản xuất và tài nguyên.

Theo Live Science, các nhà khoa học xác định Australia là nơi trú ngụ an toàn nhất trước những thảm họa có thể làm giảm hơn 10% dân số thế giới trong vài tháng hoặc vài năm, như chiến tranh hạt nhân, núi lửa phun trào hoặc va chạm với thiên thạch khổng lồ. Kết quả nghiên cứu được công bố trên tạp chí Global Challenges cuối tháng 8 vừa qua.

Florian Ulrich Jehn, nhà nghiên cứu tại Đại học Fern ở Hagen, Đức, tác giả chính của bài báo, giải thích loại thảm họa như vậy có ít khả năng xảy ra, nhưng nếu nguy cơ trở thành hiện thực, mọi quốc gia đều bị ảnh hưởng.

Jehn và đồng nghiệp phân tích các nghiên cứu trên nhiều lĩnh vực như an ninh lương thực, vũ khí sinh học và núi lửa, để xác định nguy cơ thảm họa toàn cầu tiềm ẩn và yếu tố giúp các cộng đồng dân cư vượt qua sự kiện trong quá khứ.

Họ xác định 3 nguy cơ chính, gồm sự kiện che khuất ánh sáng Mặt Trời (chiến tranh hạt nhân hoặc vụ phun trào núi lửa lớn), sự kiện phá hủy cơ sở hạ tầng toàn cầu (bão từ hoặc tấn công mạng diện rộng) và hiểm họa sinh học (dịch bệnh tự nhiên hoặc do con người gây ra).

Theo nhóm nghiên cứu, đây là những sự kiện gây hậu quả nghiêm trọng và lâu dài trên toàn cầu, đe dọa dẫn tới nạn đói hoặc làm sụp đổ mạng lưới thương mại.

Tiếp đó, họ tìm kiếm những đặc điểm giúp mọi quốc gia chống chọi thảm họa tốt hơn và nuôi sống dân cư. Theo các nhà nghiên cứu, quốc gia có nền công nghiệp mạnh không phụ thuộc vào nhập khẩu sẽ tồn tại bền bỉ hơn.

Ngoài ra, vị trí địa lý cũng đóng vai trò quan trọng, như đảo lớn biệt lập với kinh tế tự cung tự cấp có lợi thế hơn lục địa. Trong khi đó, đảo quốc phụ thuộc nhiều vào thương mại quốc tế như Nhật Bản sẽ gặp khó khăn nếu mạng lưới cung cấp bị gián đoạn. Khu vực Nam bán cầu có ít núi lửa hơn so với phương bắc và đại dương trải rộng có thể đóng vai trò như vùng đệm giảm bớt thay đổi đột ngột của khí hậu, giúp các quốc gia phục hồi tốt hơn sau một vụ phun trào lớn.

Theo Science Alert, kết quả nghiên cứu chỉ ra Australia là địa điểm tốt nhất để sống sót qua một thảm họa hủy diệt dân số toàn cầu do nằm ở Nam bán cầu, cách xa nơi có khả năng xảy ra xung đột hạt nhân nhất, đồng thời là nhà sản xuất lương thực lớn, có các vùng khí hậu đa dạng và nhiên liệu hóa thạch dồi dào.

Những địa điểm tốt tiếp theo là Argentina, Brazil và New Zealand. New Zealand xếp hạng thấp hơn Australia vì có núi lửa hoạt động, nền công nghiệp nhỏ và bị bao quanh bởi nước nên dễ bị ảnh hưởng bởi sóng thần. Trong khi đó, Brazil và Argentina đều từng trải qua bất ổn chính trị trong quá khứ và nằm gần những quốc gia có nhiều xáo trộn về kinh tế, xã hội...

Theo nhóm nghiên cứu, Iceland cũng là lựa chọn cho nơi trú ẩn an toàn, nhưng vị trí ở Cực Bắc khiến nước này dễ bị sốc nhiệt nếu gặp sự kiện che khuất ánh sáng Mặt Trời. Mỹ không phải nơi tốt để chống chọi thảm họa toàn cầu do dễ có nguy cơ bị đe dọa bởi bão từ và chiến tranh hạt nhân.

David Denkenberger, Giám đốc tổ chức Alliance to Feed the Earth in Disasters (ALLFED), nhận định nghiên cứu mới góp phần tăng cường nhận thức về nguy cơ toàn cầu trong tương lai để các quốc gia chủ động ứng phó và điều chỉnh những thỏa thuận thương mại quốc tế...

• (An Khang tổng hợp).

- Australia có nhiều điều kiện để
trở thành nơi trú ẩn an toàn trong
thảm họa toàn cầu.

TRI THỨC NGÀY NAY

17/10/2026

16/10/2026

16/10/2026

16/10/2026

15/10/2026

15/10/2026

14/10/2026

14/10/2026

14/10/2026

14/10/2026

Address

Telephone

Website

Alerts

Shortcuts

Share

Listing takedown request