Nepalese Indigenous Nationalities Forum Australia

10/08/2026

🙏 ओम मानी पधमे हुङ्री १०८!🙏
हाम्रो नींफा को महा सचिव श्री आशीष शेर्पा को ममता मयी आमा हालै दिवंगत हुनु भय को दुखद समाचार फेसबुक मार्फत थाहा भयो । हामी समपूर्ण नींफा परिवार वॉहा को ममतामयी स्वर्गीय आमा लाई भाबपुर्न श्रध्दाञ्जलि अर्पण गर्दछौ र वहाँ को आत्माले चिरशान्ति पाउन भनि भगवान बुद्ध सङ प्रथाना गर्दछु।
साथै शोकाकुल परीवार जन मा यो दुख्द परीस्थिति को धर्य धारन गर्न सक्ने सक्ति मिलोस।
ॐ मानी पधमे हुङ्री १०८। 🙏
लक्ष्मण गुरुङ 'पेम्बा'
अध्यक्ष
नेपाली आदिवाशी जनजाति मन्च अष्ट्रेलिया ।

09/08/2026

The main celebration event for the 32nd International Day of the World's Indigenous Peoples 2026 in Sydney takes place on Friday, 14 August 2026, starting at 5:30 pm.
Free entry.
Every one welcome 🙏

09/08/2026

नेपालका आदिवासी अब कता ? -मल्ल के. सुन्दर लेख साभार:
पहिचानसहितको संघीयता, स्वायत्त शासन, भाषिक समानता, जल, जमिन, जंगलमाथिको स्वामित्व, समावेशिता, राज्यका सबै निकायमा समानुपातिक प्रतिनिधित्व आदि आदिवासीको मूल मुद्दा रहादै आएका छन् ।

राष्ट्र संघको १०७ औं विस्तारित बैठकबाट एउटा ऐतिहासिक विश्वव्यापी घोषणापत्र जारी गरियो, जुन आदिवासी अधिकारका सम्बन्धमा थियो । १३ सेप्टेम्बर २००७ को त्यस बैठकमा नेपालसहित १४३ राष्ट्र घोषणापत्रका पक्षमा रहे । संयुक्त राज्य अमेरिका, क्यानडा, अस्ट्रेलिया र न्युजिल्यान्डले सुरुमा फरक मत राखे पनि पछि सहमत भए । अन्य ११ राष्ट्रले भने मतदानमा अनुपस्थिति जनाए । राष्ट्र संघीय प्रक्रियामा यति धेरै मतसहित कमै मात्रै दस्ताबेज अनुमोदित हुन्छन् । त्यसैले यो घोषणापत्रको विशिष्ट महत्त्व छ ।
विश्व आदिवासी समुदायका अधिकारका सम्बन्धमा आज पनि यो दस्ताबेज एक सर्वमान्य बनेको छ । ९ अगस्टमा विश्व आदिवासी दिवस मनाउँदै गर्दा सर्वत्र यिनै घोषणापत्रले निर्धारण गरेका सिद्धान्त र मान्यताका आधारमा आदिवासी समुदायको अधिकार सुनिश्चितताका लागि जनपैरवी गरिन्छ ।
ऐतिहासिक थातथलो अनि त्यहाँका प्राकृतिक स्रोत, साधन, जल, जमिन, जंगलको उपयोगका सम्बन्धमा स्वनिर्णय र स्वायत्तता आदिवासी समुदायका आधारभूत अधिकार हुन् । आ–आफ्ना भिन्न आस्था, धर्म, संस्कृति, रीति, परम्परा, भाषा तथा वंशजका आधारमा मौलिक पहिचान कायम राख्न पाउनु यी अधिकारका अर्को महत्त्वपूर्ण पाटा हुन् । मौलिक ज्ञान प्रणाली र परम्परागत संस्थाको निरन्तरता, संरक्षण, संवर्द्धन आदिवासी समुदायको अग्राधिकारका सवाल भए ।

समुदायका रूपमा अरूभन्दा भिन्न र न्यून हुन सक्छ तर प्रत्येक आदिवासी समुदायगत वा व्यक्तिगत हैसियतमा अरू कुनै समुदाय वा व्यक्तिसरह समान छन् । आ–आफ्नो विकासका लागि स्वनिर्णय गर्न सक्छन् । त्यस्तै, राज्यको सम्पूर्ण निर्णय प्रक्रियामा सहभागी हुन र प्रतिनिधित्व गर्नमा समान अधिकार राख्छन् ।
मानिसका एकअर्कामा पृथक् पहिचान हुन सक्छन् । ती पृथक् पहिचानसहित आधारभूत अधिकार उपभोग गर्न पाउने सुनिश्चिततासहित स्वतन्त्र जीवन निर्वाह गर्न पाउँछन् भन्ने मानव अधिकारसम्बन्धी विश्वव्यापी घोषणापत्रका मूलभूत मान्यतालाई सार्थक बनाउन आदिवासी अधिकारसम्बन्धी विश्वव्यापी घोषणापत्र जारी गरिएको हो ।
एउटा समय थियो– सामाजिक विविधता र बहुलतालाई विकास तथा प्रगतिका बाधा/बोझ सम्झिन्थे । शासकहरू आफूलाई विशिष्ट अनि सम्भ्रान्त/अग्राधिकारयुक्त ठान्थे । आफूभन्दा भिन्न समुदायमाथि पक्षपात, बहिष्करण, निषेधीकरण, अपहेलना, सुविधाच्युत तथा अपहेलनाका व्यवहार गर्थे । बलपूर्वक सम्मिलीकरणको उपाय खोज्थे । उनीहरूका एक मात्र अभीष्ट हुन्थे– विविधता र बहुलताको अन्त्य । त्यसैलाई राष्ट्रिय एकता भनिन्थ्यो ।
यिनै सामाजिक सम्मिलीकरणविरुद्धको विश्वव्यापी सामूहिक प्रयत्न आजको आदिवासी अभियान हुन् । आफ्ना मौलिक थातथलोदेखि इतिहास, पहिचान, भाषा, धर्म, संस्कृति, सम्पदाको संरक्षणसम्मका लागि संवैधानिक व्यवस्था, राज्यसत्तामा सहभागिता तथा समानुपातिक प्रतिनिधित्वका अधिकार मूल मुद्दा हुन् ।
विश्वभरिका आदिवासीहरूका आ–आफ्ना समस्याका स्वरूप र स्थिति फरक–फरक छन्, तर राज्यसत्ताबाट उनीहरूमाथि गरिने बहिष्करण, भेदभाव, विस्थापन, अपहेलनाका प्रकृति तथा आशय समान प्रवृत्तिका छन् । उनीहरूका पीडा र दुःख पनि उस्तै–उस्तै हुन् । त्यसैको समवेत प्रस्तुतिका रूप हुन्– विश्व आदिवासी दिवस (९ अगस्ट) ।
राष्ट्र संघीय संरचनाभित्र निरन्तर अनि लामो संघर्षपश्चात् आदिवासी समुदायका आवाजको कदर गर्दै आरम्भ गरिएको थियो, यस परम्पराको । त्यो वर्ष थियो, सन् १९९४ । लामो समयदेखि नेपालमा पनि यसको प्रचलन रहँदै आयो । नेपाल आदिवासी जनजाति महासंघले यसको संयोजनकारी भूमिका निर्वाह गर्दै आइरहेको छ

यो केवल आ–आफ्ना स्वपहिचानमा गर्व गर्ने एक महोत्सव मात्र होइन । ऐतिहासिक कालक्रममा खोसिएका ऐतिहासिक भूमिमाथिको स्वायत्त अधिकार पुनःस्थापना र राजनीतिक विभेदका कारण संकट पारिएका भाषा, संस्कृति, सम्पदा आदिको संरक्षणका लागि संवैधानिक अधिकार प्राप्तिका लागि समुदायमा सचेतना जागरण गराउने र संगठित पार्दै लैजाने महत्त्वपूर्ण आन्दोलनको मोर्चा हो– विश्व आदिवासी दिवस । आदिवासी अधिकारसम्बन्धी राष्ट्र संघीय विश्व घोषणापत्रद्वारा सुनिश्चित गरिएका हक, अधिकारका पक्षमा सार्वजनिक पैरवी गर्ने, सत्ता तथा राजनीतिक दलहरूमाथि सामूहिक दबाब सिर्जना गर्ने प्रभावकारी अवसर पनि हो, यो क्षण ।
पहिचानसहितको संघीयता, स्वायत्त शासन, भाषिक समानता, जल, जमिन, जंगलमाथिको स्वामित्व, समावेशिता, राज्यका सबै निकायमा समानुपातिक प्रतिनिधित्व आदि आदिवासीको मूल मुद्दा रहँदै आएका छन् । हाम्रो राष्ट्रिय सन्दर्भमा पनि अनेक कालखण्डमा भएका सडक संघर्ष र आन्दोलनमार्फत यी विषय उठेको सर्वविदितै छ । यसका अतिरिक्त राज्यपक्षबाट आदिवासीसँग विभिन्न सन्दर्भमा गरिएका सहमति र सम्झौताहरूमा पनि यावत् मुद्दाहरू अभिलिखित छन् ।
राज्य पक्षका हैसियतमा अनुमोदन गरिएका अन्तर्राष्ट्रिय श्रम संगठन १६९ तथा आदिवासी अधिकारसम्बन्धी विश्व घोषणापत्र आदि वैध दस्ताबेजहरूले पनि नेपाल राज्यको दायित्व र जिम्मेवारी निर्देशित गरेका छन् । इमानदारीका लागि राज्यभित्रका शक्ति मात्र होइनन्, राज्यइतरका राजनीतिकवृत्त पनि यिनका कार्यान्वयनमा गम्भीर भइदिनुपर्थ्यो । तर धरातलीय यथार्थ फरक छ ।

त्यसो त नेपालका राजनीतिकवृत्तले बुझेका छन्– जुझारुपन र मुलुकका जनसंख्याको ३५ प्रतिशतभन्दा धेरै रहेका यी समुदाय यथार्थमा एउटा शक्ति पनि हुन् । तर व्यवहारमा तिनका प्रवृत्ति आदिवासी समुदायमा निहित शक्ति आ–आफ्ना दलीय स्वार्थ रक्षार्थ अधिकतम प्रयोग गर्ने किसिमको देखियो । जनयुद्धका लागि यिनै समुदायका ऐतिहासिक भूमि आरक्षण स्थलका रूपमा मात्र रोजिएन, यिनैका आलो रगत शक्तिका लागि स्रोत बनाइयो । हजारौंका संख्यामा मृत्युवरण गर्न बाध्य पारियो । एउटा मिठो सपनाका खाका कोरिदिएका थिए आदिवासीका लागि– पहिचानसहितका स्वायत्त राज्य । त्यसमाथि आत्मनिर्णयको अधिकार पनि । संविधान निर्माणको पूर्वसन्ध्यातिर सायद त्यस्ता कुनै दल थिएन, जसले कुनै न कुनै रूपमा आदिवासी मुद्दाका सन्दर्भमा सरोकार नदेखाएका हुन् । राजनीतिक परिवर्तनप्रति आशावादी भएका र दलहरूप्रति भरोसाका कारण जनआन्दोलनका समग्र मोर्चामा सक्रिय बने, आदिवासी । तर संविधानका धारा, उपधारा, प्रावधानहरू आदिवासीमैत्री भएनन् । एक अर्थमा आदिवासी ठगिए ।
राणाविरुद्धको सशस्त्र संघर्षमा पनि तत्कालीन राजनीतिक नेतृत्वका लागि आवश्यक भए आदिवासी । रामप्रसाद राई तथा नारदमुनि थुलिङसहितका नेताहरू मुक्ति सेनाको अग्रपंक्तिमा रहे । तर सात सालपछिका परिवर्तनलाई उनीहरूले अपनत्वबोधसम्म पनि गर्न पाएनन् ।

गोरखाली राज्य विस्तारका लागि सैन्य शक्ति बन्दै खुकुरी र खुँडाको धार थापेका समुदाय थिए, आदिवासी । तर तिनै शासकहरूको सत्तामार्फत आ–आफ्नो भूमिबाट विस्थापित हुनेमा परे, आदिवासी समुदाय । भाषा, धर्म, संस्कृति, रीति, परम्पराविरुद्ध नाङ्गो हस्तक्षेप गरियो ।

आदिवासी– प्रथम विश्व युद्धको सैन्य मोर्चादेखि कालान्तरसम्म पनि अर्काका लागि तोप र गोला बोक्ने लाहुरे बनाइए । तिनकै रगत र पसिनाका आधारमा वैदेशिक शक्तिसँग किटान गरिएका दर–भाउबाट संकलित राजस्वले शासकका ढुकुटी भरिए । उनै शासकका ऐन कानुनका काला अक्षरले एउटा भाष्य बनाइयो– मासिने जात । रैती, कमारो, भुसतिघ्रे, असभ्य, जंगली अनि मतुवाली बनाइयो ।
एकल जातीय राज्यका यिनै भाष्य, व्यवहार तथा सोचका साथ विस्तारित गोरखा राज्यको खिलाफमा पहिलो पटक बगावतमा काठमाडौं उपत्यकामा उभिएका थिए अवधूत सिंह (भक्तपुरका राजा रणजित मल्लका छोरा) । अनि कीर्तिपुरका कीर्तिलक्ष्मी । लमजुङ्गे योद्धा सुखदेव गुरुङ र सुपति गुरुङ– ती आदिवासी भावनाका ऐतिहासिक प्रतीक थिए । लखन थापा जंगे शासनविरुद्ध सुरुवाती शंखनाद भए । खनियावासका मुर्मीहरू तामाङ आदिवासीमाथिको सदियौं पुराना दमन यातनाको प्रतिरोधका झिल्का थिए ।
पछिलो समयमा पनि उपत्यका रैथानेहरू गुठी विधेयकविरुद्ध आदिवासी आगो बनेका हुन् । फास्ट ट्र्याकका नाउँमा खोकना सम्पदा क्षेत्रमाथि राज्यबाट हुन थालेको अतिक्रमणको विपक्षमा एकढिक्का बनेका थिए । थरूहट पक्षधरहरूको त्यो बलिदानीपूर्ण कोहलपुरको मोर्चा, पवित्र खुवालुङको रक्षार्थ किराती समुदायको आन्दोलन अनि कोशी प्रदेश नामांकनविरुद्धको राई–लिम्बू अभियन्ताहरूको सडक संघर्ष सबै आदिवासीका जुझारु तथा स्मरणीय क्षणहरू हुन् ।

आज अर्को क्षण तर फरक क्षणमा आदिवासी फेरि सडकमा छन् । आदिवासी दिवसको उत्सव छ, तर आन्दोलन छैन । आ–आफ्ना मौलिक वेशभूषा, गरगहना र शृंगार छन् । सडकभरि नाचगान छ । कार्यक्रमस्थलमा मौलिक खानपान पनि छ । परम्परागत बाजा र संगीतले बजार कोलाहलमय छ । तर विद्रोहको आवाज छैन ।
आदिवासी अधिकारसम्बन्धी विश्व घोषणापत्रबाट निर्दिष्ट अधिकारको सुनिश्चितताका लागि मुट्ठी कस्ने अनि सत्तालाई बाध्य पार्ने एउटा मोर्चा हो– आदिवासी दिवस । तर त्यस्तो स्थिति छैन आज । आफूलाई मौलिक पहिचानसहित रैथाने आदिवासी समुदायसँगको वंशज नाताबाट भन्दा दलीय निकटताका आधारमा प्रभुत्व जमाउने एउटा संस्कारले अत्याएको अवस्था छ । संस्थामा कुन समुदायले नेतृत्व गर्दै गरेको छ भन्दा पनि कुन राजनीतिक वाद र कुन दल अधिनस्थ व्यक्ति चयन भएका छन् भन्ने विषय निर्णायक छ । आदिवासीका साझा मुद्दा गौण छन् । राजनीतिक दलका कार्यनीति र घोषणापत्र निर्देशक सिद्धान्त भइदिएको छ । जसरी मुलुकका यावत् वर्गीय तथा सामाजिक संघसंस्थाहरू खण्डित बन्दै गरे, आदिवासीमा पनि त्यही समस्या छ । संगठन छ, तर शक्तिहीन छ ।
दक्षिणपन्थी एसीटी पार्टीका नेता डाविड सेमोरद्वारा मोओरी आदिवासी समुदायका पूर्व इतिहास र अधिकारसम्बन्धी तत्कालीन बेलायती शासकसँग गरिएका सन् १८४० को द्विपक्षीय सन्धि/सम्झौतालाई संकुचन र परिवर्तन गर्ने मनसायले न्युजिल्यान्डको संसद्भित्र ‘द ट्रिटी प्रिन्सिपल बिल्स्’ प्रस्तावित गरिँदा माओरी सांसद हान्ना–राहुइति कारेआरकी माइपी क्लार्कले जसरी संसद् भवन नै थर्किने गरीकन हाका नाच र तालको शैलीमा सस्वर कडा प्रतिरोध गरिन् । त्यसले न्युजिल्यान्डको राजनीतिमा मात्र डरलाग्दो कम्पन ल्याएन, विश्वभरिका प्रतिगमनकारी शासन सत्ताकै मुटु हल्लाइदियो । आदिवासी समुदायका तर्फबाट सत्तारूढ जातिवादी प्रभुत्व र तिनका सम्मिलनकारी षड्यन्त्रविरुद्धको एक अनुकरणीय विद्रोहको दृष्टान्त बन्यो, १४ नोभेम्बर २०२४ को त्यस घटना ।

हाम्रा आदिवासीले पनि आफ्नै परम्परागत मौलिक पहिरनमा मौलिक नाचगानका क्रममा ती माओरी सांसद महिलाकै जस्तो आक्रोश, शैली र भावभंगीमासहित वर्तमान सत्ता र राजनीतिक दलका आचरणविरुद्ध खबरदारीका हाका नाच कहिले र कसले गर्लान् ?

मल्ल के. सुन्दर लेखक तथा अभियन्ता हुन् ।

09/08/2026

बिस्व आदिबाशी दिवस ऑस्ट्रेलिया 🇦🇺

07/08/2026

आज बाट ठ्याकै एक हाप्ता बाकी सम्पूर्ण तयारी अन्तिम स्थितिमा रहेको जानकारी गराइन्छ 🙏🏼🙏🏼

Date: 14th August 2026, Friday
Time:4PM onwards
Venue: Marana Auditorium
Address: 16 Macmahon Street, Hurstville NSW 2220

05/08/2026

First Style Homes Presents 32nd International Day Of the World's Indigenous Peoples 2026

Join us as we celebrate the International Day of the World’s Indigenous Peoples with a vibrant showcase of culture, unity, and diversity.

👉🏻Organised by: NINFA

📅 Date: Friday, 14th August 2026
🕓 Time: 4:00 PM onwards
📍 Venue: Marana Auditorium
📍Address: 16 Macmahon Street, Hurstville NSW

04/08/2026

नेपाली आदिबाशी जनजाती मन्च अष्ट्रेलिया( निन्फा) ले ३२ औ बिस्व आदिबाशी दिवसको भब्य तयारी गरी रहेको सबैलाई जानकारी गराइन्छ ।कार्यक्रमको बिस्तृत जानकारी यसप्रकार छन👇

The Nepal Indigenous Nationalities Forum Australia (NINFA) is pleased to inform everyone that grand preparations are underway to celebrate the 32nd International Day of the World’s Indigenous Peoples. The detailed program is as follows: 👇

Date: 14th August 2026, Friday
Time:4PM onwards
Venue: Marana Auditorium
Address: 16 Macmahon Street, Hurstville NSW 2220

01/08/2026