Public Awareness and Monitoring Centre NGO

24/05/2026

🙌 #ԱԸՊ համակարգի վերաբերյալ հանրային իրազեկվածության բարձրացման և #թափոնների կառավարման ոլորտում երիտասարդական նախաձեռնությունների խթանման ուղղված համագործակցության հուշագիրը ստորագրած մեր մյուս գործընկերը «Գետքի Համայնքային Զարգացման Կենտրոն» ՀԿ-ն է:

💚 Կենտրոնի ղեկավար Վարդուհի Ցոլակյան նաև «Հայաստանում թափոնների կառավարման քաղաքականություն» ծրագրի կարողությունների զարգացման դասընթացի մասնակիցներից մեկն է, ուստի ՀԿ-ն կարող է դառնալ նաև լավ միջավայր՝ ստացած գիտելիքը համայնքում փոխանցելու և տարածելու համար։

#ԱԸՊ #Թափոն #ԹափոններիԿառավարում

23/05/2026

📣🤝 #ԱԸՊ համակարգի վերաբերյալ հանրային իրազեկվածությունը բարձրացնելու, ինչպես նաև #թափոնների կառավարման ոլորտում երիտասարդների իրազեկման, կրթական և մասնակցային նախաձեռնությունների խթանման նպատակով համագործակցության հուշագիր է ստորագրվել «Հանրային իրազեկման և մոնիտորինգի կենտրոն» ՀԿ-ի և ոլորտային մի շարք այլ ՀԿ-ների ու փորձագետների միջև:

👩‍💻 Նրանցից մեկը քաղաքական գիտությունների թեկնածու, կարողությունների զարգացման և շահագրգիռ կողմերի ներգրավման #փորձագետ Mery Margaryanն է: Նա պատրաստ է իր մասնագիտական փորձն ու գիտելիքներն օգտագործել ի նպաստ բոլոր այն նախաձեռնությունների, որոնք ուղղված են երիտասարդների մասնակցության, գիտելիքների և կարողությունների զարգացման գործընթացներին:

💚 Առաջիկայում կպատմենք նաև հուշագրի մյուս կողմերի մասին: Հաճելի ու արդյունավետ համագործակցություն մեզ:

#ԱԸՊ #Թափոն #ԹափոններիԿառավարում

23/05/2026

♻️ Հետսպառողական #թափոններ. ի՞նչ են դրանք, ինչո՞վ են տարբերվում նախասպառողական թափոններից, որո՞նք են դրանց տեսակները...

📝 Այս մասին պատմում է Վիքիմեդիա Հայաստան / Wikimedia Armenia հետ համատեղ կազմակերպված մեր խմբագրաթոնի ընթացքում ստեղծված հերթական վիքիհոդվածը:

Հղումը՝ մեկնաբանություններում👇
--------------
✅Այս և ևս 130-ից ավելի հոդված մշակվել են Վիքիմեդիա Հայաստան / Wikimedia Armenia-ի հետ համագործակցությամբ իրականացված «Թափոնների կառավարում․ արտադրողի և սպառողի ընդլայնված պատասխանատվություն» խմբագրական նախագծի շրջանակում։

✅ Նախաձեռնությունն իրականացվում է «Հանրային իրազեկման և մոնիտորինգի կենտրոն» ՀԿ-ի կողմից՝ ՀԱՀ Յակոբեան բնապահպանական կենտրոնի կողմից իրականացվող Հայաստանում թափոնների կառավարման քաղաքականություն (WPA) ծրագրի շրջանակում՝ Շվեդիայի ֆինանսական և ՀԱՀ տեխնիկական աջակցությամբ։

🔗 Խմբագրական նախագծի մասին ավելի մանրամասն կարող եք կարդալ այստեղ՝ https://pamc.am/wikipedia_epr/

🔗 Խմբագրական նախագծի շրջանակում մշակված բոլոր հոդվածներին կարող եք ծանոթանալ այստեղ՝
https://bit.ly/4tIfquA

#ԱԸՊ #Թափոն #ԹափոններիԿառավարում

22/05/2026

♻️ Հայաստանում տարեկան գոյանում է շուրջ 700 հազար տոննա կոշտ կենցաղային թափոն, սակայն դրա մեծ մասը չի վերամշակվում։ Մինչդեռ վերամշակող գործարանները հումքի պակաս ունեն, հազարավոր տոննա անվադողեր ու պլաստիկ թափոններ հայտնվում կամ այրվում են աղբավայրերում:

⁉️ Ինչու՞ է կոտրվում այս շղթան, ո՞վ պետք է վճարի թափոնների կառավարման համար, և ի՞նչ է նախատեսում ՀՀ-ում ներդրվելիք Արտադրողի ընդլայնված պատասխանատվության ( #ԱԸՊ) համակարգը․ այս հարցերն էին «Հայաստանն արտադրողի ընդլայնված պատասխանատվության համակարգի ներդրման ճանապարհին» համաժողովի օրակարգում։

🎙️ Հետաքրքիր մանրամասները կարդացեք և լսեք Հայաստանի Հանրային Ռադիոյի պատրաստած ռադիոռեպորտաժում👇

-------------------------------------------------------------------
✅ Համաժողովը կազմակերպվել է Շվեդիայի կողմից ֆինանսավորվող և ՀԱՀ Յակոբեան բնապահպանական կենտրոնի կողմից իրականացվող «Հայաստանում թափոնների կառավարման քաղաքականություն» (WPA) ծրագրի շրջանակում՝ Շվեդիայի ֆինանսական և ՀԱՀ տեխնիկական աջակցությամբ:

Տեղի ունեցավ «Հայաստանն արտադրողի ընդլայնված պատասխանատվության համակարգի ներդրման ճանապարհին» համաժո

22/05/2026

🌿 Այսօր՝ Կենսաբազմազանության միջազգային օրը, կարևոր է հիշել, որ կենսաբազմազանության պահպանությունը ոչ միայն բնության պահպանության մասին է, այլ նաև մեր սպառման մշակույթի, թափոնների կառավարման և պատասխանատու արտադրության։

♻️2026 թվականի ապրիլին ընդունվել է Հայաստանի Հանրապետության կենսաբանական բազմազանության պահպանության նպատակները և 2026–2030 թվականների գործողությունների ծրագիրը, որը սահմանում է կենսաբազմազանության պահպանության պետական քաղաքականության հիմնական ուղղությունները։

🌿 Փաստաթղթում առանձնացված է, որ կենսաբազմազանության հիմնական սպառնալիքներից են նաև կենցաղային աղբոտումն ու աղտոտումը, թափոնների կուտակումները և ոչ կայուն սպառումը։

♻️ Միևնույն ժամանակ, Կունմինգ-Մոնրեալի գլոբալ շրջանակի Թիրախ 16-ը նախատեսում է խթանել կայուն սպառողական ընտրությունները և նվազեցնել թափոնները։

🌿 Այս համատեքստում կարևոր դեր ունի նաև Արտադրողի ընդլայնված պատասխանատվության (ԱԸՊ) համակարգի ներդրումը, որը նախատեսում է, որ արտադրողները և ներմուծողները պատասխանատվություն կրեն իրենց արտադրանքի թափոնների կառավարման համար։ Սա նպաստում է թափոնների նվազեցմանը, վերամշակմանը և բնական ռեսուրսների պահպանությանը՝ օգնելով նվազեցնել ճնշումը էկոհամակարգերի և կենսաբազմազանության վրա։

♻️ Կենսաբազմազանության պահպանումը սկսվում է նաև մեր ամենօրյա ընտրություններից՝ ինչպես ենք սպառում, ինչ ենք վերամշակում և ինչպիսի միջավայր ենք թողնում մեր շուրջը։

🌿 Այսօր, երբ Հայաստանը նոր փուլ է մտնում կենսաբազմազանության պահպանության քաղաքականության մեջ, կարևոր է հիշել, որ թափոնների նվազեցումն ու պատասխանատու արտադրությունը նույնպես կենսաբազմազանության պաշտպանության մաս են։

♻️ ՀՀ-ում թափոնների կառավարման և Արտադրողի ընդլայնված պատասխանատվության (ԱԸՊ) համակարգի ներդրմանն ուղղված քայլեր են իրականացվում Հայաստանում թափոնների կառավարման քաղաքականություն (WPA) ծրագրի շրջանակում՝ Շվեդիայի ֆինանսական և ՀԱՀ Յակոբեան բնապահպանական կենտրոնի տեխնիկական աջակցությամբ։ Հենց այս ծրագրի շրջանակում է մշակվել Արտադրողի ընդլայնված պատասխանատվության (ԱԸՊ) մասին օրենքի նախագիծը։

21/05/2026

👫Երազանքի այգուց դեպի Երազանքի գագաթ՝ անթափոն պիկնիկի մասնակցելու

💬 Սիրելի՛ սևանցիներ և ոչ միայն

♻️🍀🌳 «Սևանը տեսակավորում» նախաձեռնությունը հրաշալի առիթ է ստեղծել միասին քայլելու, բնությունը վայելելու, ճանապարհին հանդիպած աղբը տեսակավորելու և անթափոն պիկնիկի մասնակցելու համար:

📍 Հանդիպման վայրը՝
ք. Սևան՝ «Երազանքի այգի»
📅 Օրը՝
Մայիսի 28՝ ժամը 12:00:

🔗 Մասնակցության համար գրանցվեք այստեղ👇
https://forms.gle/XkzPwQ9Y3kXUE7kG7

20/05/2026

📣 💬Մեր սիրելի գործընկեր Ecolur.org-ը ներկայացնում է Հայաստանում #թափոնների կառավարման ոլորտի խնդիրները, Արտադրողի ընդլայնված պատասխանատվության ( #ԱԸՊ) համակարգի ներդրման դեպքում սպասվող փոփոխությունները։

📺 Տեսանյութը նաև անդրադառնում է հնարավոր տնտեսական ազդեցություններին, մասնավորապես՝ ապրանքների գների փոփոխության հարցին, ինչպես նաև ընդգծում համայնքների և քաղաքացիների կարևոր դերը թափոնների տեսակավորման գործում։

-------------------------------------------------------------------
✅ Այս նյութը ստեղծվել է Շվեդիայի կողմից ֆինանսավորվող և ՀԱՀ Յակոբեան բնապահպանական կենտրոնի կողմից իրականացվող «Հայաստանում թափոնների կառավարման քաղաքականություն» (WPA) ծրագրի շրջանակում՝ Շվեդիայի ֆինանսական և ՀԱՀ տեխնիկական աջակցությամբ:

Տեսանյութը ներկայացնում է Հայաստանում թափոնների կառավարման ոլորտի խնդիրները, Արտադրողի ընդլայնված պատասխանատվության (ԱԸՊ) համակարգի ներդրման դեպքում սպասվող...

13/05/2026

♻️ Թափոնների մշակումն անհրաժեշտ է՝ շրջակա միջավայրի վրա դրանց բացասական ազդեցությունը նվազեցնելու կամ զրոյացնելու համար: Տարբեր երկրներում օրենքով նախատեսված են թափոնների մշակման տարբեր ձևեր և կատեգորիաներ:

⁉️ Թե որոնք են այդ ձևերը, ինչպես են մշակվում #պինդ, #ջրային և #ռադիոակտիվ թափոնները, կարդացեք մեր վիքիհոդվածում:

🔗 Հղումը՝ մեկնաբանությունների դաշտում👇

✅Այս և ևս 130-ից ավելի հոդված մշակվել են Վիքիմեդիա Հայաստան / Wikimedia Armenia-ի հետ համագործակցությամբ իրականացված «Թափոնների կառավարում․ արտադրողի և սպառողի ընդլայնված պատասխանատվություն» խմբագրական նախագծի շրջանակում։

✅ Նախաձեռնությունն իրականացվում է «Հանրային իրազեկման և մոնիտորինգի կենտրոն» ՀԿ-ի կողմից՝ ՀԱՀ Յակոբեան բնապահպանական կենտրոնի կողմից իրականացվող Հայաստանում թափոնների կառավարման քաղաքականություն (WPA) ծրագրի շրջանակում՝ Շվեդիայի ֆինանսական և ՀԱՀ տեխնիկական աջակցությամբ։

🔗 Խմբագրական նախագծի շրջանակում մշակված բոլոր հոդվածներին կարող եք ծանոթանալ այստեղ՝
https://bit.ly/4tIfquA

#ԱԸՊ #Թափոն #ԹափոններիԿառավարում

05/05/2026

♻️ Հայաստանում համակարգը կանգնած է փոփոխությունների շեմին։ Արտադրողի ընդլայնված պատասխանատվության ( #ԱԸՊ) նոր մոտեցման ներդրումը բիզնեսներին կարող է ստիպել վերանայել ոչ միայն այն, թե ինչ են նրանք արտադրում կամ ներկրում, այլև ինչ է տեղի ունենում իրենց արտադրանքի հետ` սպառումից հետո։ Այս փոփոխության կենտրոնում ոչ միայն է, այլև մտածողության վերափոխումը․ թափոնը արդեն դիտարկվում է ոչ թե որպես վերջնական աղբ, այլ ռեսուրս, որը կարող է վերադառնալ տնտեսություն։

🗣️💬 Թեմայի կարևոր մանրամասները Ecolur.org-ին ներկայացրել է բիզնես խորհրդատու Սիլվա Մեսրոպյանը:

-------------------------------------------------------------------
✅ Այս նյութը ստեղծվել է Շվեդիայի կողմից ֆինանսավորվող և ՀԱՀ Յակոբեան բնապահպանական կենտրոնի կողմից իրականացվող «Հայաստանում թափոնների կառավարման քաղաքականություն» (WPA) ծրագրի շրջանակում՝ Շվեդիայի ֆինանսական և ՀԱՀ տեխնիկական աջակցությամբ:

Հայաստանում թափոնների կառավարման համակարգը կանգնած է փոփոխությունների շեմին։ Արտադրողի ընդլայնված պատասխանատվության (ԱԸՊ) նոր մոտեցման ներդրումը բիզնեսներին կա...

02/05/2026

💸 Ո՞վ է վճարելու

♻️ Բնապահպանական իրավունքում «աղտոտողը վճարում է» սկզբունքը սահմանվել է աղտոտող կողմին պատասխանատվության ենթարկելու և շրջակա միջավայրին վնաս հասցնելու համար վճարելու նպատակով:

⁉️ Թե ինչպես է այս գործընթացն իրականացվում, աշխարհում ինչպիսի փորձ կա, և ի վերջո, ով է վճարելու, կարդացեք մեր հաջորդ վիքիհոդվածում:

🔗 Հղումը՝ մեկնաբանությունների դաշտում👇

✅Այս և ևս 130-ից ավելի հոդված մշակվել են Վիքիմեդիա Հայաստան / Wikimedia Armenia-ի հետ համագործակցությամբ իրականացված «Թափոնների կառավարում․ արտադրողի և սպառողի ընդլայնված պատասխանատվություն» խմբագրական նախագծի շրջանակում։

✅ Նախաձեռնությունն իրականացվում է «Հանրային իրազեկման և մոնիտորինգի կենտրոն» ՀԿ-ի կողմից՝ ՀԱՀ Յակոբեան բնապահպանական կենտրոնի կողմից իրականացվող Հայաստանում թափոնների կառավարման քաղաքականություն (WPA) ծրագրի շրջանակում՝ Շվեդիայի ֆինանսական և ՀԱՀ տեխնիկական աջակցությամբ։

🔗 Խմբագրական նախագծի շրջանակում մշակված բոլոր հոդվածներին կարող եք ծանոթանալ այստեղ՝
https://bit.ly/4tIfquA

#ԱԸՊ #Թափոն #ԹափոններիԿառավարում

29/04/2026

♻️ Թափոնները ոչ միայն անպետք չեն, այլև ճիշտ մշակման դեպքում կարող են հանրային բարիք դառնալ:

🪵🪾 Թե ինչպես է հնարավոր փայտի՝ գյուղատնտեսական, անտառային, քաղաքային և արդյունաբերական մնացորդները և թափոններն օգտագործել էներգիա ստանալու կամ ջեռուցման համակարգերում կիրառելու համար, կարդացեք այս հոդվածում⤵️:

🔗 Հղումը՝ մեկնաբանությունների դաշտում👇

✅Այս և ևս 130-ից ավելի հոդված մշակվել են Վիքիմեդիա Հայաստան / Wikimedia Armenia-ի հետ համագործակցությամբ իրականացված «Թափոնների կառավարում․ արտադրողի և սպառողի ընդլայնված պատասխանատվություն» խմբագրական նախագծի շրջանակում։

✅ Նախաձեռնությունն իրականացվում է «Հանրային իրազեկման և մոնիտորինգի կենտրոն» ՀԿ-ի կողմից՝ ՀԱՀ Յակոբեան բնապահպանական կենտրոնի կողմից իրականացվող Հայաստանում թափոնների կառավարման քաղաքականություն (WPA) ծրագրի շրջանակում՝ Շվեդիայի ֆինանսական և ՀԱՀ տեխնիկական աջակցությամբ։

🔗 Խմբագրական նախագծի շրջանակում մշակված բոլոր հոդվածներին կարող եք ծանոթանալ այստեղ՝
https://bit.ly/4tIfquA

#ԱԸՊ #Թափոն #ԹափոններիԿառավարում