Qendra Minber

15/06/2026

Nëse me nocionin “njeriu që individualizohet” kuptojmë individët që ndërgjegjësohen për të qenë “anëtarë brenda komunitetit” apo “individë brenda shoqërisë”, atëherë individualizimi vlerësohet si një ndryshim zhvillimor pozitiv. Çdo njeri që qëndron mbi këmbët e veta, që përshtatet me shoqërinë ku jeton, por që kur vjen puna te gabimet dhe parregullsitë që vëzhgon në botën e jashtme, lufton me to, brenda masave legjitime, kontribuon si në zhvillimin e tij personal, ashtu edhe në përparimin shoqëror. Në këtë kuptim, të qenët individ brenda komunitetit është një model sjelljeje dhe një mënyrë jetese e dëshirueshme. Nga ana tjetër, nëse bëhet fjalë për një shkrirje brenda shoqërisë, domethënë për një humbje të personalitetit, në një situatë të tillë nuk mund të flitet më për individin dhe, si rrjedhojë, në strukturën shoqërore shfaqet plogështia dhe mbyllja ndaj zhvillimit. Sepse, zhvillimi, qoftë individual apo shoqëror, nuk mund të sigurohet vetëm përmes ndjenjës së kënaqësisë; përkundrazi, pakënaqësia, shqetësimi e madje herë pas here edhe gjendja e zemërimit vënë në lëvizje kërkimet e reja. Aty ku mungon kërkimi, rehatia që sjell ekuilibri njohës dhe përshtatja sociale vetëm sa përforcon rehatinë mendore.

Prof. Dr. Asim Yapici

  Shprehja “njeriu që individualizohet” nënkupton se në një periudhë më të hershme qenia njerëzore nuk ishte ende një qenie individualiste. Vallë, çfarë synohet me këtë “individualizim” që përmendet në këtë shprehje? Fillimisht, duhet t’i japim përgjigje kësaj pyetjej...

10/06/2026

Hutbe e javës 🕌🕋
Tema: Ndjeshmëria

  Të nderuar besimtarë! Një prej virtyteve më thelbësore për formësimin e individit të lumtur dhe një shoqërie paqësore, është ndjeshmëria (empatia sociale). Ndjeshmëria nënkupton dëshirimin e të njëjtave të mira për të tjerët, të cilat i synojmë e i kërkojmë edhe për ve...

08/06/2026

Në sistemet komuniste, feja shpesh konsiderohej si një element i padëshirueshëm shoqëror dhe ideologjik. Në Shqipëri, kjo qasje mori forma gjithnjë e më të ashpra, duke kulmuar me ndalimin total të fesë pas “revolucionit kulturor” në Shqipëri. Megjithatë, periudha para këtij momenti paraqet një fazë më komplekse, ku praktikat fetare nuk ishin plotësisht të ndaluara, por kontrolloheshin rreptësisht. Në këtë kontekst, haxhi si një nga shtyllat themelore të Islamit, përbën një rast studimor të rëndësishëm për të kuptuar ndërveprimin midis Komunitetit Mysliman Shqiptar dhe regjimit të kohës, si dhe tentativave individuale për të kryer këtë ritual të rëndësishëm të besimit islam.

Ky artikull trajton marrëdhënien ndërmjet praktikës fetare islame dhe kontrollit shtetëror në Shqipërinë komuniste përmes analizës së një rasti konkret arkivor, që ka të bëjë me kërkesën e nënmyftiut të Librazhdit, Gani Hasan Çota, për të vizituar fëmijët e tij në Kajro si ...

06/06/2026

Në fjalor, fjala “surre” ka kuptimin, “qese ku vendosen sende të çmuara si ar dhe para”, ndërsa si term, ajo i referohet parave, arit dhe sendeve të tjera që dërgoheshin zakonisht para sezonit të haxhit për t’iu shpërndarë popullsisë së Mekës dhe Medinës. Ndonëse nuk dihet saktësisht se kur ka filluar tradita e dërgimit të surres për në Haremejn (dy vendet e shenjta), mendimi më i pranuar është se kjo praktikë ka lindur në kohën e Kalifit abasid, Mehdi-Billah (775-785). Po ashtu, dihet se në të njëjtën periudhë janë ndërmarrë edhe masa për sigurinë e rrugëve të haxhit, mirëmbajtjen e puseve të ujit përgjatë itinerarit të haxhit, si dhe për plotësimin e nevojave të haxhilerëve, si strehimi dhe qëndrimi gjatë rrugës.[1] Kjo traditë e bukur vazhdoi deri në rënien e Perandorisë Osmane dhe njihej si “Surre-i Humajun”, e cila përbëhej nga para dhe dhurata të dërguara çdo vit para sezonit të Haxhit për të përmbushur nevojat e banorëve të Mekës dhe Medinës, ndërsa ceremonia speciale që organizohej për këtë qëllim u quajt “Surre Allajë”.

Në fjalor, fjala “surre” ka kuptimin “qese ku vendosen sende të çmuara si ar dhe para”, ndërsa si term, ajo i referohet parave, arit dhe sendeve të tjera që dërgoheshin zakonisht para sezonit të haxhit për t’iu shpërndarë popullsisë së Mekës dhe Medinës. Ndonëse nuk dihet s...

03/06/2026

Hutbe e javës 🕋🕌
Tema: Etika e Fjalës dhe Mediat Sociale

  Të nderuar besimtarë! Fjala përbën pasqyrën kryesore që reflekton botën e brendshme të qenies njerëzore. Një fjalë e bukur dhe me vlerë është si një balsam që shëron shpirtrat e lënduar, apo si një ujë jetëdhënës që ringjall zemrat e thata. Një ligjërim i këndshëm ngja...

01/06/2026

Nëse akti i filozofimit (ose të menduarit) nuk është gjë tjetër vetëm se vështrim i ekzistencave dhe soditje e tyre nga pikëpamja e asaj që ato tregojnë (pra ekzistencën e Krijuesit) – atëherë qeniet duke u shpërfaqur si të krijuara tregojnë Krijuesin e tyre. Sa më e plotë të jetë njohja e krijueshmërisë së tyre, aq më e plotë është njohja për Krijuesin.

Sheriati rekomandon vështrimin e qenieve, madje fton në vrojtimin e tyre. Përmes arsyes dhe përsiatjes ne kemi mundësinë t’i njohim ato. Një gjë e tillë bëhet e qartë nga shumë ajete të Kuranit Famëlartë, sikurse fjala e Allahut të Lartësuar:

“Dhe merrni mësim nga kjo, o të zotët e mendjes.” (El-Hashr, 2)

Ky tekst të udhëzon (detyrimisht) që të përdorësh përfundimin mendor (kijas’ul-aklij), ose atë mendor dhe sheriatik njëkohësisht.

Në shumë ajete të tjera Kurani fton për të njëjtën gjë.

“Dhe kështu Ibrahimit i’a mundësuam t’i shohë madhësitë e qiejve dhe të tokës.” (El-En’am, 75)

“A nuk i vështrojnë devetë sesi janë krijuar? Edhe qiellin sesi është ngritur lart.” (El-Gashijeh, 17-18)

“Dhe mendoni për krijimin e qiejve dhe të tokës”. (Ali-Imran, 191)

Cili është gjykimi i Sheriatit rreth studimit të filozofisë? Kjo është pyetja qëndrore me të cilën Ibn Rushdi hap traktatin e tij. Nëse akti i filozofimit (ose të menduarit) nuk është gjë tjetër vetëm se vështrim i ekzistencave dhe soditje e tyre nga pikëpamja e asaj që ato tregoj...

28/05/2026

Shkëputur nga Mukaddime e Ibn Haldunit

Shpjegim gjenial i të ashtuquajturit kompleks inferioriteti

I mposhturi gjithmonë dëshiron të imitojë fitimitarin në shenjat e tij dalluese, veshjen e tij, punën e tij, dhe në të gjitha gjendjet dhe zakonet e tij.

Arsyeja e kësaj është se shpirti gjithmonë sheh përsosmëri te personi që është superior ndaj tij dhe ndaj të cilit është nënshtruar. E konsideron atë të përsosur ose sepse respekti që ka për të e mahnit atë ose sepse supozon gabimisht se nënshtrimi I vet ndaj tij nuk ndodh për shkak të natyrës së disfatës, por për shkak të përsosmërisë së fitmitarit. Ose shpirti mund të mendojë se superioriteti I fitimtarit nuk është rezultat I ndjenjës së tij të grupit apo e fuqisë së karakterit, por rezultat I zakoneve dhe I sjelljeve të tij. Ky do të ishte gjithashtu një koncept I gabuar I superioritetit dhe (pasoja) do të ishte njësoj si në rastin e parë. Si rrjedhim, I mposhturi gjithmonë mund të shihet se asimilohet nga fitimtari në përdorimin e stilit të të veshurit, në kalërim dhe armë, me të vërtetë në gjithcka. Lidhur me këtë, dikush mund të përqasë sesi fëmijët imitojnë vazhdimisht etërit e tyre. Ata veprojnë kështu sepse tek ata shohin përsosmëri. Gjithashtu, dikush mund të përqasë sesi njerëzit gjithandej pothuajse mbizotërohen (nga stili) I të veshurit të milicisë dhe të forcave qeveritare, për shkak se sundohen prej tyre. Kjo shkon aq larg saqë një popull I sunduar nga një tjetër popull fqinj do të shfaqë një masë të madhe asimilimi dhe imitimi. Në kohët e sotme, ky është rasti në Spanjë. Spaniardët shihen se po asimilohen nga popujt galë në veshjen e tyre, në emblemat e tyre dhe në shumicën e zakoneve dhe gjendjeve të tyre. Kjo shkon aq larg saqë vizatojnë imazhe mbi mure dhe (I mbajnë) në ndërtesa dhe shtëpi. Vëzhguesi inteligjent do të nxjerrë prej kësaj konkluzionin se është një shenjë mbizotërimi (nga të tjerë). “E tëra cështja I takon vetëm Allahut”.
Në këtë pikëpamje mund të kuptohet sekreti I thënies “Njerëzit e thjeshtë ndjekin fenë e sunduesit.” (Kjo thënie) I përket cështjes në diskutim. Sunduesi mbizotëron mbi ata nën të. Të nënshtruarit e tij e imitojnë sepse tek ai shikojnë përsosmëri, pikërisht ashtu sic I imitojnë fëmijët prindërit e tyre apo studentët mësuesit e tyre. Allahu është I Urtë dhe I Dijshëm.

27/05/2026

فَلَمَّا بَلَغَ مَعَهُ ٱلسَّعْىَ قَالَ يَـٰبُنَىَّ إِنِّىٓ أَرَىٰ فِى ٱلْمَنَامِ أَنِّىٓ أَذْبَحُكَ فَٱنظُرْ مَاذَا تَرَىٰ ۚ قَالَ يَـٰٓأَبَتِ ٱفْعَلْ مَا تُؤْمَرُ ۖ سَتَجِدُنِىٓ إِن شَآءَ ٱللَّهُ مِنَ ٱلصَّـٰبِرِينَ

Kur fëmija u rrit aq sa ta ndihmonte në punë, Ibrahimi i tha: “O djali im, kam parë ëndërr se duhet të të flijoj. Çfarë mendon ti?” – I biri i tha: “O ati im, vepro ashtu siç je urdhëruar! Dashtë Allahu, unë do të jem i durueshëm!”

Es-Saffat : 102

26/05/2026

Hutbeja e Bajramit 🕋🕌
Tema: Kurban Bajrami

  Të nderuar besimtarë! Aktualisht jemi në shoqërinë e qetësisë shpirtërore që buron nga arritja e një tjetër Kurban Bajrami; një kohë kur zemrat tona mbushen plot gëzim, kur zërat e tekbireve lartësohen drejt qiellit dhe kur atmosfera e mëshirës dhe e faljes hyjnore përfshinë m...

25/05/2026

Çudi e madhe se dyk e ndodhur qindra mijë njerës në lloje lloje gjuhnash as njëri tjatrit s’i bëzon, as njeri tjatrin s’e nget, po me një disiplinë të mrekullishme, me një demokrasi të pashëmbëllshme i luten e i falen Zotit. Këtu në haxhxh shihet qartazi vëllazërija e plotë, dashurija e vërtetë muslimane, të cilën disiplinë e demokrasi të mrekullushme e pohojnë dhe më të mëdhenjtë botëshëtitësit europijanë. Kjo demokrasi muslimane, jo vetëm në haxh, po edhe në çdo falishtë shihet.

Hafiz Ali Korça

Haxhi, si një nga shtyllat themelore të Islamit dhe si një adhurim me ndikim të thellë individual dhe shoqëror, në shoqërinë shqiptare është parë gjithmonë me respekt të veçantë. Haxhilerët, pra ata që e kryenin këtë detyrë fetare, konsideroheshin si njerëz që kishin realizuar...