Qendra Minber

26/08/2026

Hutbe e javës 🕌🕋
Tema: Esenca e Moralit Islam është Turpi

24/08/2026

Fjala Daru’l-Hadith përbëhet nga termat “dar” (vend, shtëpi, hapësirë) dhe “hadith” (tradita profetike), duke marrë kuptimin “shtëpia/vendi ku mësohet hadithi”. Në burimet historike tradicionale, këto institucione njihen edhe me emërtime, si: Daru’s-Sunne, Daru’s-Sunneti’n-Nebevijje apo Daru’s-Sunneti’l-Muhammedijje, duke theksuar lidhjen e drejtpërdrejtë me traditën profetike.[1] Praktika e mësimit të hadithit në vende të posaçme daton që nga koha e Profetit Muhamed (a.s). Thuhet se shtëpia e Erkam b. Ebi’l-Erkamit, ku Profeti dha mësimet e para në Mekë, vijoi të funksiononte si vend mësimi edhe më vonë. Gjithashtu, shtëpia e Mahreme b. Nevfelit, afër xhamisë së Profetit (a.s.) në Medinë mori emrin “Daru’l-Kurra”, si tregues i një vatre dije.[2] Sipas dijetarit Ebu’l-Hasan el-Huzai, pikërisht këto shtëpi dhe qendra private të dijes çuan më pas në lindjen e medreseve formale si institucione arsimore islame.[3] Emri “Dar el-Hadith” filloi të përdorej për institucionet e posaçme të dedikuara për mësimin e haditheve në shek. IV hixhri dhe në vazhdim. Para kësaj periudhe hadithet mësoheshin vetëm përmes udhëtimeve të dijes, të quajtura “taleb el-ilm”, ose në mexhliset e dijetarëve të hadithit nëpër xhami, dhe jo në institucione të dedikuara shkencës së hadithit.[4]

Fjala Daru’l-Hadith përbëhet nga termat “dar” (vend, shtëpi, hapësirë) dhe “hadith” (tradita profetike), duke marrë kuptimin “shtëpia/vendi ku mësohet hadithi”. Në burimet historike tradicionale, këto institucione njihen edhe me emërtime, si: Daru’s-Sunne, Daru’s-Sunneti...

20/08/2026

Hutbe e javës 🕋🕌
Tema: Joshja ndaj Botës Kalimtare

  Të nderuar besimtarë! Profeti ynë i dashur (s.a.s.) kishte nënshkruar një marrëveshje paqeje me popullin e Bahreinit dhe kishte dërguar atje një delegat. Pas njëfarë kohe, ai u kthye në Medinë me një sasi të madhe pasurie. Ashabët e nderuar me kureshtje filluan të mblidheshin rret...

17/08/2026

Të metat, mangësitë dhe dobësitë nuk gjejnë vend në regjistrin e njeriut të mirë. Libri i tij është libri i së Vërtetës Absolute, Fjala e Amshuar. Domethënë, ai është i vetmi libër i vërtetë i botës së ekzistencës. Njeriu me virtyt është mishërim i moralit; ai nuk bëhet mendjemadh dhe e di se e vetmja qenie më e lartë është Zoti i Madhërishëm, duke mos pranuar askënd tjetër si të adhuruar.

Nga Prof. dr. Bayram Ali ÇETİNKAYA

Nga Prof. dr. Bayram Ali ÇETİNKAYA Njeriu është qenia që përbën vetë subjektin e botës së vërtetë. Me gjithë pikëpyetjet dhe dyshimet e engjëjve, qenia e lartë së cilës Krijuesi i dha jetë është pikërisht njeriu i nderuar. Biri i Ademit (a.s.) është e vetmja qenie e pajisur m...

13/08/2026

Hutbe e javës 🕌🕋
Tema: Qytetërimi Islam

Të nderuar besimtarë! Allahu (xh.sh.) në Suren Hud urdhëron: وَاِلٰى ثَمُودَ اَخَاهُمْ صَالِحًۜا قَالَ يَا قَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِنْ اِلٰهٍ غَيْرُهُۜ هُوَ اَنْشَاَكُمْ مِن....

12/08/2026

Qendra për Hulumtime, MINBER, në kuadër të bashkëpunimit me Institutin e Studimeve Islame (İDE), merr pjesë për të dytin vit radhazi në “Seminaret Ndërkombëtare Verore të Maveraunnehir”.

Edicioni i pestë i “Seminareve Ndërkombëtare Verore të Maveraunnehir-it, me tematikë qendrore ‘Të bëjmë lumin të rrjedhë përsëri’, i organizuar nga Instituti i Mendimit Islam (İDE) në Ankara, përmbylli me sukses punimet e tij duke bërë bashkë studiues e kërkues shkencorë nga shtete të ndryshme të gjeografisë sonë shpirtërore. Programi, i konceptuar si një platformë për rigjallërimin e urave shkencore, shpirtërore dhe intelektuale, u zhvillua në Ankara dhe Stamboll. Si pjesë e tij përfshiheshin edhe vizita akademike e kulturore në qendra me peshë historike si Konja dhe Bursa.

Kjo seri seminaresh është një platformë akademike ndërkombëtare e cila rajonin e Azisë Qendrore (Transoksiana, Turkistani) e trajton jo thjesht si një term gjeografik, por si një pellg të shkencës, urtësisë dhe dijes, ku gërshetohen filozofia, fikhu, kelami, usuli, hadithi, astronomia dhe matematika. Programi, i cili fillimisht i drejtohej vetëm rajonit të Azisë Qendrore (Turkistanit), më vonë u zgjerua edhe drejt Ballkanit.

Qëllimi kryesor i kësaj platforme shkencore është të kuptuarit e thellë të trashëgimisë së përbashkët shkencore të qytetërimit islam dhe ndërtimi i urave të mirëfillta të qytetërimit me traditën islame të Azisë Lindore dhe Azisë Qendrore, pa mbetur peng i koncepteve perëndimore.

10/08/2026

Filozofia, e cila synon ta perceptojë qenien në tërësinë e saj, në përgjithësi ndahet në dy kategori: teorike dhe praktike. Teksa filozofia teorike përpiqet të përcaktojë parimet universale të mendimit dhe të idesë njerëzore, filozofia praktike synon të përcaktojë parimet universale të veprimeve dhe të sjelljeve njerëzore. Lënda e filozofisë teorike është teoria, dija e vërtetë; kurse ajo e filozofisë praktike është praxis; veprimi i lirë dhe sjellja e lirë. Dimensioni teorik është të menduarit dhe të kuptuarit, ndërsa dimensioni praktik është të vepruarit. Ashtu si logjika, si një disiplinë teorike, ka për objekt përdorimin e arsyes, ashtu edhe etika, si një disiplinë praktike, ka për objekt përdorimin e vullnetit të lirë. Logjika synon të përcaktojë rregullat e përshtatshmërisë me arsyen, ndërsa etika synon të përcaktojë rregullat e zbatimit të drejtë të vullnetit. Pa dyshim, për të dyja disiplinat, ajo që ka rëndësi parësore janë rregullat universale dhe të vërteta. Rregullat universale dhe të vërteta, ndryshe nga ato subjektive, edhe nëse nuk zbatohen asnjëherë, shprehin atë që duhet zbatuar.[1] Për njeriun, si bashkëbisedues dhe zbatues i këtyre rregullave, ajo që parashikohet nga pikëpamja filozofike është pa dyshim pajtueshmëria e teorisë me praktikën. Këtu, ne do të përpiqemi të diskutojmë mundësinë e gjetjes së parimeve universale të veprimeve njerëzore ose të harmonizimit të veprimeve të njeriut modern me parimet universale të veprimit në modernitetit; domethënë brenda jetës moderne, e cila përmban në vete një formë të caktuar mendimi dhe veprimi.

Prof. dr. Neşet Toku

Moderniteti dhe etika Prof. dr. Neşet Toku Filozofia, e cila synon ta perceptojë qenien në tërësinë e saj, në përgjithësi ndahet në dy kategori: teorike dhe praktike. Teksa filozofia teorike përpiqet të përcaktojë parimet universale të mendimit dhe të idesë njerëzore, filozofia pra...

07/08/2026

Lidhjen e ngushtë midis fesë dhe moralit – madje përtej një lidhjeje – faktin që ata janë plotësues të njëri-tjetrit, mund ta shohim më qartë kur analizojmë disa veprime të caktuara. Për shembull, vjedhja, ryshfeti, vrasja, imoraliteti (zinaja), alkooli, bixhozi e të tilla si këto, janë veprime të ndaluara (haram) nga pikëpamja fetare dhe të këqija nga pikëpamja morale. Nga ana tjetër, respekti ndaj më të moshuarve, bamirësia, mbajtja e fjalës së dhënë, drejtësia e të ngjashme, janë sjellje të urdhëruara nga feja dhe të cilësuara si “të mira” nga morali. Sidoqoftë, është e pamundur që urdhëresat dhe ndalesat fetare e morale të ndahen nga njëra-tjetra me kufij të prerë. Megjithatë, duhet të tërheqim vëmendjen te ky dallim: morali na mëson, për shembull, se vrasja e njeriut është “e keqe”; ndërsa feja flet si për ligësinë e një veprimi të tillë, ashtu edhe për shenjtërinë e jetës. Kësisoj, në jetën e personit besimtar, bindja se vrasja është “e keqe” integrohet me besimin se jeta është “e shenjtë”. Thënë ndryshe, besimtari, çdo ngjarje me të cilën përballet e interpreton edhe përmes ekzistencës së Zotit dhe besimit të tij tek Ai; duke shtuar kështu në jetën e vet “mëkatin” mbi të “keqen” dhe “sevapin” (shpërblimin) mbi “të mirën”. Për një teist, gënjeshtra nuk është thjesht e keqe, por në të njëjtën kohë është edhe mëkat. Sepse, ai beson se duke gënjyer, kryen një faj edhe në praninë e Zotit.

Prof. Dr. Enver Uysal

05/08/2026

Hutbe e javës 🕋🕌
Tema: Ndjeshmëria ndaj hallallit dhe haramit

  Të nderuar besimtarë! Hallallet dhe haramet janë kriteret hyjnore që e çojnë robin drejt kënaqësisë së Allahut (xh.sh.). Ato janë udhërrëfyesit që i tregojnë njeriut të mirën dhe të keqen në udhëtimin e tij të jetës. Nga fjala e të Dërguarit të Allahut (s.a.s.): “Hallal...

03/08/2026

Një nga çështjet më pak të njohura në historinë e Komunitetit Mysliman Shqiptar gjatë periudhës së konsolidimit institucional fetar, lidhet me përpjekjet për të kufizuar hyrjen në Shqipëri të hafizëve, hoxhallarëve dhe personave të tjerë fetarë nga Turqia, Egjipti, Hixhazi dhe vende të tjera islame. Dokumentacioni arkivor i viteve 1934 – 1935 dëshmon se kjo nismë nuk lindi si rezultat i një konflikti doktrinar, përplasje sektare apo një qëndrimi kundër autoriteteve fetare, por si pjesë e një politike të ndërthurur ndërmjet interesit ekonomik kombëtar dhe konsolidimit të administrimit të jetës fetare brenda shtetit shqiptar.

Një nga çështjet më pak të njohura në historinë e Komunitetit Mysliman Shqiptar gjatë periudhës së konsolidimit institucional fetar, lidhet me përpjekjet për të kufizuar hyrjen në Shqipëri të hafizëve, hoxhallarëve dhe personave të tjerë fetarë nga Turqia, Egjipti, Hixhazi dhe v...